Navanath Bhaktisaar · English Transliteration
ADHYAYA 18 — ASHTADASHODHYAYA
Transliteration only (no Devanagari) →
Sing along on YouTube ↗ — offered with gratitude to the singers.
Chapter 18 follows King Gopichand, now a wandering ascetic, as he arrives at Poulpattan—the kingdom of his brother-in-law, Tilakchand, and his sister, Champavati. Mocked by the court for his renunciation, Gopichand is forced to stay and eat in the horse stables. Overwhelmed by the humiliation and cruel taunts directed at her brother, Champavati commits suicide by stabbing herself. Grief-stricken, Gopichand promises to revive her using the mystical powers of his guru, Jalindarnath. The skeptical Tilakchand demands Gopichand's left hand as collateral before letting him leave. Sensing the crisis through yogic vision, Jalindarnath rushes using a swift travel-mantra and meets Gopichand on the road. They return to court, where Jalindarnath reattaches Gopichand’s hand and revives Champavati with sacred ash. A humbled Tilakchand begs for forgiveness, and Jalindarnath formally initiates Champavati into the Nath path before instructing Tilakchand to protect Gopichand’s kingdom and young son, Muktichand. Gopichand then retires to Badrikashram to perform intense penance (tapasya), standing balanced on an iron spike. After twelve years, Jalindarnath returns, and the Supreme Gods—including Vishnu, Shiva, Savita, and Varuna—descend to bless the concluding udyapana ritual, formally establishing Gopichand as a perfected Siddha
Invocation
श्रीगणेशाय नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीपांडुरंगाय नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीमातापितृभ्यां नमः ।
Shri Ganeshaaya Namah | Shri Gurubhyo Namah | Shri Paandurangaaya Namah | Shri Kuladevataayai Namah | Shri Maataa pitribhyaam Namah |
Ovee 1
जयजयाजी करुणाकरा । पंढरीअधीशा । रुक्मिणीवरा भक्तपालका चकोरचंद्रा । प्रेमपीयूषधारका ॥
Jaya-jaya-ji karunaa-karaa | Pandharee-adheeshaa | Rukmineevaraa bhakta-paala-kaa chakora-chandraa | Prema-peeyoosha-dhaarakaa ||
Ovee 2
हे दीनबंधो दीननाथा । पुढें चालवी भक्तिसारकथा । मागिले अध्यायीं वैराग्यता । गोपिचंदा लाधलीं ॥
Hey deena-bandho deenanaathaa | Pudhe chaalavee bhakti-saara-kathaa | Maagile adhyaayee vairaagyataa | Gopichandaa laadhalee ||
Ovee 3
असो पुढें आतां श्रोतीं । अवधान द्यावें ग्रंथार्थीं । गोपिचंद सोडूनि ग्रामाप्रती । वैराग्य आचरुं चालिला ॥
Aso pudhe aataa shrotee | Avadhaana dyaave grantha-arthee | Gopichanda soduni graamaa-pratee | Vairaagya aacharu chaalilaa ||
Ovee 4
मार्गी ग्रामोग्रामीं जात । आहारा पुरती भिक्षा मागत । पुढें मार्गीं गमन करीत । वाचे जप करीतसे ॥
Maargee graamo-graamee jaatu | Aahaaraa puratee bhikshaa maagatu | Pudhe maargee gamana kareetu | Vaache japa kareetase ||
Ovee 5
परी गौडबंगाल देश उत्तम । समाचार कळला ग्रामोग्राम । कीं गोपिचंद राजा नरोत्तम । योगींद्रनीति आचरला ॥
Paree Gauda-Bangaala desha uttamu | Samaachaara kalalaa graamo-graamu | Kee Gopichanda raajaa narottamu | Yogeendra-neeti aacharalaa ||
Ovee 6
गांवोगांवींचे सकळ जनीं । ऐकतां विव्हळ होती मनीं । नेत्रीं अश्रुपात गाळूनी । अहा अहा म्हणताती ॥
Gaavo-gaaveenche sakala janee | Aikataa vivhala hotee manee | Netree ashrupaata gaaluunee | Ahaa ahaa mhanataatee ||
Ovee 7
एकएकांसी बोलती वचन । राव नव्हे होती माया पूर्ण । कन्येसमान केलें पालन । सकळ प्रजेचें रायानें ॥
Eka-ekaansee bolatee vachanu | Raava navhe hotee maayaa poornu | Kanye-samaana kele paalanu | Sakala prajeche raayaane ||
Ovee 8
आतां ऐसा राजा मागुती । होणार नाहीं पुढतपुढती । ऐसें म्हणोनि आरंबळती । लोक गांवींचे सकळिक ॥
Aataa aisaa raajaa maagutee | Honaara naahee pudhata-pudhatee | Aise mhanoni aarambalatee | Loka gaaveenche sakaliku ||
Ovee 9
असो तो ज्या गांवीं जात । त्या गांवींचे लोक पुढें येत । म्हणती महाराजांनीं राहावें येथ । योग पूर्ण आचरावा ॥
Aso toh jyaa gaavee jaatu | Tyaa gaaveenche loka pudhe yetu | Mhanatee mahaaraajaannee raahaave yethu | Yoga poorna aacharaavaa ||
Ovee 10
नाना पदार्थ पुढें आणिती । परी तो न घे कदा नृपती । भिक्षा मागूनि आहारापुरती । पुढें मार्गीं जातसे ॥
Naanaa padaartha pudhe aanitee | Paree toh na ghe kadaa nripatee | Bhikshaa maguni aahaaraa-puratee | Pudhe maargee jaatase ||
Ovee 11
शेट सावकार मोठमोठे । बोळवीत येती तया वाटे । पुनः परता वागवट । बोलताती रायासी ॥
Sheta saavakaara motha-mothe | Bolaveeta yetee tayaa vaate | Punah parataa vaagavate | Bolataa-tee raayaasee ||
Ovee 12
हे महाराजा तुम्हांविण । प्रजा दिसत आहे दीन । जैसें शरीर प्राणाविण । निचेष्टित पडतसे ॥
Hey Mahaaraajaa tumhaa-vinu | Prajaa disata aahe deenu | Jaise shareera praanaa-vinu | Nicheshtita padatase ||
Ovee 13
तैसी गति प्रजेसी झाली । जरी तुम्ही जातां आमुची माउली । तरी योग साधूनि पुनः पाउलीं । दर्शन द्यावें आम्हातें ॥
Taisee gati prajesee jhaalee | Jaree tumhee jaataa aamuchee maaulee | Taree yoga saadhuni punah paaulee | Darshana dyaave aamhaate ||
Ovee 14
अवश्य म्हणूनि नृपनाथ । बोळवीतसे समस्त । ऐसें रायासी गांवोंगांवीं होत । अति गुंती चालावया ॥
Avashya mhanuni nripanaathu | Bolaveetase samastu | Aise raayaasee gaavo-gaavee hotu | Ati guntee chaalaavayaa ||
Ovee 15
असो ऐसें बहुत दिनीं । स्वराज्याची सीमा उल्लंघूनी । गौडबंगाल देश टाकूनि । कौलबंगालीं संचरला ॥
Aso aise bahuta dinee | Sva-raajya-achee seemaa ullan-ghuunee | Gauda-Bangaala desha taakuni | Kaula-Bangaalee sancharalaa ||
Ovee 16
त्याही कौलबंगालांत । गांवोगांवीं हा वृत्तांत । प्रविष्ट झाला लोकां समस्त । चकचकिताती अंतरी ॥
Tyaahee Kaula-Bangaalaantu | Gaavo-gaavee haa vrittaantu | Pravishta jhaalaa lokaa samastu | Chaka-chakitaatee antaree ||
Ovee 17
म्हणती गोपीचंद रायासमान । होणार नाहीं राजनंदन । अहा गोपीचंद प्रज्ञावान । धर्मदाता सर्वदा ॥
Mhanatee Gopeechanda raayaa-samaanu | Honaara naahee raaja-nandanu | Ahaa Gopeechanda prajnyaa-vaanu | Dharma-daataa sarvadaa ||
Ovee 18
असो कौलबंगालींचा नृपती । पौलपट्टण ग्रामीं वस्ती । तेथें भगिनी चंपावती । गोपीचंदाची नांदतसे ॥
Aso Kaula-Bangaaleenchaa nripatee | Paula-pattana graamee vastee | Tethe bhaginee Champaavatee | Gopeechandaachee naandatase ||
Ovee 19
तिलकचंद श्वशुर नामीं । महाप्रतापी युद्धधर्मीं । जैसा गोपीचंद संपत्तीं उत्तमीं । तैशाचि नीतीं तो असे ॥
Tilaka-chanda shvashura naamee | Mahaa-prataapee yuddha-dharmee | Jaisaa Gopeechanda sampattee uttamee | Taishaachi neetee toh ase ||
Ovee 20
गज वाजी अपरिमित । शिबिका नाना दिव्य रथ । धनभांडारें अपरिमित । राजसदनें भरलीं तीं ॥
Gaja vaajee aparimitu | Shibikaa naanaa divya rathu | Dhana-bhaandaare aparimitu | Raaja-sadane bharalee tee ||
Ovee 21
किल्ले कोट दुर्ग विशाळ । कौलबंगाल देश सबळ । तया देशींचा तो नृपाळ । तिलकचंद मिरविला ॥
Kille kota durga vishaalu | Kaula-Bangaala desha sabalu | Tayaa desheenchaa toh nripaalu | Tilakachanda miravilaa ||
Ovee 22
एक लक्ष सहस्त्रशत लक्ष । सबळ पृतनेचा असे दक्ष । परी ती पृतना नव्हे प्रत्यक्ष । काळ शत्रूचा मिरवतसे ॥
Eka laksha sahastra-shata lakshu | Sabala pritanechaa ase Dakshu | Paree tee pritanaa navhe pratyakshu | Kaala shatroochaa miravatase ||
Ovee 23
तया गृहीं ती चंपावती । सासुरवासिनी परम युवती । नणंदा जावा भावांप्रती । देवांपरी मानीतसे ॥
Tayaa grihee tee Champaavatee | Saasura=vaasinee parama yuvatee | Nanandaa jaavaa bhaavaam-pratee | Devaam- paree maaneetase ||
Ovee 24
परमप्रतापी गर्जत काळ । सासुसासरे असती सबळ । तेथेंही वृत्तांत समस्तां सकळ । गोपीचंदाचा समजला ॥
Parama-prataapee garjata kaalu | Saasu-saasare asatee sabalu | Tethenhee vrittaanta samastaa sakalu | Gopee-chandaachaa samajalaa ||
Ovee 25
समजला परी करिती टीका । म्हणती अहा रे नपुंसका । ऐसें राज्य सोडोनि लेकां । भीक मागणें वरियेलें ॥
Samajalaa paree karitee teekaa | Mhanatee ahaa re napunsakaa | Aise raajya sodoni lekaa | Bheeka maagane variyele ||
Ovee 26
अहा मृत्यू आला जरी । तरी भिक्षाझोळी न वंचावी करीं । क्षत्रिय धर्मदाय शरीरीं । भीक मागणें नसेचि ॥
Ahaa mrityoo aalaa jaree | Taree bhikshaa-jholee na vanchaavee karee | Kshatriya dharmadaaya shareeree | Bheeka maagane nasechi ||
Ovee 27
अहा जन्मांत येऊनि काय केलें । क्षात्रकुळा दूषण लाविलें । आमुचे मुखासी काळें लाविलें । पिशुन केलें जन्मांत ॥
Ahaa janmaanta yeuni kaaya kele | Kshaatra-kulaa dooshana laavile | Amuche mukhaasee kaale laavile | Pishuna kele janmaantu ||
Ovee 28
म्हणतील सोयरा तुमचा कैसा । नपुंसक झाला वेडापिसा । वैभव टाकूनि देशोदेशा । भीक मागे घरोघरीं ॥
Mhanateela soyaraa tumachaa kaisaa | Napunsaka jhaalaa vedaapisaa | Vaibhava taakuni desho-deshaa | Bheeka maage gharo-gharee ||
Ovee 29
तो जन्मतांचि कां नाहीं मेला । क्षत्रियकुळातें डाग लाविला । आतां स्वमुखा दाविणें कशाला । श्लाघ्य दिसेना आमुतें ॥
Toh janma-taanchi kaa naahee melaa | Kshatriya-kulaate daaga laavilaa | Aataa sva-mukhaa daavine kashaalaa | Shlaaghya disenaa aamute ||
Ovee 30
ऐसें आतां बहुतां रीती । लोक निंदितील आम्हांप्रती । अहा कैसी ती मैनावती । सुत दवडिला तिनें हा ॥
Aise aataa bahutaa reetee | Loka ninditeela aamhaam-pratee | Ahaa kaisee tee Mainaavatee | Suta davadilaa tine haa ||
Ovee 31
अहा पुत्रा देऊनि देशवटा । आपण बैसली राजपटा । जालिंदर हातीं धरुनि गोमटा । भ्रष्ट केलें राज्यासी ॥
Ahaa putraa deuni deshavataa | Aapana baisalee raajapataa | Jaalindara haatee dharuni gomataa | Bhrashta kele raaj-yaasee ||
Ovee 32
श्रेया सांडूनि रत्नवाटी । हातीं घेतली कैसी नरोटी । कनक टाकूनि चिंधुटी । भाळी बांधी प्रीतीनें ॥
Shreyaa sanduni ratna-vaatee | Haatee ghetalee kaisee narotee | Kanaka taakuni chindhutee | Bhaalee baandhee preeteene ||
Ovee 33
अहा जालिंदर कोणता निका । भिकार वाईट मिरवे लोकां । हातीं धरिला समूळ रोडका । डोई बोडका शिखानष्ट ॥
Ahaa Jaalindara konataa nikaa | Bhikaara vaaeta mirave lokaa | Haatee dharilaa samoola rodakaa | Doee bodakaa shikhaa-nashtu ||
Ovee 34
ऐसियाच्या लागूनि ध्यानीं । घरासि लाविला आपुल्या अग्नी । आतां काळें तोंड करुनी । जगामाजी मिरवतसे ॥
Aisiyaa-chyaa laguni dhyaanee | Gharaasi laavilaa aapulyaa agnee | Aataa kaale tonda karunee | Jagaa-maajee miravatase ||
Ovee 35
अहा माय नव्हे ती लांब म्हणावी । स्वसुत जिनें केला गोसावी । लट्टाश्रमाच्या लागूनि पायीं । विघ्न आणिलें राज्यांत ॥
Ahaa Maaya navhe tee laamba mhanaavee | Svasuta jine kelaa gosaavee | Latta-shramaachyaa laguni paayee | Vighna aanile raajya-antu ||
Ovee 36
आतां कोण तिचा बाप । उभा राहिला बलाढ्य भूप । राज्य हरुनि खटाटोप । देशोधडी लावील कीं ॥
Aataa kona tichaa baapu | Ubhaa raahilaa balaadhya bhoopu | Raajya haruni khataatopu | Desho-dhadee laaveela kee ||
Ovee 37
ऐसी वल्गना बहुत रीतीं । एकमेक स्वमुखें करिती । तें ऐकूनि चंपावती । क्षीण चित्तीं होतसे ॥
Aisee valganaa bahuta reetee | Ekameka svamukhe karitee | Tey aikuni champaavatee | Ksheena chittee hotase ||
Ovee 38
मनींच्या मनीं आठवूनि गुण । बंधूसाठीं करी रुदन । नणंदा जावा विशाळ बाण । हदयालागीं खोंचिती ॥
Maneenchyaa manee aathavuni gunu | Bandhoo-saathee karee rudanu | Nanandaa jaavaa vishaala baanu | Hadayaa-laagee khonchitee ||
Ovee 39
म्हणती भावानें उजेड केला । कीर्तिध्वज उभारिला । राज्य सांडूनि हात भिकेल । ओढवितो लोकांसीं ॥
Mhanatee bhaavaane ujeda kelaa | Keerti-dhvaja ubhaarilaa | Raajya sanduni haata bhikelu | Odhavito lokaansee ||
Ovee 40
मायबंधूंनी दिवटा लाविला । तिहीं लोकीं उजेड केला । आतां उजेड इचा उरला । हेही करील तैसेंचि ॥
Maaya-bandhoonnee divataa laavilaa | Tihee lokee ujeda kelaa | Aataa ujeda ichaa uralaa | Hehee kareela taisenchi ||
Ovee 41
अहा माय ती हो रांड । जगीं ओढविलें भांड । आतां जगीं काळें तोंड । करुनियां मिरवते ॥
Ahaa Maaya tee ho raandu | Jagee odhavile bhaandu | Aataa jagee kaale tondu | Karuniyaa miravate ||
Ovee 42
ऐसे दुःखाचे देती घाव । हदयीं खोंचूनि करिती ठाव । बोलणें होतसे शस्त्रगौरव । दुःख विषमारापरी ॥
Aise duhkhaache detee ghaavu | Hradayee khonchuni karitee thaavu | Bolane hotase shastra-gauravu | Duhkha vishamaara-paree ||
Ovee 43
येरीकडे गोपीचंद । पाहता पाहातां ग्रामवृंद । पौलपट्टणीं येऊन शुद्ध । पाणवठी बैसला ॥
Yereekade Gopeechandu | Paahataa paahaataa graama-vrindu | Paula-pattanee yeuna shuddhu | Paanavathee baisalaa ||
Ovee 44
हस्तें काढूनि शिंगीनाद । वाचे सांगत हरिगोविंद । परी स्वरुपामाजी प्रतापवृंद । झांकला तो जाईना ॥
Haste kaadhuni shingee-naadu | Vaache saangata Hari Govindu | Paree sva-rupaa-maajee prataapa-vrindu | Jhaankalaa toh jaaeenaa ||
Ovee 45
कीं अर्कावरी अभ्र आलें । परी तेज तयाचें नाहीं बुडालें । कीं मृगमदातें गुंडाळिलें । सुवास वेष्टिल्या राहीना ॥
Kee Arkaavaree abhra aale | Paree teja tayaache naahee budaale | Kee mrigamadaate gundaalile | Suvaasa veshtilyaa raaheenaa ||
Ovee 46
कीं अर्कावरी अभ्र तेवीं तो नृपनाथ । पाणवठ्यातें विराजत । तों परिचारिका अकस्मात । चंपावतीच्या पातल्या ॥
Kee Arkaavaree abhra tevee toh nripanaathu | Paanavathyaate viraajatu | Toh parichaarikaa akasmaatu | Champaa-vateechyaa paatalyaa ||
Ovee 47
त्यांनीं येतांचि देखिला नयनीं । देखतांचि राव ओळखिला चिन्हीं । मग त्या तैशाचि परतोनी । राजसदना पैं गेल्या ॥
Tyaannee yetaanchi dekhilaa nayanee | Dekhataanchi raava olakhilaa chinhee | Maga tyaa taishaachi paratonee | Raaja-sadanaa pai gelyaa ||
Ovee 48
सहराया सकळांसी । वृत्तांत सांगती त्या युवतींसी । कीं गोपीचंद पाणवठ्यासी । येवोनियां बैसला ॥
Saha-raayaa sakalaansee | Vrittaanta saangatee tyaa yuvateensee | Kee Gopeechanda paanavathyaasee | Yevoniyaa baisalaa ||
Ovee 49
ऐसा वृत्तांत रायें ऐकून । मग चित्तीं झाला क्षीण । म्हणे मुखासी काळें लावून । आमुचे गांवीं कां आला ॥
Aisaa vrittaanta raaye aikunu | Maga chittee jhaalaa ksheenu | Mhane mukhaasee kaale lavunu | Aamuche gaavee kaa aalaa ||
Ovee 50
आला परी लोकांत । करील आमुची अपकीर्त । संचरोनि पट्टणांत । भीक मागेल गृहोगृहीं ॥
Aalaa paree lokaantu | Kareela aamuchee apakeertu | Sancharoni patta-naantu | Bheeka maagela griho-grihee ||
Ovee 51
लोक म्हणतील अमक्याच्या अमुक । घरोघरीं मागतो भीक । काळें करुनि आमुचें मुख । जाईल मग पुढारां ॥
Loka mhanateela amakyaachyaa amuku | Gharo-gharee maagato bheeku | Kaale karuni aamuche mukhu | Jaaeela maga pudhaaraa ||
Ovee 52
अहा राया ऐसें करणें होतें । तरी कासया आलासी येथें । स्वदेशीं चोरोनियां गुप्त । भीक मागावी सुखानें ॥
Ahaa raayaa aise karane hote | Taree kaasayaa aalaasee yethe | Svadeshee choroniyaa guptu | Bheeka maagaavee sukhaane ||
Ovee 53
सकळ राजसदनींचीं माणसें । वेडाळपणीं बोलती त्यास । तिलकचंद येऊनि त्या समयास । गृहमनुष्यां सांगतसे ॥
Sakala raaja-sadaneenchee maanase | Vedaalapanee bolatee tyaasu | Tilakachanda yeuni tyaa samayaasu | Griha-manushyaa saangatase ||
Ovee 54
म्हणे आतां गोपीचंद । भीक मागेल गांवांत प्रसिद्ध । परी जगांत आपुलें नांव शुद्ध । अपकीर्ति मिरवेल ॥
Mhane aataa Gopeechandu | Bheeka maagela gaavaanta prasiddhu | Paree jagaata aapule naava shuddhu | Apakeerti miravelu ||
Ovee 55
तरी आतां पाचारुन । अश्वशाळेंत ठेवा आणून । तेथें तयातें घालूनि भोजन । बोळवावें येथून ॥
Taree aataa paachaarunu | Ashva-shaalenta thevaa anunu | Tethe tayaate ghaaluni bhojanu | Bolavaave yethunu ||
Ovee 56
ऐसें सांगूनि नृपें सर्वालां । राव सभास्थानीं गेला । येरीकडे परिचारिकांला । पाठविलें बोलावूं ॥
Aise sanguni nripe sarvaalaa | Raava sabhaa-sthaanee gelaa | Yereekade parichaarikaalaa | Paathavile bolaavoo ||
Ovee 57
परिचारिका जाऊनि तेथें । म्हणती महाराजा नृपनाथें । बोलाविले आहे तुम्हांतें । चंपावतीचे भेटीसी ॥
Parichaarikaa jauni tethe | Mhanatee Mahaaraajaa nripanaathe | Bolaavile aahe tumhaante | Champaa-vateeche bheteesee ||
Ovee 58
राव म्हणे आम्ही गोसावी । आम्हां कैंची भगिनी ताई माई । घरघर बाप घरघर आई । भरला असे विश्वातें ॥
Raava mhane aamhee gosaavee | Aamhaa kainchee bhaginee taaee maaee | Ghara-ghara baapa ghara-ghara aaee | Bharalaa ase vishvaate ||
Ovee 59
परी आतां असो चंपावती । बोलावीतसे आम्हाप्रती । तरी भेटोनि तिये युवती । पुढें मार्ग क्रमावा ॥
Paree aataa aso Champaavatee | Bolaaveetase aamhaa-pratee | Taree bhetoni tiye yuvatee | Pudhe maarga kramaavaa ||
Ovee 60
ऐसें म्हणोनि परिचारिकांसहित । चालता झाला नृपनाथ । परिचारिका पश्चिम द्वारांत । त्यासी घेवोनि जाताती ॥
Aise mhanoni parichaarikaan-sahitu | Chaalataa jhaalaa nripanaathu | Parichaarikaa pashchima dvaara-antu | Tyaasee ghevoni jaataatee ||
Ovee 61
अश्वशाळेमाजी नेवोन । बैसविला राजनंदन । परिचारिका म्हणती येथें । धाडून देऊं चंपावतीतें ॥
Ashvashaalemaajee nevonu | Baisavilaa raaja-nandanu | Parichaarikaa mhanatee yethe | Dhaaduna deoo champaavateete ||
Ovee 62
तुम्ही बैसलां तैसेंचि बैसावें । भेटीसी येतील येथें सर्व । ऐसा परिचारिका दावूनि भाव । सदनामाजी संचरल्या ॥
Tumhee baisalaa taisenchi baisaave | Bheteesee yeteela yethe sarvu | Aisaa parichaarikaa daavuni bhaavu | Sadanaa-maajee sancharalyaa ||
Ovee 63
सकळांसी सांगितला वृत्तांत । कीं राव बैसविला अश्वशाळेंत । मग राजकांतेनें त्वरित । अन्नपात्र भरियले ॥
Sakalaansee saangitalaa vrittaantu | Kee raava baisavilaa ashva-shaalentu | Maga raaja-kaantene tvaritu | Anna-paatra bhariyale ||
Ovee 64
तरुणपणाजोगें पात्र भरोन । परिचारिकेकरीं शीघ्र ओपून । धाडिती झाली नितंबिन । अश्वशाळेंत तत्त्वतां ॥
Tarunapanaajoge paatra bharonu | Parichaarikekaree sheeghra opunu | Dhaaditee jhaalee nitambinu | Ashvashaalenta tattvataa ||
Ovee 65
तंव ती परिचारिका घेवोनि अन्न । अश्वशाळेत आली लगबग करोन । म्हणे महाराजा भोजना अन्न । पाठविलें तुम्हासी ॥
Tava tee parichaarikaa ghevoni annu | Ashva-shaaleta aalee lagabaga karonu | Mhane Mahaaraajaa bhojanaa annu | Paathavile tumhaasee ||
Ovee 66
तें पात्र पुढें ठेवोन । मग परिचारिका म्हणे करा भोजन । भोजन झालिया भेटीकारण । चंपावती येईल कीं ॥
Tey paatra pudhe thevonu | Maga parichaarikaa mhane karaa bhojanu | Bhojana jhaaliyaa bhetee-kaaranu | Champaavatee yaeela kee ||
Ovee 67
राव विचार करी मानसीं । अहा आदर आहे संपतीसी । व्याही विहिणी खाथासी । संपत्तीसी मिळताती ॥
Raava vichaara karee maanasee | Ahaa aadara aahe sampateesee | Vyaahee vihinee khayaasee | Sampatteesee milataatee ||
Ovee 68
तरी आतां असो कैसें । आपण घेतला आहे संन्यास । शत्रुमित्र सुखदुःखास । समानापरी लेखावे ॥
Taree aataa aso kaise | Aapana ghetalaa aahe sannyaasu | Shatru-Mitra duh-kha-sukha-duhkhaasu | Samaanaa-paree lekhaave ||
Ovee 69
तरी मानापमान उभे राहटें । हे प्रपंचाची मिरवे कोटी । तरी ऐसियासी आधीं कष्टी । आपण कशास व्हावें हो ॥
Taree maana-apamaana ubhe raahate | Hey prapanchaachee mirave kotee | Taree aisiyaasee aadhee kashtee | Aapana kashaasa vhaave ho ||
Ovee 70
मान अपमान दोन्ही समान । पाळिताती योगीजन । ऐसेपरी लक्षूनि मन । भोजनातें बैसला ॥
Maana apamaana donhee samaanu | Paalitaatee yogee-janu | Aiseparee lakshuni manu | Bhojanaate baisalaa ||
Ovee 71
मनांत म्हणे चैतन्यब्रह्म । तयाचें जीवन हें अन्नब्रह्म । स्वरुपब्रह्मींचें जीवनब्रह्म । नामब्रह्म मिरवीतसे ॥
Manaanta mhane chaitanya-brahmu | Tayaache jeevana hey anna-brahmu | Sva-rupa-brahmeenche jeevana-brahmu | Naama-Brahma miraveetase ||
Ovee 72
तरी अन्नब्रह्म धिक्कारुन । मग कैंचे पाहावें सुखसंपन्न । ऐसा विचार करुन । भोजनातें बैसला ॥
Taree anna-brahma dhikkaarunu | Maga kainche paahaave sukha-sampannu | Aisaa vichaara karunu | Bhojanaate baisalaa ||
Ovee 73
येरीकडे अंतःपुरांत । स्त्रिया निघोनि गवाक्षद्वारांत । पाहती नृपनाथ नेत्रीं । दीक्षा पाहती ॥
Yeree-kade antah-puraantu | Striyaa nighoni gavaaksha-dvaaraantu | Paahatee nripanaathu | Netree deekshaa paahatee ||
Ovee 74
मग ऐकेकी बोलती वचन । अहा हें काय निर्लज्जपण । सोयरियावरीं अश्वशाळेंत बैसोन । भोजन करितो करंटा ॥
Maga aikekee bolatee vachanu | Ahaa hey kaaya nirlajjapanu | Soyariyaavaree ashva-shaalenta baisonu | Bhojana karito karantaa ||
Ovee 75
एक म्हणती चंपावतीसी । वेगें आणावी या ठायासी । ऐकोनि नणंदेनें त्वरेंसीं । धांव घेतली तिजपासीं ॥
Eka mhanatee Champaavateesee | Vege aanaavee yaa thaayaasee | Aikoni nanandene tvarensee | Dhaava ghetalee tijapaasee ||
Ovee 76
हस्तीं धरुनि चंपावतीसी । वेगें मेळीं आणिले निगुतीसी । मग हस्त उचलोनि तियेसी । रयातें दाविल्या जाहल्या ॥
Hastee dharuni Champaavateesee | Vege melee aanile niguteesee | Maga hasta uchaloni tiyesee | Rayaate daavityaa jaahalyaa ||
Ovee 77
तीस घेवोनि शेजारासी । पाहती गवाक्षद्वारासी । परी बोल बोलती कुअक्षरासी । कुश्चळवाणी करोनियां ॥
Teesa ghevoni shejaa-raasee | Paahatee gavaaksha-dvaaraasee | Paree bola bolatee kuaksharaasee | Kushchala-vaanee karoniyaa ||
Ovee 78
म्हणती सर्वस्वीं भ्रष्ट झाला । मान अपमान कैंचा त्याला । तस्करासम येवोनि बैसला । अश्वशाळेमाझारी ॥
Mhanatee sarvasvee bhrashta jhaalaa | Maana apamaana kainchaa tyaalaa | Taskaraasama yevoni baisalaa | Ashva-shaale-maajhaaree ||
Ovee 79
अहा जळो जळो यांचे जिणें । केवढें वैभव सोडून । आतां हिंडतो दैन्यवाणा । श्वानासमान घरोघरीं ॥
Ahaa jalo jalo yaanche jine | Kevadhe vaibhava sodunu | Aataa hindato dainyavaanaa | Shvaanaa-samaana gharo-gharee ||
Ovee 80
म्हणवीत होता प्रजानाथ । काय मिळालें अधिक यांत । भणंगासमान दिसे आम्हांत । जैसा तस्कर धरियेला ॥
Mhanaveeta hotaa prajaa-Naathu | Kaaya milaale adhika yaantu | Bhanangaa-samaana dise aamhaantu | Jaisaa taskara dhariyelaa ||
Ovee 81
परी जैसें तैसें असो कैसें । कासया आला सोयरेगृहास । येवोनि बैसला अश्वशाळेस । भोजन करितो निर्लज्ज ॥
Paree jaise taise aso kaise | Kaasayaa aalaa soyare-grihaasu | Yevoni baisalaa ashvashaalesu | Bhojana karito nirlajju ||
Ovee 82
ऐसें नानापरी युवती । कीटकशब्दें वाखाणिती । तें ऐकोनि चंपावती । परम दुःखी झालीसे ॥
Aise naanaa-paree yuvatee | Keetaka-shabde vaakhaa-nitee | Tey aikoni Champaavatee | Parama duhkhee jhaaleese ||
Ovee 83
प्रथमचि चंपावती गोरटी । बंधूतें पाहतां निजदृष्टीं । परम झाली होती कष्टी । दुःख तयाचें पाहोनी ॥
Prathamachi Champaavatee goratee | Bandhoote paahataa nija-drishtee | Parama jhaalee hotee kashtee | Duhkha tayaache paahonee ||
Ovee 84
त्यावरी नणंदा जावा पिशुन । दुःखलेशीं बोलती वचन । परी शब्द नसती ते बाण । हदयामाजी खडतरती ॥
Tyaa-varee nanandaa jaavaa pishunu | Duhkha-leshee bolatee vachanu | Paree shabda nasatee tey baanu | Hradayaa-maajee khadatara-tee ||
Ovee 85
तेणेंकरुनि विव्हळ झाली । पश्चात्तापें परम तापली । मग स्त्रीमंडळ सोडूनि वहिली । सदना आली आपुल्या ॥
Tenekaruni vivhala jhaalee | Pashchaa-ttaape parama taapalee | Maga streemandala soduni vahilee | Sadanaa aalee aapulyaa ||
Ovee 86
येतां झाली जीवित्वा उदार । वेगें शस्त्र घेतलें खंजीर । करीं कवळूनि क्षणें उदर । फोडिती झाली बळानें ॥
Yetaa jhaalee jeevitvaa udaaru | Veege shastra ghetale khanjeeru | Karee kavaluni kshane udaru | Phoditee jhaalee balaane ||
Ovee 87
खंजीर होतां उदरव्यक्त । जठर फोडोनि बाहेर येत । क्षणेंचि झाली प्राणरहित । सदनीं रक्त मिरविलें ॥
Khanjeera hotaa udara-vyaktu | Jathara phodoni baahera yetu | Kshanenchi jhaalee praana-rahitu | Sadanee rakta miravile ||
Ovee 88
येरीकडे अश्वशाळेंत । परिचारिकेसी म्हणे नृपनाथ । भेटवीं मातें चंपावतीस । चल जाऊं दे आम्हासी ॥
Yereekade ashva-shaalentu | Parichaarikesee mhane nripanaathu | Bhetavee maate Champaavateesu | Chala jaaoo dey aamhaasee ||
Ovee 89
येरी म्हणती त्या शुभाननी । चंपावती सासुरवासिनी । त्यावरी अश्वशाळेलागुनी । कैसी येथें येईल ॥
Yeree mhanatee tyaa shubha-aananee | Champaavatee saasura-vaasinee | Tyaa-varee ashva-shaale-laagunee | Kaisee yethe yeeelu ||
Ovee 90
परी आतां असो कैसे । तुम्ही वस्तीस असा या रात्रीस । आम्ही सांगूनि चंपावतीस । गुप्तवेषें आणूं कीं ॥
Paree aataa aso kaise | Tumhee vasteesa asaa yaa raatreesu | Aamhee sanguni Champaavateesu | Gupta-veshe aanoo kee ||
Ovee 91
ऐसें ऐकोनि राये वचन । म्हणे राहीन आजिचा दिन । तरी आतांचि जाऊन । श्रुत करावें तियेसी ॥
Aise aikoni raaye vachanu | Mhane raaheena aajichaa dinu | Taree aataanchi jaunu | Shruta karaave tiyesee ||
Ovee 92
अवश्य म्हणुनि शुभाननी । आताचि सांगूं तियेलागुनी । रात्रीमाजी येऊं घेऊनी । भेटीलागीं महाराजा ॥
Avashya mhanuni shubha-aananee | Aataachi saangoo tiye-laagunee | Raatree-maajee yeoo gheuune | Bhetee-laagee Mahaaraajaa ||
Ovee 93
ऐसें बोलोनि त्या युवती । पाहत्या झाल्या चंपावती । तंव खंजीर खोवोनि पोटीं । महीवरी पडलीसे ॥
Aise boloni tyaa yuvatee | Paahatyaa jhaalyaa Champaavatee | Tava khanjeera khovoni potee | Maheevaree padaleese ||
Ovee 94
तें पाहुनि शब्दकोल्हाळी । धावती झाली स्त्रीमंडळी । प्राणगत पाहतां बाळी । एकचि कल्होळ माजविला ॥
Tey paahuni shabda-kolhaalee | Dhaavatee jhaalee stree-mandalee | Praanagata paahataa baalee | Ekachi kalhoola maajavilaa ||
Ovee 95
रुधिराचें तळें सांचलें । जठर अवघें बाहेर पडलें । तें पाहोनि युवती वहिलें । शंखध्वनि करिताती ॥
Rudhiraache tale saanchale | Jathara avaghe baahera padale | Tey paahoni yuvatee vahile | Shankha-dhvani karitaa-tee ||
Ovee 96
सासु सासरे भावे दीर । पति नणंदा दाटल्या जावा चाकर । म्हणती बंधूकरितां साचार । उदार झाली चंपावती ॥
Saasu saasare bhaave deeru | Pati nanandaa daatalyaa jaavaa chaakaru | Mhanatee bandhoo-karitaa saachaaru | Udaara jhaalee Champaavatee ||
Ovee 97
मग बोलूं नये तेंचि बोलती । म्हणती अधम मंदमती । कोणीकडूनि या क्षितीं । दुष्ट नष्ट भ्रष्ट आला ॥
Maga boloo naye tenchi bolatee | Mhanatee adhama manda-matee | Konee-kaduni yaa kshitee | Dushta nashta bhrashta aalaa ||
Ovee 98
आपुल्या सदनीं अग्नि लाविला । शेवटीं लावावया येथें आला । तरी त्यातें बाहेर घाला । मुख पाहों नका हो ॥
Aapulyaa sadanee agni laavilaa | Shevatee laavaavayaa yethe aalaa | Taree tyaate baahera ghaalaa | Mukha paaho nakaa ho ||
Ovee 99
एक म्हणती तयाकरितां । चंपावतीनें केली कर्तव्यता । तरी तिच्यासमान त्याची अवस्था । करोनि बोळवा तिजसंगें ॥
Eka mhanatee tayaa-karitaa | Champaa-vateene kelee kartavyataa | Taree tichyaa-samaana tyaachee avasthaa | Karoni bolavaa tijasange ||
Ovee 100
ऐसे नाना तर्ककुतर्क । करोनि मारिती हंबरडा हांक । एकचि कोल्हाळ करिती सकळिक । अहा अहा म्हणोनी ॥
Aise naanaa tarka-kutarku | Karoni maaritee hambaradaa haanku | Ikachi kolhaala karitee sakaliku | Ahaa ahaa mhanonee ||
Ovee 101
कोणी हंबरडा हाणिती बळें । कोणी पिटिती वक्षःस्थळें । कोणी महीं आपटिती भाळें । मूर्च्छागत पडताती ॥
Konee hambaradaa haanitee bale | Konee pititee vakshah-sthale | Konee mahee aapatitee bhaale | Moorchchaagata padataa-tee ||
Ovee 102
कोणी आठवूनि रडती गुण । कोणी रडताती चांगुलपण । कोणी म्हणती दैवहीन । भ्रतार असे इयेचा ॥
Konee aathavuni radatee gunu | Koonee radataatee chaangula-panu | Konee mhanatee daiva-heenu | Bhrataara ase iyechaa ||
Ovee 103
कोणी म्हणती अब्रूवान । चंपावती होती उत्तम । निजबंधूचे क्लेश पाहोन । दिधला प्राण लज्जेनें ॥
Konee mhanatee abroo-vaanu | Champaavatee hotee uttamu | Nija-bandhooche klesha paahonu | Didhalaa praana lajjene ||
Ovee 104
एक म्हणे चंपावती । किती वर्णावी गुणसंपत्ती । मृगनयनी जैसा हस्ती । स्त्रियांमाजी मिरवतसे ॥
Eka mhane Champaavatee | Kitee varnaavee gun-asampattee | Mriga-nayanee jaisaa hastee | Striyaam-maajee miravatase ||
Ovee 105
एक म्हणती सदा आनंदी असून । पहात होतें हास्यवदन । सदा हर्षित असे गमन । हस्ती जेवीं पृतनेचा ॥
Eka mhanatee sadaa aanandee asunu | Pahaata hote haasya-vadanu | Sadaa harshita ase gamanu | Hastee jevee pritanechaa ||
Ovee 106
एक म्हणे चांगुलपर्णी । घरांत मिरवें जेवीं तरणी । एक म्हणे वो शुभाननी । किती मृदु कोकिळा ॥
Eka mhane chaangula-parnee | Gharaanta mirave jevee taranee | Eka mhane vo shubha-aananee | Kitee mridu kokilaa ||
Ovee 107
एक म्हणती सासुरवास । असतां नाहीं झाली उदास । ईश्वरतुल्य मानूनि पुरुषास । शुश्रुषा करी वडिलांची ॥
Eka mhanatee saasuravaasu | Asataa naahee jhaalee udaasu | Eeshvaratulya maanuni purushaasu | Shushrushaa karee vadilaanchee ||
Ovee 108
ऐसें म्हणोनि आक्रंदती । अवघे एकचि कोल्हाळ करिती । तो नाद अश्वशालेप्रती । अकस्मात आदळला ॥
Aise mhanoni aakrandatee | Avaghe ekachi kolhaala karitee | Toh naada ashvashaale-pratee | Akasmaata aadalalaa ||
Ovee 109
अश्वशाळे गौडनाथ । अश्वरक्षकालागीं पुसत । एवढा कोल्हाळ कां सदनांत । झाला आहे कळेना ॥
Ashvashaale Gaudanaathu | Ashva-raksha-kaalaagee pusatu | Evadhaa kolhaala kaa sadanaantu | Jhaalaa aahe kalenaa ||
Ovee 110
परी तो सर्वांठायी बोभाट । झाला आहे गांवांत प्रविष्ट । कीं भावाकरितां अति कष्ट । जीवित्वातें दवडिलें ॥
Paree toh sarvaan-thaayee bobhaatu | Jhaalaa aahe gaavaanta pravishtu | Kee bhaavaa-karitaa ati kashtu | Jeevit-vaate davadile ||
Ovee 111
तें अश्वरक्षकांसी होतां श्रवण । पुसतां सांगती वर्तमान । म्हणती नाथा जीव राणीनें । बंधूकारणें दीधला ॥
Tey ashva-rakshakaansee hotaa shravanu | Pusataa saangatee vartamaanu | Mhanatee Naathaa jeeva raaneene | Bandhoo-kaarane deedhalaa ||
Ovee 112
नृप म्हणे रे कवण राणी । कोण बंधू कवणस्थानीं । येरु म्हणती ऐकिलें कानी । चंपावती राणी ती ॥
Nripa mhane re kavana raanee | Kona bandhoo kavana-sthaanee | Yeru mhanatee aikile kaanee | Champaavatee raanee tee ||
Ovee 113
तियेचा बंधु झाला पिसा । सोडूनि गेला राजमांदुसा । म्हणोनि वरोनि दुःखलेशा । जीवित्व त्यागिलें रांडकीने ॥
Tiyechaa bandhu jhaalaa pisaa | Soduni gelaa raaja-maandusaa | Mhanoni varoni duhkhaleshaa | Jeevitva tyaagile raandakeene ||
Ovee 114
येरु म्हणे बंधु कोण । ते म्हणती त्रिलोकचंदनंदन । गोपीचंद ऐसें नाम । जगामाजी मिरवतसे ॥
Yeru mhane bandhu konu | Tey mhanatee trilochana-nandanu | Gopeechanda aise naamu | Jagaa-maajee miravatase ||
Ovee 115
ऐसें ऐकोनि नृपनाथ । नयनीं लोटले अश्रुपात । चित्तीं म्हणे वो बाई घात । मजसाठीं कां केला ॥
Aise aikoni nripanaathu | Nayanee lotale ashru-paatu | Chittee mhane vo baaee ghaatu | Maja-saathee kaa kelaa ||
Ovee 116
मग चंपावतीचे आठवूनि गुण । गोपीचंद मोहें करी रुदन । अहा मजसाठीं दिधला प्राण । हें अनुचित झालें हो ॥
Maga Champaa-vateeche aathavuni gunu | Gopeechanda mohe karee rudanu | Ahaa maja-saathee didhalaa praanu | Hey anucheeta jhaale ho ||
Ovee 117
तरी आतां महीवरती । माझी झाली अपकीर्ती । आणिक सोयरे दुःख चित्तीं । मानितील बहुवस ॥
Taree aataa mahee-varatee | Maajhee jhaalee apakeertee | Aanika soyare duhkha chittee | Maaniteela bahuvasu ||
Ovee 118
मी येथें आलों म्हणोन । चंपावतीनें दिधला प्राण । हें दुःखा होईल कारण । विसर पडणार नाहीं कीं ॥
Mee yethe aalo mhanonu | Champaa-vateene didhalaa praanu | Hey duhkhaa hoeela kaaranu | Visara padanaara naahee kee ||
Ovee 119
ऐसा विचार करी चित्तांत । परी नयनीं लोटले अश्रुपात । येरीकडे संस्कारासी प्रेत । चितामही चालिलें ॥
Aisaa vichaara karee chittaantu | Paree nayanee lotale ashru-paatu | Yereekade sanskaaraasee pretu | Chitaa-mahee chaalile ||
Ovee 120
गोपीचंदही प्रेत पाहून । करीत चालिला सवें रुदन । परी चित्त वेधलें कल्पनेकरुन । अपकीर्ति अवघी जाहली ॥
Gopee-chandahee preta pahunu | Kareeta chaalilaa save rudanu | Paree chitta vedhale kalpane-karunu | Apakeerti avaghee jaahalee ||
Ovee 121
तरी आतां असो कैसें । उठवावें स्वभगिनीसी । आणि चमत्कार सोयर्यांसी । दाखवावा प्रतापें ॥
Taree aataa aso kaise | Uthavaave sva-bhagineesee | Aani chamat-kaara soyaryaansee | Daakha-vaavaa prataape ||
Ovee 122
आम्हीं जोग घेतला म्हणूनी । तृणासमान मानिलें यांनीं । तरी नाथपंथाची प्रतापकरणी । निजदृष्टीं दावावी ॥
Aamhee joga ghetalaa mhanuunee | Trinaa-samaana maanile yaannee | Taree Naatha-panthaachee prataapa-karanee | Nija-drishtee daavaavee ||
Ovee 123
जैसा पार्वतीचा गोसावी । परी दक्षें हेळितां तो जांवई । जीवित्व हरुनि प्रताप महीं । गाजविला तयानें ॥
Jaisaa Paarvateechaa gosaavee | Paree Dakshe helitaa toh jaavaee | Jeevitva haruni prataapa mahee | Gaajavilaa tayaane ||
Ovee 124
कीं अष्टवक्र अष्टाबाळ ब्राह्मण । कुरुप म्हणूनि केलें हेळण । परी त्यानें प्रताप दाखवून । विप्र मुक्त केले पैं ॥
Kee Ashtavakra ashtaabaala braahmanu | Kurupa mhanuni kele helanu | Paree tyaane prataapa daakhavunu | Vipra mukta kele pai ||
Ovee 125
कीं वामनरुप असतां सान । बळीनें मानिलें तृणासमान । परी आपुला प्रताप दाखवून । पातालभुवनीं मिरविला ॥
Kee Vaamana-rupa asataa saanu | Baleene maanile trinaa-samaanu | Paree aapulaa prataapa daakhavunu | Paataala-bhuvanee miravilaa ||
Ovee 126
कीं अगस्तीचा देह लहान । अर्णवें मानिला तृण । परी केशव म्हणतां नारायण । आचमनातें उरला नसे ॥
Kee Agasteechaa deha lahaanu | Arnave maanilaa trinu | Paree Keshava mhanataa Naaraayanu | Aacha-manaate uralaa nase ||
Ovee 127
कीं उदयतरुपोटीं । लहान एकादशी गोरटी । परी मृदुमान्या न सान दृष्टी । पाहतां मृत्य वरियेला ॥
Kee udaya-taru-potee | Lahaana ekaadashee goratee | Paree mridu-maanyaa na saana drishtee | Paahataa mritya variyelaa ||
Ovee 128
तो दशग्रीव राक्षसपाळ । तृणतुल्य मानिला अनिलबाळ । परी सकळ लंकेचा झाला काळ । एकदांचि जाळिली ॥
Toh Dasha-greeva raakshasa-paalu | Trina-tulya maanilaa Anila-baalu | Paree sakala lankechaa jhaalaa kaalu | Ekadaanchi jaalilee ||
Ovee 129
तन्न्यायें आम्हां येथ । झालें मानसन्मानरहित । तरी आतां यांतें नाथपंथ । निजदृष्टीं दाखवावा ॥
Tannyaaye aamhaa yethu | Jhaale maana-sanmaana-rahitu | Taree aataa yaante Naatha-panthu | Nija-drishtee daakhavaavaa ||
Ovee 130
मग सहजस्थितीसवें । स्मशानवटीं गेला राय । प्रेतानिकट उभा राहे । उभा राहूनि बोलतसे ॥
Maga sahaja-sthiteesave | Smashaa-navatee gelaa raayu | Pretaa-nikata ubhaa raahe | Ubhaa rahuni bolatase ||
Ovee 131
म्हणे ऐका माझें वचन । प्रेत करुं नका भस्म । श्रीगुरु जालिंदर येथें आणून । चंपावती उठवीन की ॥
Mhane aikaa maajhe vachanu | Preta karu nakaa bhasmu | Shreeguru Jaalindara yethe anunu | Champaavatee uthaveena kee ||
Ovee 132
अहा मी येथें समयीं असतां । वायां जातसे भगिनी आतां । मग व्यर्थ आचरुनि नाथपंथा । सार्थक नाहीं मिरविलें ॥
Ahaa mee yethe samayee asataa | Vaayaa jaatase bhaginee aataa | Maga vyartha aacharuni Naatha-panthaa | Saarthaka naahee miravile ||
Ovee 133
कीं पाहा मातुळकुळ । आस्तिकें रक्षिलें तपोबळें । तेवीं येथें युवती निर्मळ । चंपावती उठवीन मी ॥
Kee paahaa maatulakulu | Aastike rakshile tapo-balee | Tevee yethe yuvatee nirmalu | Champaavatee uthaveena mee ||
Ovee 134
कीं अहिरणी गुंतता हिरा । हिरकणी काढी तया सत्वरा । तेवीं येथें भगिनी सुंदरा । चंपावती उठवीन मी ॥
Kee ahiranee guntataa hiraa | Hirakanee kaadhee tayaa satvaraa | Tevee yethe bhaginee sundaraa | Champaavatee uthaveena mee ||
Ovee 135
कीं मोहरासवें सुत सगुण । कदापि नव्हे भस्म । तेवीं येथें सुमधुम । चंपावती उठवीन मी ॥
Kee moha-raasave suta sagunu | Kadaapi navhe bhasmu | Tevee yethe sumadhumu | Champaavatee uthaveena mee ||
Ovee 136
ऐसें बोले सकळांकारणें । परी अविश्वासी सकळ जन । म्हणती मेलिया जीवित्व पूर्ण । कदा काळी येईना ॥
Aise bole sakalaan-kaarane | Paree avishvaasee sakala janu | Mhanatee meliyaa jeevitva poornu | Kadaa kaalee yaeenaa ||
Ovee 137
कीं बाळल्या रुखालागी पाला । आला ऐसा नाहीं ऐकिला । हें तों न घडे कदा बोला । धर्मनिष्ठ हा बोलतसे ॥
Kee baalalyaa rukhaa-laagee paalaa | Aalaa aisaa naahee aikilaa | Hey toh na ghade kadaa bolaa | Dharmanishtha haa bolatase ||
Ovee 138
गोपीचंद म्हणे बोलतो सत्य । परी मम गुरुचें प्रतापकृत्य । वर्णन करितां सरस्वतीतें । वाचा अपूर्ण मिरवतसे ॥
Gopeechanda mhane bolato satyu | Paree mama guruche prataapa-krityu | Varnana karitaa Sarasvateete | Vaachaa apoorna miravatase ||
Ovee 139
जेणें कानिफाचे अर्थालागुनी । सकळ देव आणिले अवनीं । आणिले परी पूर्णपणीं । वृक्षालागी गोविलें ॥
Jene Kaaniphaache arthaa-laagunee | Sakala deva aanile avanee | Aanile paree poorna-panee | Vrikshaa-laagee govile ||
Ovee 140
सध्यां पहा रे मम प्रतापकरणी । एकादश वर्षे गर्ती अवनीं । अश्वविष्ठेंत राहिला मुनी । प्रताप वर्णू केउता ॥
Sadhyaa pahaa re mama prataapa-karanee | Ekaadasha varshe gartee avanee | Ashva-vishthenta raahilaa Munee | Prataapa varnu keutaa ||
Ovee 141
तरी धैर्य धरुनि चार दिन । करा प्रेताचें संगोपन । श्रीजालिंदर येथें आणून । उठवीन भगिनीसी ॥
Taree dhairya dharuni chaara dinu | Karaa pretaache sango-panu | Shree Jaalindara yethe aanunu | Uthaveena bhagineesee ||
Ovee 142
परी न ऐकता अविश्वासी । शुभा रचिल्या स्मशानमहीसी । प्रेत ठेवूनि ते चितेसीं । अग्नि लावूं म्हणताती ॥
Paree na aikataa avishvaasee | Shubhaa rachilyaa smashaana-maheesee | Preta thevuni tey chitesee | Agni laavoo mhanataatee ||
Ovee 143
तें पाहूनि गोपीचंद । मग आपण चित्तेंत बैसूनि शुद्ध । म्हणे अग्नि लावा प्रसिद्ध । भस्म करा मजलागीं ॥
Tey pahuni Gopeechandu | Maga aapana chittenta baisuni shuddhu | Mhane agni laavaa prasiddhu | Bhasma karaa majalaagee ||
Ovee 144
मी भस्म झालिया पोटीं । मग क्रोध न आवरे जालिंदरजेठी । नगर पालथें घालूनि शेवटीं । तुम्हां भस्म करील कीं ॥
Mee bhasma jhaaliyaa potee | Maga krodha na aavare Jaalindara-jethee | Nagara paalathe ghaaluni shevatee | Tumhaa bhasma kareela kee ||
Ovee 145
ऐसें बोलतां गोपीचंद वचन । क्रोधें दाटला तिलकचंद पूर्ण । म्हणे गुरुचा प्रताप वर्णून । फुगीरपण मिरवतसे ॥
Aise bolataa Gopeechanda vachanu | Krodhe daatalaa Tilaka-chanda poornu | Mhane guruchaa prataapa varnunu | Phugeerapana miravatase ||
Ovee 146
तरी आम्हां सांगतोसी ऐसें । करुनि दावीं चमत्कारास । येरी म्हणे उत्तरासरसें । बोलेन तैसें घडेल ॥
Taree aamhaa saangatosee aise | Karuni daavee chamat-kaaraasu | Yeree mhane uttaraasarase | Bolena taise ghadelu ||
Ovee 147
येरी म्हणे वाम कर । काढूनि देतों जाई सत्वर । पाहूं दे गुरुचा चमत्कार । प्रेत रक्षूं आम्ही हें ॥
Yeree mhane vaama karu | Kaadhuni deto jaaee satvaru | Paahoo de guruchaa chamatkaaru | Preta rakshoo aamhee hey ||
Ovee 148
येरी म्हणे फार फार बरवें । चंपावतीचें प्रेत रक्षावें । मी हस्त दावूनि गुरुते भाव । उपजवीन प्रेमाचा ॥
Yeree mhane phaara phaara barave | Champaa-vateeche preta rakshaave | Mee hasta daavuni gurute bhaavu | Upajaveena prema-achaa ||
Ovee 149
तिलकचंद पुत्रा सांगोनी । वाम कर तियेचा दे काढूनी । गोपीचंद चितासनींहूनी । उठवूनियां बोळविला ॥
Tilaka-chanda putraa saangonee | Vaama kara tiyechaa de kaadhuunee | Gopeechanda chitaa-saneenhuunee | Uthavuniyaa bolavilaa ||
Ovee 150
नाथ गोपीचंद घेऊनि कर । पुढें चालिला मार्गावर । एक कोस येतां नृपवर । काय केलें इकडे ॥
Naatha Gopeechanda gheuni karu | Pudhe chaalilaa maargaa-varu | Eka kosa yetaa nripavaru | Kaaya kele ikade ||
Ovee 151
चितेमाजी घालूनि प्रेत । डावलूनि गेले सकळ आप्त । येरीकडे नृपनाथ । हेळापट्टणी चालिला ॥
Chitemaajee ghaaluni pretu | Daavaluni gele sakala aaptu | Yereekade nripanaathu | Helaapattanee chaalilaa ||
Ovee 152
मार्गी येतां पांच कोस । परी हें कळलें जालिंदरास । मनांत म्हणे नव्हे सुरस । गोपीचंद आल्यानें ॥
Maargee yetaa paancha kosu | Paree hey kalale Jaalindaraasu | Manaanta mhane navhe surasu | Gopeechanda aalyaane ||
Ovee 153
पिशुन करितील विचक्षणा । नानापरींची होईल वल्गना । आणि बाळ पावेल शोकस्थाना । आप्तजनांपुढती ॥
Pishuna kariteela vichakshanaa | Naanaa-pareenchee hoeela valganaa | Aani baala paavela shoka-sthaanaa | Aapta-janaam-pudhatee ||
Ovee 154
ऐसा विचार करुनि चित्तीं । आपण चालिला कृपामूर्ती । प्रयाणअस्त्र मंत्रविभूती । चर्चूनियां निजभाळीं ॥
Aisaa vichaara karuni chittee | Aapana chaalilaa kripaa-moortee | Prayaa-naastra mantra-vibhootee | Charchuniyaa nija-bhaalee ||
Ovee 155
तरी ते प्रयाण अस्त्रमंत्र । एकचि नैषधराजपुत्र । जाणत होता अस्त्र पवित्र । येरां माहीत नव्हतेंचि ॥
Taree tey prayaana astramantru | Ekachi Naishadha-raaja-putru | Jaanata hotaa astra pavitru | Yeraa maaheeta navhatenchi ||
Ovee 156
तें अस्त्र जालिंदरापासीं । होतें अतिउजळपणासीं । प्रयाण भस्म लावितां भाळासी । वातगती चालिला ॥
Tey astra Jaalindaraa-paasee | Hootee ati-ujala-panaasee | Prayaana bhasma laavitaa bhaalaasee | Vaata-gatee chaalilaa ||
Ovee 157
मग लोटतां एक निमिष । धांवोनि आला शतकोश । अकस्मात गोपीचंदास । निजदृष्टीनें देखिलें ॥
Maga lotataa eka nimishu | Dhaavoni aalaa shata-koshu | Akasmaata Gopeechandaasu | Nijadrishteene dekhile ||
Ovee 158
म्हणे वत्सा पुन्हां परतोन । किमर्थ केलें आगमन । चरणावरी भाळ ठेवोन । वृत्तांत सर्व निवेदिला ॥
Mhane vatsaa punhaa paratonu | Kimartha kele aagamanu | Charanaa-varee bhaala thevonu | Vrittaanta sarva nivedilaa ||
Ovee 159
मग ऐकोनि वृत्तांता । म्हणे तुझा मनोरथ सिद्ध करीन नृपनाथा । नको करुं कांहीं चिंता । पुनः फीर मागुता ॥
Maga aikoni vrittaantaa | Mhane tujhaa manoratha siddha kareena nripanaathaa | Nako karu kaanhee chintaa | Punah pheera maagutaa ||
Ovee 160
अवश्य म्हणोनि दोघे जण । मार्गें करिते झाले गमन । पौलपट्टणामाजी येवोन । राजंगणी संचरले ॥
Avashya mhanoni doghe janu | Maarge karite jhaale gamanu | Paula-pattanaa-maajee yevonu | Raaj-anganee sancharale ||
Ovee 161
तंव ते आप्तांसहित मेळा । घालूनि बैसले होते पाळा । विव्हळ चित्तीं नाना बरळा । रुदनशब्दें बोलती ॥
Tava tey aaptaan-sahita melaa | Ghaaluni baisale hote paalaa | Vivhala chittee naanaa baralaa | Rudana-shabde bolatee ||
Ovee 162
तों अकस्मात देखिलें द्वयनाथ । महातपी दर्शनयुक्त । देखतांचि तिलकचंद यथार्थ । धांव पुढें घेतसे ॥
Toh akas-maata dekhile dvayanaathu | Mahaatapee darshana-yuktu | Dekhataanchi Tilakachanda yathaarthu | Dhaava pudhe ghetase ||
Ovee 163
परम भक्ती करोनियां नमन । त्वरें आणूनि कनकासन । त्यावरी बैसोनि अग्निनंदन । पुढें उभा राहिला ॥
Parama bhaktee karoniyaa namanu | Tvare anuni kanakaasanu | Tyaa-varee baisoni Agni-Nandanu | Pudhe ubhaa raahilaa ||
Ovee 164
परी तो नमनादि आदर । जैसा शठाचा श्रृंगार । कीं ढिसाळपणीं ओस नगर । तेवीं विनयभाव तो ॥
Paree toh namanaadi aadaru | Jaisaa shathaachaa shrringaaru | Kee dhisaalapanee osa nagaru | Tevee vinaya-bhaava toh ||
Ovee 165
कीं अजाकंठींचे लंबस्तन । कीं गारोडियाचें शूरत्व पूर्ण । कीं वेश्येचें मुखमंडन । तेवीं आदर नृपाचा ॥
Kee ajaa-kantheenche lambastanu | Kee gaarodiyaache shooratva poornu | Kee veshyeche mukha-mandanu | Tevee aadara nripaachaa ||
Ovee 166
कीं घटामाजी जैसा अर्क । कीं हिंवराची सावली शीतल देख । कीं पिशाचबोलणें न सत्यवाक । तेवीं दावी विनयभावातें ॥
Kee ghataa-maajee jaisaa Arku | Kee himbarachee saavalee sheetala dekhu | Kee pishaacha-bolane na satyavaaku | Tevee daavee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 167
कीं वृंदावनाचें गोमटें फळ । कीं अर्कवृक्षीं लोंबलें केळ । कीं मैंदाचे गळां माळ । तेवीं विनयभावातें ॥
Kee vrindaa-vanaache gomate phalu | Kee Arka-vrikshee lombale kelu | Kee maendaache galaa maalu | Tevee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 168
कीं बकाचें दिसे शुद्ध ध्यान । परी अंतरी घोकीत वेंचीन मीन । कीं तस्कराचें मौनसाधन । तेवीं विनयभावातें ॥
Kee bakaache dise shuddha dhyaanu | Paree antaree ghokeeta vencheena meenu | Kee taskaraache mauna-saadhanu | Tevee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 169
कीं अर्थसाधक वक्ता पूर्ण । परी घातें वेगें घेणार प्राण । तयाचें रसाळ भाषण । दावी विनयभावातें ॥
Kee artha-saadhaka vaktaa poornu | Paree ghaate vege ghenaara praanu | Tayaache rasaala bhaashanu | Daavee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 170
कीं गोरक्षकाचें ऊर्ध्वगायन । तेंथें कैचे पहावें तानमान । तेवीं त्या राजाचा सन्मान । दावी विनयभावातें ॥
Kee Goraksha-kaa-che oordh-vagaayanu | Tenthe kaiche pahaave taana-maanu | Tevee tyaa raajaachaa sanmaanu |Daavee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 171
कीं उदधीचें द्रोणांत जळ । कीं कनकतुल्य पिवळी पितळ । कीं विनयाची गोडी बहुरसाळ । तेवीं विनयभावातें ॥
Kee udadheeche dronaanta jalu | Kee kanakatulya peevalee pitalu | Kee vinayaachee godee bahu-rasaalu | Tevee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 172
कीं घरनिघेचें सवाष्णपण । कीं भोंद्याचें देवतार्चन । कीं म्हशाचें गण्या नाम । तेवीं विनयभावातें ॥
Kee gharanigheche savaashna-panu | Kee bhondyaache devataar-chanu | Kee mhashaache ganyaa naamu | Tevee vinaya-bhaavaate ||
Ovee 173
तन्न्यायें तो नृपती । तिलकचंद उभा भक्तीं । परी भावना सकळ नाथाप्रती । कळूनि आली तयाची ॥
Tannyaaye toh nripatee | Tilakachanda ubhaa bhaktee | Paree bhaavanaa sakala Naathaa-pratee | Kaluni aalee tayaachee ||
Ovee 174
म्हणे राया चंपावती । ज्ञानकळा सगुण युवती । ऐसी जाया गृहाप्रती । साजेल मातें दिसेना ॥
Mhane raayaa Champaavatee | Jnyaana-kalaa saguna yuvatee | Aisee jaayaa grihaa-pratee | Saajela maate disenaa ||
Ovee 175
जैसी शिवसाळुंका सुरगणीं । परी ती स्थापावी खडकीं नेऊनी । तेवीं सत्य या सदनीं । चंपावती साजेना ॥
Jaisee Shiva-saalunkaa suraganee | Paree tee sthaapaavee khadakee neunee | Tevee satya yaa sadanee | Champaavatee saajenaa ||
Ovee 176
गर्दभा काय चंदनलेप । मर्कटा व्यर्थ गीर्वाण भाष उमोप । वायसा जाण कनकपिंजररुप । कदाकाळीं घडेना ॥
Gardabhaa kaaya chandanalepu | Markataa vyartha geervaana bhaasha umopu | Vaayasaa jaana kanaka-pinjara-rupu | Kadaa-kaalee ghadenaa ||
Ovee 177
तन्न्यायें चंपावती । तुझें गृहीं असे युवती । जैसी मैंदेगृहा वसती । मनहीन मिरवतसे ॥
Tannyaaye Champaavatee | Tujhe grihee ase yuvatee | Jaisee mainde-grihaa vasatee | Manaheena miravatase ||
Ovee 178
परी आतां असो कैसें । काय करावें ब्रह्मतंत्रास । मग पाहूनि गोपीचंदवक्रास । हस्त देईं म्हणतसे ॥
Paree aataa aso kaise | Kaaya karaave Brahma-tantraasu | Maga pahuni Gopeechanda-vakraasu | Hasta daee mhanatase ||
Ovee 179
मग हस्त काढूनि दृष्टी । देता झाला करसंपुटीं । शव जाणूनि पोटीं । उच्चार न करी रायातें ॥
Maga hasta kaadhuni drishtee | Detaa jhaalaa kara-samputee | Shava jaanuni potee | Uchchaara na karee raayaate ||
Ovee 180
मग कवळूनि भस्मचिमुटी । मंत्रप्रयोग बोले होटीं । सकळ संजीवनीची राहाटी । प्रोक्षीतसे भुजातें ॥
Maga kavaluni bhasma-chimutee | Mantra-prayoga bole hotee | Sakala sanjeevanee-chee raahaatee | Proksheetase bhujaate ||
Ovee 181
भस्म भुजेसी होतां सिंचन । हांक मारीत तयेकारण । हांकेसरशी त्वरें उठोन । चरणीं माथा ठेवीतसे ॥
Bhasma bhujesee hotaa sinchanu | Haanka maareeta taye-kaaranu | Haanke-sarashee tvare uthonu | Charanee maathaa theveetase ||
Ovee 182
अहा जाज्ज्वल्य संजीवनी । क्षणांत उठली राजपत्नी । जैसा शुक्रें कच मुखांतूनी । दोन वेळा उठविला ॥
Ahaa jaajjvalya sanjeevanee | Kshanaanta uthalee raaja-patnee | Jaisaa Shukre kacha mukhaan-toonee | Dona velaa uthavilaa ||
Ovee 183
तोचि न्याय येथें झाला । सकळांलागीं भाव ठसला । अहा जालिंदरनाथ भला । पूर्ण ब्रह्म म्हणवूनी ॥
Tochi nyaaya yethe jhaalaa | Sakalaa-laagee bhaava thasalaa | Ahaa Jaalindaranaatha bhalaa | Poorna Brahma mhanavunee ||
Ovee 184
मग लागवेगें सकळ उठूनी । श्रीनाथाच्या लोटलें चरणीं । म्हणती अपार केली करणी । शुक्र प्रत्यक्ष कलींचा हा ॥
Maga laagavege sakala uthoonee | Shree-Naathaa-chyaa lotale charanee | Mhanatee apaara kelee karanee | Shukra pratyaksha kaleenchaa haa ||
Ovee 185
मग समस्त म्हणती फार अपूर्व । कौतुक दावी गोपीचंदराव । धनसंपत्तीतें काय करावें । टाकूनि जावें सर्वस्वीं ॥
Maga samasta mhanatee phaara apoorvu | Kautuka daavee Gopee-chandaraavu | Dhana-sampatteete kaaya karaave | Taakuni jaave sarvasvee ||
Ovee 186
मग सर्व जग बोले राया भलें । पश्चातापें पूर्ण तापलें । परी ते स्मशान वैराग्य ठेलें । पुन्हां जैसें तैसेंचि ॥
Maga sarva jaga bole raayaa bhale | Pashchaataape poorna taapale | Paree tey smashaana vairaagya thele | Punhaa jaise taisenchi ||
Ovee 187
कीं करी आव्हानिला अति निर्मळ । परी सवेंचि गंधमोरीं लोळे । उकिरड्यांत उतावेळ | विष्ठाभक्षण आवडतसे ॥
Kee karee aavhaa-nilaa ati nirmalu | Paree sarvenchi gandhamoree lole | Ukiradyaanta utaavelu |Vishthaa-bhakshana aavadatase |
Ovee 188
तन्न्यायें सर्व लोक । बोलती पश्चात्तापें दोंदिक । परी न सुटे भोगितां नरक । प्रारब्धयोग तयांचा ॥
Tannyaaye sarva loku | Bolatee pash-chaattaape dondiku | Paree na sute bhogitaa naraku | Praarabdha-yoga tayaanchaa ||
Ovee 189
असो ऐसी प्रारब्धकरणी । श्रीजालिंदर जाय उठवूनि । मग उठता झाला कनकासनीं । हेलापट्टणीं जावया ॥
Aso aisee praarabdha-karanee | Shree Jaalindara jaaya uthavuni | Maga uthataa jhaalaa kanaka-aasanee | Helaa-pattanee jaavayaa ||
Ovee 190
मग तो तिलकचंद नृपती । अभिमान दवडूनि झाला गलती । सलीलपणीं पदावरती । मस्तक ठेवी सप्रेम ॥
Maga toh Tilakachanda nripatee | Abhimaana davaduni jhaalaa galatee | Saleelapanee padaavaratee | Mastaka thevee sapremu ||
Ovee 191
म्हणे महाराजा मी पतित । राजवैभवें झालों उन्मत्त । लघु मानिला गोपीचंदनाथ । तरी क्षमेतें वरीं आतां ॥
Mhane Mahaaraajaa mee patitu | Raaja-vaibhave jhaalo unmattu | Laghu maanilaa Gopeechandanaathu | Taree kshamete varee aataa ||
Ovee 192
तुम्ही दयाळू कनवाळू संत । मायेहूनि मायावंत । तरी बाळाचे अन्याय यथार्थ । उदरामाजी सांठवा ॥
Tumhee dayaaloo kanavaaloo santu | Maayehuni maayaa-vantu | Taree baalaache anyaaya yathaarthu | Udaraa-maajee saanthavaa ||
Ovee 193
ऐसें बोलूनि नम्रोत्तर । चरणीं मौळीं वारंवार । ठेवूनि म्हणे आजची रात्र । वस्ती करा या ठायीं ॥
Aise boluni namrottaru | Charanee maulee vaaram-vaaru | Thevuni mhane aajachee raatru | Vastee karaa yaa thaayee ||
Ovee 194
ऐसें ऐकूनि तयाचें वचन । बोलता झाला अग्निनंदन । चंपावतीचे हस्तेंकरुन । पाकनिष्पत्ती करीं कां ॥
Aise aikuni tayaache vachanu | Bolataa jhaalaa Agni-nandanu | Champaavateeche hastenkarunu | Paakanishpattee karee kaa ||
Ovee 195
अवश्य म्हणूनि तिलकचंद । चंपावतीसी सांगे सद्गद । तीतें सांगूनि पाक प्रसिद्ध । करविला नेटका ॥
Avashya mhanuni Tilakachandu | Champaavateesee saange sadgadu | Teete sanguni paaka prasiddhu | Karavilaa netakaa ||
Ovee 196
मग चंपावती भ्रतारासहित । बैसविली स्वपंक्तींत । आपुला अनुग्रह देऊनि तीतें । नाथपंथीं मिरवली ॥
Maga Champaavatee bhrataa-raasahitu | Baisavilee sva-pankteentu | Aapulaa anugraha deuni teete | Naatha-panthee miravalee ||
Ovee 197
आपुले मुखींचा उच्छिष्ट ग्रास । संजीवनीप्रयोगप्रसादास । देऊनि केलें अमरपणास । मैनावतीपरी सिंचिली ॥
Aapule mukheenchaa uchchishta graasu | Sanjeevanee-prayoga-prasaadaasu | Deuni kele amara-panaasu | Mainaavatee-paree sinchilee ||
Ovee 198
ऐसे रीतीं सारुनि भोजन । विडे घेतले त्रयोदशगुण । राया तिलकचंदा भाषण । करिता झाला मुनिराजा ॥
Aise reetee saaruni bhojanu | Vide ghetale trayoda-shagunu | Raayaa Tilaka-chandaa bhaashanu | Karitaa jhaalaa Muni-raajaa ||
Ovee 199
म्हणे ऐक बा सर्वज्ञराशी । गोपीचंद जातो पूर्ण तपासी । तरी सांभाळीं याचे राज्यपदासी । बाळ अज्ञान असे याचें ॥
Mhane aika baa sarva-jnya-raashee | Gopeechanda jaato poorna tapaasee | Taree saambhaalee yaache raajya-padaasee | Baala ajnyaana ase yaache ||
Ovee 200
तुझा प्रताप महीतें संपूर्ण । शत्रु न येती तेणेंकरुन । मीही तेथें षण्मास राहून । सर्व अर्थ पुरवीन कीं ॥
Tujhaa prataapa maheete sampoornu | Shatru na yetee tenenkarunu | Meehee yethe shanmaasa rahunu | Sarva artha puraveena kee ||
Ovee 201
परी राया षण्मासापाठीं । मीही जाईन तीर्थलोटीं । परी मुक्तचंद पडतां संकटी । धांव घाली तूं तेथें ॥
Paree raayaa shanmaa-sashathee | Meehee jaaeena teertha-lotee | Paree Muktachanda padataa sankatee | Dhaava ghaalee too tethe ||
Ovee 202
ऐसें बोलता अग्निसुत । अवश्य बोले तो नृपनाथ । यावरी राहूनि एक रात्र । निघते झाले उभयतां ॥
Aise bolataa Agni-sutu | Avashya bole toh nripanaathu | Yavaree rahuni eka raatru | Nighate jhaale ubhayataa ||
Ovee 203
करोनि जालिंदरा नमन । गोपीचंद करिता झाला गमन । जालिंदरही मार्ग धरोन । हेलापट्टणीं चालिला ॥
Karoni Jaalindaraa namanu | Gopeechanda karitaa jhaalaa gamanu | Jaalindarahee maarga dharonu | Helaa-pattanee chaalilaa ||
Ovee 204
तिलकचंद नृपनाथ । बोळवोनी आला स्वगृहांत । येरीकडे मैनावतीसुत । मुक्काममुक्काम साधीतसे ॥
Tilakachanda nripanaathu | Bolavonee aalaa sva-grihaantu | Yereekade Mainaavatee-sutu | Mukkaama-mukkaama saadheetase ||
Ovee 205
ऐसिया राहणी मार्ग क्रमोनी । राव गेला बद्रिकाश्रमीं । बद्रिकेदार भावें नमोनी । तपालागीं बैसला ॥
Aisiyaa raahanee maarga kramonee | Raava gelaa Badrikaa-ashramee | Badrikedaara bhaave namonee | Tapaalaagee baisalaa ||
Ovee 206
लोहकंटकी पादांगुष्ट । ठेवोनि तप करी वरिष्ठ । येरीकडे जालिंदर वाटे । येवोनियां पोहोंचला ॥
Lohakantakee paadaan-gushtu | Thevoni tapa karee varishthu | Yereekade Jaalindara vaate | Yevoniyaa pohonchalaa ||
Ovee 207
तेथें राहून षण्मास प्रीतीं । मुक्तचंद उपदेशोनि अर्थाअर्थी । कानिफासह शिष्यकटकाप्रती । घेवोनियां चालिला ॥
Tethe rahooni shanmaasa preetee | Muktachanda upadeshoni arthaa-arthee | Kaaniphaasaha shishya-katakaapratee | Ghevoniyaa chaalilaa ||
Ovee 208
नाना तीर्थें करी भ्रमण । द्वादश वर्षें गेली लोटोन । शेवटीं बद्रिकाश्रम पाहोन । गोपीचंद भेटला ॥
Naanaa teerthee karee bhramanu | Dvaadasha varshe gelee lotonu | Shevatee Badrikashrama paahonu | Gopeechanda bhetalaa ||
Ovee 209
मग तैं तपाचा उचित अर्थ । उद्यापना देव समस्त । पाचारोनि स्वर्गस्थ । गौरविले आदरानें ॥
Maga tai tapaachaa uchita arthu | Udyaapanaa deva samastu | Paachaaroni svargasthu | Gauravile aadaraane ||
Ovee 210
महाविष्णु महेश सविता । अश्विनी वरुण अमरनाथा । भेटवोनि समस्त देवतां । सनाथपणीं मिरवला ॥
Mahaa-Vishnu Mahesha Savitaa | Ashvinee Varuna amaranaathaa | Bhetavoni samasta devataa | Sanaathapanee miravalaa ||
Ovee 211
सकळ विद्येचा समारंभभार । अभ्यासविला तो नृपवर । पुन्हां दैवतां आणोनि सत्वर । वधालागीं ओपिलें ॥
Sakala vidyechaa samaa-rambhabhaaru | Abhyaasavilaa toh nripavaru | Punhaa daivataa aanoni satvaru | Vadhaalaagee opile ||
Ovee 212
असो येथोनि गोपीचंदाख्यान । संपलें पुढें करा श्रवण । श्रीगोरक्ष स्त्रीराज्याकारणें । जाईल गुरु आणावया ॥
Aso yethoni Gopeechandaa-khyaanu | Sampale pudhe karaa shravanu | Shree-Goraksha Streeraajyaa-kaarane | Jaaeela guru aanaavayaa ||
Ovee 213
तरी आतां अत्यद्भुत । श्रोत्यां सांगेल धुंडीसुत । मालु ऐसें नाम ज्यातें । नरहरिवंशीं मिरवलें ॥
Taree aataa atyadbhutu | Shrotyaa saangela Dhundee-sutu | Maalu aise naama jyaate | Narahari-vamshee miravale ||
Ovee 214
स्वस्ति श्रीभक्तिकथासार । समंत गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । अष्टादशाध्याय गोड हा ॥
Svasti shree-bhakti-kathaa-saaru | Samanta Goraksha-kaavya Kimayaa-gaaru | Sadaa parisota bhaavika chaturu | Ashtaa-dasha-adhyaaya goda haa || श्रीकृष्णार्पणमस्तु । श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु । Shri Krishnarpanamastu Shri Dattatreyarpanamastu इति श्रीनवनाथभक्तिसार अष्टादशाध्याय संपूर्ण । Iti Shri Navnath Bhaktisar Adhyaya Ashtadasha Sampurnah