Chapter 20

श्रीगणेशाय नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीपांडुरंगाय नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीमातापितृभ्यां नमः ।

Shri Ganeshaaya Namah | Shri Gurubhyo Namah | Shri Paandurangaaya Namah | Shri Kuladevataayai Namah | Shri Maataa pitribhyaam Namah |

Ovee 1

जयजयाजी पंढरीराया । भोक्तया षड्गुणऐश्वर्या । ऐसी सोसूनि अपार माया । सकळ कळा तुझेनि ॥

Jaya-jaya-ji Pandharee-raayaa | Bhoktayaa shad-guna-aishvaryaa | Aisee sosuni apaara maayaa | Sakala kalaa tujheni ||

Ovee 2

घट-पट तंतु आकाशन्याय । सर्व तंवचि ब्रह्म होय । ऐसें असूनि निराळा राहे । अव्यक्त व्यक्ती पावुनी ॥

Ghata Pata-tantu aakaasha-nyaayu | Sarva tavachi Brahma hoyu | Aise asuni niraalaa raahe | Avyakta vyaktee paavunee ||

Ovee 3

कीं अपार घटीं अपार तरणी । व्यापूनि ऐक्य दिसे गगनीं । त्याचि न्यायें मोक्षदानी । व्याप्त असे सर्वांतें ॥

Kee apaara ghatee apaara taranee | Vyaapuni aikya dise gaganee | Tyaachi nyaaye moksha-daanee | Vyaapta ase sarvaante ||

Ovee 4

तरी पूर्णब्रह्म नाथवेष । करुणानिधी पंढरीचा अधीश । माय कनवाळू जगन्निवास । भक्तवत्सल नटलासे ॥

Taree poorna-Brahma naatha-veshu | Karunaa-nidhee pandhareechaa adheeshu | Maya kanavaaloo jagan-nivaasu | Bhakta-vatsala natalaase ||

Ovee 5

तरी हे दीनबंधो भक्तव्यापका । पुंडलीक वरदायका । आतां पुढें रसना दोंदिका । भक्तिसार वदवीं कां ॥

Taree hey deena-bandho bhakta-vyaapakaa | Pundaleeka varadaayakaa | Aataa pudhe rasanaa dondikaa | Bhakti-saara vadavee kaa ||

Ovee 6

मागिले अध्यायीं रामदर्शन । आणि द्वितीय अंजनीनंदन । गोरक्षालागीं भेटून । अदृश्यपणीं मिरवले ॥

Maagile adhyaayee Raama-darshanu | Aani dviteeya Anjanee-nandanu | Gorakshaa-laagee bhetunu | Adrishya-pane miravale ||

Ovee 7

असो स्वस्थाना गेला अयोध्यानाथ । येरीकडे अंजनीसुत । श्रृंगमुरडा जाऊनि त्वरित । सानवेषें नटलासे ॥

Aso sva-sthaanaa gelaa Ayodhyaa-Naathu | Yereekade Anjanee-sutu | Shringa-muradaa jauni tvaritu | Saanaveshe natalaase ||

Ovee 8

गुप्तवेषें राजसदन । पाहता झाला अंजनीनंदन । एकांतसदनीं मैनाकिनी पद्मिण । मंचकावरी पहुडली ॥

Guptaveshe raaja-sadanu | Paahataa jhaalaa Anjanee-nandanu | Ekaanta-sadanee Mainaakinee Padminee | Manchakaa-varee pahudalee ||

Ovee 9

सुखनिद्रा शयनी असून । परिचारिका गेल्या उठोन । ऐसी एकान्त संधी पाहून । धवळारीं तैं संचारला ॥

Sukha-nidraa shayanee asunu | Parichaarikaa gelyaa uthonu | Aisee ekaanta sandhee pahunu | Dhavalaaree tai sanchaaralaa ||

Ovee 10

चपळपणीं तो मंचकाजवळी । जाऊन बैसला प्रतापबळी । कीलोतळा पद्मिनी कमळी । करपात्रीं धरियेली ॥

Chapalapanee toh manchakaa-javalee | Jaauna baisalaa prataapa-balee | Keelotalaa Padminee kamalee | Kara-paatree dhariyelee ||

Ovee 11

व्यक्त होत करकमळ । सावध झाली कीलोतळा वेल्हाळ । तों दृष्टीं देखिला अंजनीबाळ । चरणांवरी लोटली ॥

Vyakta hota kara-kamalu | Saavadha jhaalee Keelotalaa velhaalu | Toh drishtee dekhilaa Anjanee-baalu | Charanaa-varee lotalee ||

Ovee 12

कीलोतळा आणि मैनाकिनी । तृतीय नाम जिये पद्मिनी । यापरी बोलती कल्पनीं । कवणें अर्थी हीं नामें ॥

Keelotalaa aani Mainaakinee | Triteeya naama jiye Padminee | Yaaparee shrotee bolatee kalpanee | Kavane arthee hee naame ||

Ovee 13

तृतीय अभिधाना ती दुहिता । झाली कवणा अर्था । मग त्या कल्पनीं वाक्सरिता । व्यक्ती घेणें मिरवली ॥

Triteeya abhidhaanaa tee duhitaa | Jhaalee kavanaa arthaa | Maga tyaa kalpanee vaak-saritaa | Vyaktee ghene miravalee ||

Ovee 14

ऐसा पाहुनि श्रोतियां आदर । बोलता झाला कवि सादर । तृतीय भिन्न भिन्न प्रकार । कैशा रीतीं एका त्या ॥

Aisaa paahuni shrotiyaa aadaru | Bolataa kavi saadaru | Triteeya bhinna bhinna prakaaru | Kaishaa reetee ekaa tyaa ||

Ovee 15

तरी पर्वतांमाजी मंदरगिरी । जंबुद्वीप त्याची प्रथम पायरी । यापरी सिंहलद्वीपाची दुसरी । मेरुमंदार आहे कीं ॥

Taree parvataam-maajee Mandara-giree | Jambu-dveepa tyaachee prathama paayaree | Yaaparee Sinhala-dveepaachee dusaree | Meru-mandaara aahe kee ||

Ovee 16

यापरी सिंहलद्वीपभुवनीं । स्त्रिया जितुक्या असती पद्मिनी । त्यांत ही मुख्य मैनाकिनी । स्वरुपवंती मिरवतसे ॥

Yaaparee Sinhala-dveepa-bhuvanee | Striyaa jitukyaa asatee Padminee | Tyaanta hee mukhya Mainaakinee | Svarupa-vantee miravatase ||

Ovee 17

तों एकें दिवशीं अभ्यंग करुनी । उभी राहिली धवळारी जाऊनि । ते सहज दृष्टीं दिशागमनीं । आकाशातें पाहातसे ॥

Toh eke divashee abhyanga karunee | Ubhee raahilee dhavalaaree jauni | Tey sahaja drishtee disha-gamanee | Aakaashaate paahaatase ||

Ovee 18

हस्तीं झगडतीं कबरीभार । तो वर दृष्टी जाऊनी गोचर । उपरिचरवसु विमानावर । आरुढ होऊनि जातसे ॥

Hastee jhagadatee kabaree-bhaaru | Toh vara drishtee jaauunee gocharu | Uparichara-vasu vimaanaa-varu | Aarudha houni jaatase ||

Ovee 19

विमानारुढ झाला होता । तों वसन एकांगें झालें तत्त्वतां । आवेशें बाहेर लिंग दर्शता । असावध बैसलासे ॥

Vimaana-arudha jhaalaa hotaa | Toh vasana ekaange jhaale tattvataa | Aaveshe baahera linga darshataa | Asaavadha baisalaase ||

Ovee 20

विमानावरी गवाक्षद्वार । त्यांतूनि दिसे अवयव समग्र । तों मैनाकिनी पाहूनि नेत्रें । हांसे खदखदां ते काळीं ॥

Vimaanaa-varee gavaaksha-dvaaru | Tyaantuni dise avayava samagru | Toh Mainaakinee pahuni netre | Haanse khada-khadaa tey kaalee ||

Ovee 21

तें ऐकूनि वसुनाथ । विक्षेपोनी बोलता झाला तीतें । म्हणे पापिणी परपुरुषांते । पाहूनियां हांसलीस ॥

Tey aikuni Vasunaathu | Viksheponee bolataa jhaalaa teete | Mhane paapinee para-purushaante | Paahuniyaa haansaleesu ||

Ovee 22

तरी ऐसी जारिणी वरती । धरुनि राहसी स्वगृहाप्रती । माझेविषयीं कामशक्ती । उद्भवली म्हणूनि हांसलीस ॥

Taree aisee jaarinee varatee | Dharuni raahasee sva-grihaapratee | Maajhe-vishayee kaama-shaktee | Udbhavalee mhanuni haansaleesu ||

Ovee 23

तरी मी नोहे तैसा भ्रष्ट । सकळ वसूंमाजी श्रेष्ठ । इंद्रियदमनीं एकनिष्ठ । पूर्णतपा साधीतसें ॥

Taree mee nohe taisaa bhrashtu | Sakala vasoom-maajee shreshthu | Indriya-damanee eka-nishthu | Poorna-tapaa saadheetase ||

Ovee 24

तरी मम अभिलाष धरुनी । गदगदां हांससी पापिणी । तरी पुरुषविनोदें स्वस्थानीं । जाऊनियां पडशील ॥

Taree mama abhilaasha dharunee | Gada-gadaa haansasee paapinee | Taree purusha-vinode svasthaanee | Jauniyaa padasheelu ||

Ovee 25

स्त्रीदेशांत स्त्रीकटकीं । वस्ती होईल तुझी शेखीं । मग कैंचा पुरुष ते लोकीं । दृष्टीगोचर होईल ॥

Stree-deshaanta stree-katakee | Vastee hoeela tujhee shekhee | Maga kainchaa purusha tey lokee | Drishti-gochara hoeelu ||

Ovee 26

ऐसें बोलतां वसु अंतरिक्ष । परम लाजली पद्मिनी सुलक्ष । परी पदच्युत शब्द ऐकतां प्रत्यक्ष । स्तुतिसंवादा व्यापिली ॥

Aise bolataa Vasu antarikshu | Parama laajalee Padminee sulakshu | Paree pada-chyuta shabda aikataa pratyakshu | Stuti-samvaadaa vyaapilee ||

Ovee 27

म्हणे महाराजा वसुनाथा । अपराध झाला विषम आतां । अपराधाचें विवरण करितां । बोलतां न ये आम्हांसी ॥

Mhane Mahaaraajaa Vasunaathaa | Aparaadha jhaalaa vishama aataa | Aparaadhaache vivarana karitaa | Bolataa na ye aamhaansee ||

Ovee 28

परी हा असो प्रारब्धयोग । कदा न सुटे आचरला भोग । तरी उश्शाप देऊनि आतां चांग । स्वपदातें स्थापावें ॥

Paree haa aso praarabdha-yogu | Kadaa na sute aacharalaa bhogu | Taree ushshaapa deuni aataa chaangu | Sva-padaate sthaapaave ||

Ovee 29

तुम्ही वसु सर्वप्रकारें । भरलां आहां शांतिभांडारें । परम कनवाळू इंद्रियें साचारें । योगदमनीं मिरवला ॥

Tumhee Vasu sarva-prakaare | Bharalaa aahaa shaanti-bhaandaare | Parama kanavaaloo indriye saachaare | Yoga-damanee miravalaa ||

Ovee 30

तरी उश्शाप देऊनि मातें । करीं महाराजा पदाश्रित । मग अंतरिक्ष पाहूनि ढळाळित । उश्शापातें वदलासे ॥

Taree ushshaapa deuni maate | Karee Mahaaraajaa padaashritu | Maga Antariksha pahuni dhalaalitu | Ushshaapaate vadalaase ||

Ovee 31

म्हणे पद्मिनी ऐक वचन । स्त्रीराज्यांत कीलोतळा स्वामीण । तेथें आयुष्य सरल्या पूर्ण । तैं पदीं वसेल तूं माये ॥

Mhane Padminee aika vachanu | Stree-raajyaanta Keelotalaa svaameenu | Tethe aayushya saralyaa poornu | Tai padee vasaseela too maaye ||

Ovee 32

परी मज भावें निवेदिलें चित्त । तरी महीं मिरवेल माझा सुत । तो तुज स्वीकारुनि होईल रत । मच्छिंद्रनाथ म्हणोनियां ॥

Paree maja bhaave nivedile chittu | Taree mahee miravela maajhaa sutu | Toh tuja sveekaaruni hoeela ratu | Machchindra-Naatha mhanoni-yaa ||

Ovee 33

तो रत झालिया अंगसंगीं । पुत्र लाभसील रेतप्रसंगीं । मीननाथ हें नाम जगीं । प्रसिद्ध मिरवेल महीतें ॥

Toh rata jhaaliyaa anga-sangee | Putra laabhaseela reta-prasangee | Meena-Naatha hey naama jagee | Prasiddha miravela maheete ||

Ovee 34

तो पुत्र झालिया तूतें शेवटीं । विभक्त होईल मच्छिंद्रजेठी । मग तूं स्वपदा येऊनि गोरटी । भोग भोगीं स्वर्गींचा ॥

Toh putra jhaaliyaa toote shevatee | Vibhakta hoeela Machchindra-jethee | Maga too sva-padaa yeuni goratee | Bhoga bhogee svargeenchaa ||

Ovee 35

याउपरी बोलली मैनाकिनी । पुरुष नाहीं कां तयां भुवनीं । सकळ स्त्रिया दिसती अवनीं । काय म्हणोनी महाराजा ॥

Yaauparee bolalee Mainaakinee | Purusha naahee kaa tayaa bhuvanee | Sakala striyaa disatee avanee | Kaaya mhanonee Mahaaraajaa ||

Ovee 36

तरी पुरुषांवांचूनि संतती । कोठूनि होतसे नसूनि पती । येरुं म्हणे येऊनि मारुती । भुभुःकार देतसे ॥

Taree purushaavaan-chuni santatee | Kothuni hotase nasuni patee | Yeru mhane yeuni Maarutee | Bhubhuh-kaara detase ||

Ovee 37

उर्ध्वरेता वायुनंदन । वीर्य व्यापीतसे भुभुःकारेंकरुन । मग उत्पत्ति उदयजन्म । तेथें होतसे शुभानने ॥

Urdhva-retaa Vaayu-nandanu | Veerya vyaapeetase bhubhuh-kaaren-karunu | Maga utpatti udaya-janmu | Tethe hotase shubhaanane ||

Ovee 38

बाळतनु जो पुरुषधारी । मृत्यु पावे तो भुभुःकारीं । तितुक्यांविण अचळ नारी । महीवरी विराजती ॥

Baala-tanu jo purusha-dhaaree | Mrityu paave toh bhubhuh-kaaree | Titukyaavina achala naaree | Maheevaree viraajatee ||

Ovee 39

ऐसी वदतां अंतरिक्ष मात । मग बोले पद्मिनी त्यासी त्वरित । हे महाराजा मच्छिंद्रनाथ । येईल कैसा त्या ठाया ॥

Aisee vadataa Antariksha maatu | Maga bole Padminee tyaasee tvaritu | Hey Mahaaraajaa Machchindra-Naathu | Yaeela kaisaa tyaa thaayaa ||

Ovee 40

प्रत्यक्ष पुरुष पावती मरण । ऐसी चर्चा तेथें असून । कैसा येईल तव नंदन । मम भोगार्थ महाराजा ॥

Pratyaksha purusha paavatee maranu | Aisee charchaa tethe asunu | Kaisaa yaeela tava nandanu | Mama bhoga-artha Mahaaraajaa ||

Ovee 41

अंतरिक्ष म्हणे वो शुभाननी । तूं कीलोतळेचें उपरी जाऊनी । बैसोनि उपरी तपमांडणीं । आराधावा मारुती ॥

Antariksha mhane vo shubha-aananee | Too Keelotaleche uparee jaauunee | Baisoni uparee tapa-maandanee | Aaraadhaavaa Maarutee ||

Ovee 42

प्रसन्न झालिया वायुनंदन । मग मुक्ती करील त्या भयापासून । परी तुज सांगतों ती खूण । चित्तामाजी रक्षावी ॥

Prasanna jhaaliyaa Vaayu-nandanu | Maga muktee kareela tyaa bhayaa-paasunu | Paree tuja saangato tee khoonu | Chittaa-maajee rakshaavee ||

Ovee 43

प्रसन्न होईल जेव्हां मारुती । मागणें करिजे अंगसंगती । मग तो संकटीं पडूनि क्षिती । मच्छिंद्रातें आणील ॥

Prasanna hoeela jevhaa Maarutee | Maagane karije anga-sangatee | Maga toh sankatee paduni kshitee | Machchindraate aaneelu ||

Ovee 44

तरी हा रचूनि दृढतर उपाय । मिरवत आहे मारुती भय । तरी तयाचे हस्तें साधावें कार्य । मच्छिंद्रातें आणोनी ॥

Taree haa rachuni dridha-tara upaayu | Miravata aahe Maarutee bhayu | Taree tayaache haste saadhaave kaaryu | Machchindraate aanonee ||

Ovee 45

याउपरी बोले पद्मिनी युवती । रामचरणीं श्रीमारुती । कैसें सांग मातें द्यावी रती । ऐसे म्हणेल महाराजा ॥

Yaauparee bole Padminee yuvatee | Raama-charanee Shree-Maarutee | Kaise maate dyaavee ratee | Aise mhanela Mahaaraajaa ||

Ovee 46

परी ऐसिये बोलप्रकरणीं । मारुतीच मिरवला विषयध्वनी । मग तव सुत मच्छिंद्र कोठूनि । तेथें येईल महाराजा ॥

Paree aisiye bola-prakaranee | Maaruteecha miravalaa vishaya-dhvanee | Maga tava suta Machchindra kothuni | Tethe yaeela Mahaaraajaa ||

Ovee 47

ऐसें अंतरिक्ष ऐकतां वचन । म्हणे विषयोपद्रवरहित वायुनंदन । ब्रह्मचर्य व्रतातें लोटून । रतिसुखा कैसा मिरवेल ॥

Aise Antariksha aikataa vachanu | Mhane vishaya-upadrava-rahita Vaayu-nandanu | Brahmacharya vrataate lotunu | Rati-sukhaate miravelu ||

Ovee 48

तरी हा संशय सोडूनि गोरटी । अर्थ धरिजे इतुका पोटीं । मच्छिंद्रा लाहसील येणें कोटीं । हनुमंतेंकरुनियां ॥

Taree haa sanshaya soduni goratee | Artha dharije itukaa potee | Machchindraa laahaseela yene kotee | Hanumanten-karuniyaa ||

Ovee 49

ऐसें सांगूनियां अंतरिक्ष । स्वस्थाना गेला वसु दक्ष । येरीकडे मैनाकिनी प्रत्यक्ष । स्त्रीराज्यांत प्रवर्तली ॥

Aise sanguni-yaa antarikshu | Sva-sthaanaa gelaa Vasu Dakshu | Yereekade Mainaakinee pratyakshu | Stree-raajyaanta pravartalee ||

Ovee 50

श्रृंगमुरडा राजपट्टणीं । भ्रमण करितां ती पद्मिणी । तों चर्मिकेचे सदनीं । सहजस्थितीं पातली ॥

Shrringa-muradaa raaja-pattanee | Bhramana karitaa tee Padminee | Toh tey charmikeche sadanee | Sahaja-sthitee paatalee ||

Ovee 51

सहजस्थितीं जाऊनि ओसरीं । बैसती झाली शुभगात्री । तों ती चर्मिका पाहूनि नेत्रीं । बोलती झाली तियेतें ॥

Sahaja-sthitee jauni osaree | Baisatee jhaalee shubhagaatree | Toh tee charmikaa pahuni netree | Bolatee jhaalee tiyete ||

Ovee 52

म्हणे माय वो शुभाननी । कोठें अससी लावण्यखाणी । येरी म्हणे वो मायबहिणी । सिंहलद्वीपीं मी असतें ॥

Mhane maaya vo shubha-aananee | Kothe asasee laavanya-khaanee | Yeree mhane vo maaya-bahinee | Sinhala-dveepee mee asate ||

Ovee 53

परी अंतरिक्षवसूचे शापेंकरुन । पाहतें झालें माय हें भुवन । आतां माझे संगोपन । कोणी करील कळेना ॥

Paree Antariksha-vasoo-che shaapen-karunu | Paahate jhaale maaya hey bhuvanu | Aataa maajhe sangopanu | Konee kareela kalenaa ||

Ovee 54

ऐसी ऐकूनि पद्मिनी वाणी । बोलती झाली तों चर्मिणी । म्हणे माय वो माझे स्थानीं । राहुनि सुख भोगीं कां ॥

Aisee aikuni Padminee vaanee | Bolatee jhaalee tee charminee | Mhane maaya vo maajhe sthaanee | Rauhuni sukha bhogee kaa ||

Ovee 55

स्वहस्तें करुनि पाक । हरीत जा माये तृषाभूक । मी आपुल्या गृहींची एक । तारंबळ होतसे ॥

Sva-haste karuni paaku | Hareeta jaa maaye trishaa-bhooku | Mee aapulyaa griheenchee eku | Taarambala hotase ||

Ovee 56

तरी माय वो उपेक्षा सोडून । सेवीं माय वो माझें सदन । कन्येसमान तुज पाळीन । सर्व सुख देऊनियां ॥

Taree maaya vo upekshaa sodunu | Sevee maaya vo maajhe sadanu | Kanye-samaana tuja paaleenu | Sarva sukha deuniyaa ||

Ovee 57

ऐसी ऐकूनी तियेची वार्ता । परम तोषली हृदयीं दुहिता । मग तेथेंचि राहूनि वल्लवी हस्ता । क्रियेलागीं आराधी ॥

Aisee aikuunee tiyechee vaartaa | Parama toshalee hridayee duhitaa | Maga tey tohchee rahuni vallavee hastaa | Kriyelaagee aaraadhee ||

Ovee 58

स्वहस्तें करुनि पाकनिष्पत्ती । हरीत चर्मिकेचे क्षुधेप्रती । शेवटीं भोजनक्रियेसंगतीं । आपण सेवी नित्यशा ॥

Sva-haste karuni paaka-nishpattee | Hareeta charmikeche kshudhe-pratee | Shevatee bhojana-kriye-sangatee | Aapana sevee nityashaa ||

Ovee 59

यासही लोटतां बहुत दिन । कीलोतळा राज्यस्वामीण । आयुष्य सरलें जरा व्यापून । मग मंत्र्यालागीं बोलतसे ॥

Yaasahee lotataa bahuta dinu | Keelotalaa raajya-svaameenu | Aayushya sarale jaraa vyaapunu | Mag mantryaalaagee bolatase ||

Ovee 60

म्हणे आयुष्य सरलें निकट । तरी कोणासी हो द्यावा राज्यपट । मंत्री म्हणे माळिका चोखट । गजशुंडीं विराजमान ॥

Mhane aayushya sarale nikatu | Taree konaasee ho dyaavaa raajyapatu | Mantree mhane maalikaa chokhatu | Gaja-shundee viraajavaavee ||

Ovee 61

सकळ स्त्रिया पाचारुन । गज प्रेरावा माळ देऊन । त्यासी भेटेल दैववान । माळग्रहणीं ग्रीवेंत ॥

Sakala striyaa paachaarunu | Gaja preraavaa maala deunu | Tyaasee bhetela daiva-vaanu | Maala-grahanee greeventu ||

Ovee 62

ऐसें बोलत मंत्री तये वेळा । परम तोषली कीलोतळा । सुदिन पाहूनि कार्यमंगळा । अर्पिली माळा गजशुंडी ॥

Aise bolata mantree taye velaa | Parama toshalee Keelotalaa | Maga sudina pahuni kaarya-mangalaa | Arpilee maalaa gajashundee ||

Ovee 63

समग्र स्त्रियांची सभा करुन । मग तो प्रेरिला माळ देऊन । ते प्रांती मैनाकिनी पाहून । माळ ग्रीवेंत ओपिली ॥

Samagra striyaanchee sabhaa karunu | Maga toh prerilaa maala deunu | Tey praantee Mainaakinee pahunu | Maala greeventa opilee ||

Ovee 64

याउपरांतिक भोगितां राणीव । आचरली पूर्वोक्त तपपर्व । वश केला मनोभावें । रामदूत तियेनें ॥

Yaa-uparaantika bhogitaa raaneevu | Aacharalee poorvokta tapa-parvu | Vasha kelaa mano-bhaave | Raamadoota tiyene ||

Ovee 65

वश झाला अंजनीनंदन । हें पूर्वींच लिहिलें कथन । वायुसुतें मच्छिंद्राकारण । पूर्वी प्रकरण निवेदिलें ॥

Vasha jhaalaa Anjanee-nandanu | Hey poorveencha lihile kathanu | Vaayusute Machchindraa-kaaranu | Poorvee prakarana nivedile ||

Ovee 66

तरी असो ऐसें कथन । सिंहलद्वीपीं मैनाकिनी नाम । माता पितरांच्या आवडींकरुन । नाम ऐसें विराजमान ॥

Taree aso aise kathanu | Sinhala-dveepee Mainaakinee naamu | Maataa pitaraanchyaa aavadeen-karunu | Naama aise viraajale ||

Ovee 67

यापरी सिंहलद्वीपींची दारा । म्हणोनि सर्वांच्या वागुत्तरा । पद्मिनी नाम सर्वोपचार । वोभावती कटकांत ॥

Yaaparee Sinhala-dveepeenchee daaraa | Mhanoni sarvaanchyaa vaaguttaraa | Padminee naama sarva-upachaaru | Vobhaavatee kataka-antu ||

Ovee 68

कीलोतळेचें पावली आसन । म्हणोनि कीलोतळा ऐसें नाम । असो गुप्तरुपें वायुनंदनें । सावध केली कीलोतळा ॥

Keelotaleche paavalee aasanu | Mhanoni Keelotalaa aise naamu | Aso gupta-rupe Vaayu-nandane | Saavadha kelee Keelotalaa ||

Ovee 69

सावध करोनि तीतें । म्हणे कीलोतळे ऐकें मात । तुवां मज ठेवूनि वचनांत । मच्छिंद्रनाथ आणविला ॥

Saavadha karoni teete | Mhane Keelotale aike maatu | Tuvaa maja thevuni vachana-antu | Machchindra-Naatha aanavilaa ||

Ovee 70

तरी तव वचनापासून । सुटलों आहें अर्थ करुन । परी तव सुखासी पातलें विघ्न । मच्छिंद्रशिष्य येतो कीं ॥

Taree tava vachanaa-paasunu | Sutalo aahe artha karunu | Paree tava sukhaasee paatale vighnu | Machchindra-shishya yeto kee ||

Ovee 71

तो मच्छिंद्राहूनि प्रतापवंत । नामीं मिरवला गोरक्षनाथ । तो अजिंक्य असे तयाचें सामर्थ्य । वर्णवेना वाचेसी ॥

Toh Machchindraa-huni prataapa-vantu | Naamee miravalaa Goraksha-Naathu | Toh ajinkya ase tayaache saamarthyu | Varnavenaa vaachesee ||

Ovee 72

म्यां तुझ्यासाठीं यत्न केला । श्रीराम मध्यस्थ घातला । परी अवमानूनि उभयतांला । मच्छिंद्रा नेऊं म्हणतसे ॥

Myaa tujhyaa-saathee yatna kelaa | Shree-Raama madhyastha ghaatalaa | Paree avamaanuni ubhayataalaa | Machchindraa neoo mhanatase ||

Ovee 73

तरी तो आतां येईल येथें । त्यासी सज्ज करुनि प्रीतीतें । गोंवूनि घ्यावा कोणे हितार्थें । सुखसंपत्ती दावूनियां ॥

Taree toh aataa yaeela yethe | Tyaasee sajja karuni preetate | Govuni ghyaavaa kone hitaarthe | Sukha-sampattee daavuni-yaa ||

Ovee 74

परी तो नोहे मच्छिंद्रासमान । विषयीं विरक्त तपोधन । कैसा राहिला नवलविधान । सर्वोपरी विरक्त तो ॥

Paree toh nohe Machchindraa-samaanu | Vishayee virakta tapodhanu | Kaisaa raahilaa navala-vidhaanu | Sarvoparee virakta toh ||

Ovee 75

परी वाचागौरव द्रव्यगौरव । आसनगौरव वसनगौरव । भोजनादि नानावैभवें । गौरवोनि गोंवावा ॥

Paree vaachaa-gauravu dravya-gauravu | Aasana-gaurava vasana-gauravu | Bhojanaadi naanaavaibhave | Gauravoni govaavaa ||

Ovee 76

जैसा जतन करी पावक । संग्रहीं जे गौरवी राख । कीं चिंधीवेष्टणें रक्षणें माणिक । होत आहे शुभाननी ॥

Jaisaa jatana karee paavaku | Sangrahee je gauravee raakhu | Kee chindhee-veshtane rakshane maaniku | Hota aahe shubha-aananee ||

Ovee 77

तैसा बहुविध गौरव करुन । तुष्ट करावें तयाचें मन । ऐसें सांगूनि वायुनंदन । गमन करिता पैं झाला ॥

Taisa bahu-vidha gaurava karunu | Tushta karaave tayanche manu | Aise sanguni Vaayu-nandanu | Gamana karitaa pai jhaalaa ||

Ovee 78

परी ती चपळ मैनाकिनी । मारुती बैसविला कनकासनी । षोडशोपचारें पूजा करोनि । बोळविला महाराजा ॥

Paree tee chapala Mainaakinee | Maarutee baisavilaa kanaka-aasanee | Shodasha-upachaare poojaa karoni | Bolavilaa Mahaaraajaa ||

Ovee 79

स्वस्थाना गेला वायुसुत । येरीकडी गोरक्षनाथ । वेश्याकटकीं मार्गी येत । मुक्काममुक्कामासी साधूनियां ॥

Sva-sthaanaa gelaa Vaayusutu | Yereekadee Goraksha-Naathu | Veshyaa-katakee maargee yetu | Mukkaama-mukkaamaasee saadhuniyaa ||

Ovee 80

जैसे पक्षी करिती गमन । या तरुहूनि त्या तरुवरी जाऊन । तेवीं गोरक्ष मुक्काम करुन । श्रृंगमुरडीं पातला ॥

Jaise pakshee karitee gamanu | Yaa taruhuni tyaa taruvaree jaunu | Tevee Goraksha mukkaama karunu | Shrringa-muradee paatalaa ||

Ovee 81

गांवांनिकट पेठेंत । धर्मशाळा होती त्यांत । वेश्याकटकीं राहूनि तेथ । शिबिरापरी योजिलें ॥

Gaavaa-nnikata pethentu | Dharmashaalaa hotee tyaantu | Veshyaa-katakee rahuni tethu | Shibiraa-paree yojile ||

Ovee 82

मग ती वेश्या मुख्य नायिका । कलिंगा नामें मुख्य दोंदिका । साजसरंजाम घेऊनि निका । राजसदनीं चालिली ॥

Maga tee veshyaa mukhya naayikaa | Kalingaa naame mukhya dondikaa | Saaja-saranjaama gheuni nikaa | Raaja-sadanee chaalilee ||

Ovee 83

सवें वेश्या सात पांच । घेऊनि रुपवंत गुणवंत साच । ऐसे कटकीं करोनि संच । राजांगणीं मिरवली ॥

Save veshyaa saata paanchu | Gheuni rupavanta gunavanta saachu | Aise katakee karoni sanchu | Raaja-anganee miravalee ||

Ovee 84

राजद्वारीं उभी राहून । पाठविलें वर्तमान । द्वाररक्षकें आंत जाऊन । वेश्याकटकीं सांगितलें ॥

Raaja-dvaaree ubhee rahunu | Paathavile vartamaanu | Dvaara-rakshake aanta jaunu | Veshyaa-katakee saangitale ||

Ovee 85

हे महाराजा राजद्वारीं । कलावती कलाकुसरी । रुपवती गुणगंभीरी । भेटीलागीं पातली ॥

Hey Mahaaraajaa raaja-dvaaree | Kalaa-vatee kalaakusaree | Rupavatee guna-gambheeree | Bheteelaagee paatalee ||

Ovee 86

तरी आज्ञेप्रमाणें वदूं तीतें । ऐसी ऐकतां कीलोतळा मात । म्हणे घेऊनि या सभास्थानांत । अवघे समारंभेंसीं ॥

Taree aajnye-pramaane vadoo teete | Aisee aikataa Keelotalaa maatu | Mhane gheuni yaa sabhaa-sthaana-antu | Avaghe samaarambhensee ||

Ovee 87

ऐसें ऐकतां द्वारीं दूतीं । सवेंचि पातली द्वारावती । घेऊनि कलिंगा कलावती । सभास्थानीं पातली ॥

Aise aikataa dvaaree dootee | Savenchi paatalee dvaaraa-vatee | Gheuni Kalingaa kalaa-vatee | Sabhaa-sthaanee paatalee ||

Ovee 88

तों कनकतगटीं रत्नकोंदणीं । मच्छिंद्र मिरवला कनकासनीं । निकट बैसली मैनाकिनी । निजभारें शोभली ॥

Toh kanakatagatee ratna-kondanee | Machchindra miravalaa kanaka-aasanee | Nikat baisalee Mainaakinee | Nijabhaare shobhalee ||

Ovee 89

जैसा नभीं उडुगणज्योती । मध्यें मिरवला रोहिणीपती । त्याचि न्यायें मच्छिंद्राभोंवतीं । सकळ स्त्रिया विराजल्या ॥

Jaisaa nabhee udugana-jyotee | Madhye miravalaa rohinee-patee | Tyaachi nyaaye Machchindraa-bhovatee | Sakala striyaa viraajalyaa ||

Ovee 90

कीं तेजःपुंज हाटकासनीं । हिरा मिरवला शुद्ध कोंदणीं । नवरत्न हिरे वेष्टित हिरकणी । तैसा शोभला मच्छिंद्र ॥

Kee tejahpunja haatakaasanee | Hiraa miravalaa shuddha kondanee | Navaratna hire veshtita hirakanee | Taisaa shobhalaa Machchindru ||

Ovee 91

कीं शैल्या नव्हेत त्या रश्मिज्वाला । मध्यें मच्छिंद्र अर्कगोळा । कनकासनीं ते सदनीं सकळा । राजसभेंत मिरवत ॥

Kee shailyaa navheta tyaa rashmi-jvaalaa | Madhye Machchindra Arkagolaa | Kanaka-aasanee tey sadanee sakalaa | Raaja-sabhenta miravatu ||

Ovee 92

असो ऐसी सभा सघन । कलिंगा दृष्टीनें पाहोन । मग बोलती झाली सभे वचन । मैनाकिनीरायातें ॥

Aso aisee sabhaa saghanu | Kalingaa drishteene paahonu | Maga bolatee jhaalee sabhe vachanu | Mainaakinee-raayaate ||

Ovee 93

हे महाराजा शैल्यापती । ऐकूंनि नामाभिधानकीर्ती । सोडूनि आपुल्या देशाप्रती । येथें आलें महाराजा ॥

Hey Mahaaraajaa shailyaapatee | Aikuni naamaabhidhaana-keertee | Soduni aapulyaa deshaapratee | Yethe aale Mahaaraajaa ||

Ovee 94

तरी कीर्तिध्वजा फडकत अवनीं । तैसी अवलोकनीं आली करणी । मही कलावंत राजभुवनीं । विराजतसे महाराजा ॥

Taree keerti-dhvajaa phadakata avanee | Taisee avalokanee aalee karanee | Mahee kalaa-vanta raaja-bhuvanee | Viraajatase Mahaaraajaa ||

Ovee 95

बृहद्रथ राजा हस्तिनापुरीं । कीर्तिध्वज धर्माचारी । याचि नीतिं बंगालधरित्रीं । गोपीचंद विराजला ॥

Brihadratha raajaa Hastinaapuree | Keertidhvaja dharmaa-chaaree | Yaachi neeti bangaala-dharitree | Gopeechanda viraajalaa ||

Ovee 96

याचि नीतीं कीर्तिध्वज । शैल्यादेशीं कीलोतळानाम राज । ऐसी वरुनि सत्कीर्तिभाज । येथें आलें महाराजा ॥

Yaachi neetee keertidhvaju | Shailyaa-deshee Keelotalaanaama raaju | Aisee varuni satkeertibhaaju | Yethe aale Mahaaraajaa ||

Ovee 97

ऐसी बोलतां कलिंगा युवती । परम तोषला कीलोतळाभूपपती । मग समुच्चयें विचार करोनि अन्नभुक्ती । देऊनि बोले कीलोतळा ॥

Aisee bolataa Kalingaa yuvatee | Parama toshalaa Keelotalaa-bhoopapatee | Maga samuchchaye vichaara karoni annabhuktee | Deuni bole Keelotalaa ||

Ovee 98

तंव ती कलिंगा येऊनि शिबिरीं । माध्यान्हसमया सारोनि उपरी । साजसरंजाम सजूनी परी । सावध रात्रीं बैसली ॥

Tava tee Kalingaa yeuni shibiree | Maadhyaanha-samayaa saaroni uparee | Saaja-saranjaama sajuunee paree | Saavadha raatree baisalee ||

Ovee 99

तों येरीकडे मैनाकिनी । येऊनि बैसली सभास्थानीं । सभामंडप श्रृंगारोनी । दीपमाळ रचियेल्या ॥

Toh yereekade Mainaakinee | Yeuni baisalee sabhaa-sthaanee | Sabhaa-mandapa shrringaaronee | Deepamaala rachiyelyaa ||

Ovee 100

लावूनि स्फटिकांची कूपिका । मेणबत्ती लावोनि दीपका । अगरबत्तीगंध लोका । घ्राणोघ्राणीं मिरवतसे ॥

Lavuni sphatikaanchee koopikaa | Menabattee laavoni deepakaa | Agarabattee-gandha lokaa | Ghraano-ghraanee miravatase ||

Ovee 101

तबकीं भरोनि गंगेरी पानें । विडे रचिले त्रयोदशगुणी । त्यांत फुलें अत्तरदाणी । लोकांमाजी मिरवतसे ॥

Tabakee bharoni gangeree paane | Vide rachile trayodasha-gunee | Tyaanta phule attaradaanee | Lokaam-maajee miravatase ||

Ovee 102

ऐसिये सभे कटकासन । मूळ पाठविलें कलिंगेलागून । तंव ती आपुला सरंजाम घेऊन । दिव्यतेजें मिरवली ॥

Aisiye sabhe katakaasanu | Moola paathavile Kalingelaagunu | Tava tee aapulaa saranjaama gheunu | Divyateje miravalee ||

Ovee 103

येरी कलिंगा राजसदना जात । सवें चालिला गोरक्षनाथ । परी कलिंगे पाचारोनि एकान्त । गुज सांगे तियेसी ॥

Yeree Kalinga raaja-sadanaa jaatu | Save chaalilaa Goraksha-Naathu | Paree Kalinge paachaaroni ekaantu | Guja saange tiyesee ||

Ovee 104

म्हणे वो ऐकें गुणगंभीरी । तूं नाट्या करिसील सभेभीतरी । तरी मृदंगवाद्य माझें करीं । सभास्थानीं ओपीं कां ॥

Mhane vo aike guna-gambheeree | Too naatyaa kariseela sabhe-bhee-taree | Taree mridanga-vaadya maajhe karee | Sabhaa-sthaanee opee kaa ||

Ovee 105

शैल्यासभे कटकस्थानीं । रिझवितां माझें वाजवणीं । मग द्रव्यलाभ घे ओढोनि । मानेल तैसें माग तेथें ॥

Shailyaa-sabhe kataka-sthaanee | Rijhavitaa maajhe vaajavanee | Maga dravyalaabha ghe odhoni | Maanela taise maaga tethe ||

Ovee 106

ऐसें ऐकतां कलिंगा वदत । हे वरिष्ठ महाराजा गुणसमर्थ । सभेस्थानीं स्त्रिया समस्त । पुरुष नसे त्या ठायीं ॥

Aise aikataa Kalingaa vadatu | Hey varishtha Mahaaraajaa guna-samarthu | Sabhe-sthaanee striyaa samastu | Purusha nase tyaa thaayee ||

Ovee 107

तरी तुम्हांलागीं तेथें नेतां । वितर्क वाढेल संशय चित्ता । स्त्रीदेशांत पुरुष व्यक्त । कोठेंचि नाहीं म्हणोनि ॥

Taree tumhaa-laagee tethe netaa | Vitarka vaadhela sanshaya chittaa | Stree-deshaanta purusha vyaktu | Kothenchi mhanoni ||

Ovee 108

ऐसें ऐकूंनि तपोद्रुम । म्हणे ऐकें वो सुमध्यमे । अंगनावेषें येतों नटून । रंग तुझा लुटावया ॥

Aise aikuni tapodrumu | Mhane aike vo sumadhyame | Anganaaveshe yeto natunu | Ranga tujhaa lutaavayaa ||

Ovee 109

माझी इच्छा होईल पूर्ण । तूतेंही मिळेल अपार धन । मग ती कलिंगा आवडीन । अवश्य नाथा म्हणतसे ॥

Maajhee ichchaa hoeela poornu | Tootenhee milela apaara dhanu | Maga tee Kalingaa aavadeenu | Avashya Naathaa mhanatase ||

Ovee 110

मग लेवूनि कंचुकीसार । परिधानिलें उत्तर चीर । जटावियुक्त करोनि भार । भांग मुक्तांनीं भरियेला ॥

Maga levuni kanchukee-saaru | Paridhaanile uttara cheeru | Jataaviyukta karoni bhaaru | Bhaanga muktaannee bhariyelaa ||

Ovee 111

भाळीं चर्चूनि कुंकुमकोर । सोगया अंजनीं मिरवले नेत्र । कबरीवरुनि चीरपदर । नाभिस्थानीं खोविला ॥

Bhaalee charchuni kunkumakoru | Sogayaa Anjanee miravale netru | Kabaree-karuni cheerapadaru | Naabhi-sthaanee khovilaa ||

Ovee 112

काढोनि कर्णमुद्रिकाभूषण । ताटंकें केली परिधान । तेही कोंदणीं जडावरत्नें । नक्षत्रांसम झळकती ॥

Kaadhoni karna-mudrikaa-bhooshanu | Taatanke kelee paridhaanu | Tehee kondanee jadaavaratne | Nakshatraansama jhalakatee ||

Ovee 113

कीं एकाग्र करुनि रोहिणीपती । करुं पातले श्रवणीं वस्ती । मुक्तघोष नासिकाप्रती । सरजी नथ शोभतसे ॥

Kee ekaagra karuni rohinee-patee | Karu paatale shravanee vastee | Mukta-ghosha naasikaa-pratee | Sarajee natha shobhatase ||

Ovee 114

पाचकंकणजडित भूषण । ग्रीवेमाजी अपार हेम । नाना नगीं हाटकगुण । मुक्तलडा शोभल्या ॥

Paachakankana-jadita bhooshanu | Greevemaajee apaara hemu | Naanaa nagee haataka-gunu | Muktaladaa showbhalyaa ||

Ovee 115

असो आतां किती वर्णन । अंगनावेषें गोरक्षनंदन । परम शोभला चपळेवणु । वेश्यांगणीं तळपतसे ॥

Aso aataa kitee varnanu | Anganaaveshe Goraksha-nandanu | Parama shobhalaa chapale-vanu | Veshyaanganee talapatase ||

Ovee 116

आधींच पूर्ण हेमकांती अवतारी । त्यावरी नटला हेमशृंगारीं । मग वर्णदशास्वरुपापरी । रंभा दासी शोभली ॥

Aadheencha poorna hemakaantee avataaree | Tyaa-varee natalaa hema-shrringaaree | Maga varnadashaa-svarupaaparee | Rambhaa daasee shobhalee ||

Ovee 117

ऐसिया आव्हानूनि पैंजणी ती । मृदंग कवळूनि प्रतिहाती । नटनृत्यस्वरुपीं राजपंक्तीं । जाणूनियां मिरवली ॥

Aisiyaa aavhaanuni painjanee tee | Mridanga kavaluni pratihaatee | Nata-nritya-svarupee raaja-panktee | Jaanuniyaa miravalee ||

Ovee 118

परी त्या शैल्या शुभाननी । पाहती पुरवंडा सुलोचनी । एकमेकां बोलती वाणी । मदनबाळी हेही असे ॥

Paree tyaa shailyaa shubha-aananee | Paahatee puravandaa sulochanee | Ekamekaa bolatee vaanee | Madanabaalee hehee ase ||

Ovee 119

सकळ नाट्यकलावती । विकळस्वरुप नीच दिसती । म्हणती धन्य विधात्याप्रती । रचिली मूर्ति अनुपम्य ॥

Sakala naatya-kalaavatee | Vikala-sva-rupa neecha disatee | Mhanatee dhanya vidhaatyaa-pratee | Rachilee moorti anupamyu ||

Ovee 120

समस्त वंदू जरी उर्वशी । तरी हिच्यापुढें वाटती दासी । चपळातेजें सहजेंसीं । तळपत आहे बाळी हे ॥

Samasta vandoo jaree Urvashee | Taree hichyaapudhe vaatatee daasee | Chapalaateje sahajensee | Talapata aahe baalee hey ||

Ovee 121

साज सोडोनि प्रत्योदक । नाद दर्शवी अलौकिक । पाहतेपणीं पडूनि टक । विस्मयातें पडती त्या ॥

Sahaja sodoni pratyodaku | Naada darshavee alaukiku | Paahate-panee paduni taku | Vismayaate padatee tyaa ||

Ovee 122

वाद्यनादानें व्यक्तींत । मेळवी ताल अति अद्भुत । परी सकळ शैल्यांचें चक्षु तेथ । एका ठायीं मीनले ॥

Vaadya-naadaane vyakteentu | Melavee taala ati adbhutu | Paree sakala shailyaanche chakshu tethu | Ekaa thaayee meenale ||

Ovee 123

कलिंगा मुख्य नायकिणी । परी पुरवंडा दैन्यवाणी । जेवीं उदया येतां तरणी । सकळ तेजा लोपती ॥

Kalingaa mukhya naayakinee | Paree puravandaa dainya-vaanee | Jaishaa udayaa yetaa taranee | Sakala tejaa lopatee ||

Ovee 124

असो नाट्यदारा कलिंगेसहित । उभ्या राहिल्या करुं नृत्य । तैं कटी कवळूनि मृदंगातें । कुशळ वाजवी पुरवंडा ॥

Aso naatya-daaraa Kalinge-sahitu | Ubhyaa raahilyaa karu nrityu | Tai katee kavaluni mridangaate | Kushala vaajavee puravandaa ||

Ovee 125

संगीत स्वरित गायन । शैल्या सकळ तुकाविती मान । अहा अहा बोलूनि वचन । धन्य म्हणती कलिंगा ॥

Sangeeta svarita gaayanu | Shailyaa sakala tukaavitee maanu | Ahaa ahaa boluni vachanu | Dhanya mhanatee Kalingaa ||

Ovee 126

सकळ शैल्या सभांगणीं । त्यांत मच्छिंद्रनाथ कनकासनीं । पदमाळिके चिंतामणी । हिरा चमक दावीतसे ॥

Sakala shailyaa sabhaanganee | Tyaanta Machchindra-Naatha kanaka-aasanee | Kee pada-maalike chintaa-manee | Hiraa chamaka daaveetase ||

Ovee 127

पुढारां पाहूनि गुरुनाथ । मनींच्या मनीं नमन करीत । परम हेलावे आनंदे चित्त । म्हणे कृतार्थ झालों मी ॥

Pudhaaraa pahuni guru-Naathu | Maneenchyaa manee namana kareetu | Parama helaave aanande chittu | Mhane kritaartha jhaalo mee ||

Ovee 128

आतां श्रीगुरुचे पाहिले चरण । सकळ झालों तापहीन । मग स्फुरण ये कुशळपणीं । वाद्यकळा मिरवितसे ॥

Aataa Shreeguru-che paahile charanu | Sakala jhaalo taapa-heenu | Maga sphurana ye kushala-panee | Vaadyakalaa miravitase ||

Ovee 129

तैं नृत्य गीत संगीत होतां । पाहूनि लाजे विधिदुहिता । लाजत अप्सरा गंधर्व माथा । ठेवूनि पाहती चरणांतें ॥

Tai nritya geeta sangeeta hotaa | Pahuni laaje vidhi-duhitaa | Laajata apsaraa Gandharva maathaa | Thevuni paahatee charanaante ||

Ovee 130

तानमान रंगप्रकार । तल्लीन झाले सकळ भार । मान तुकावूनि नाथ मच्छिंद्र । अहा अहा म्हणतसे ॥

Taana-maana ranga-prakaaru | Talleena jhaale sakala bhaaru | Maana tukaavuni Naatha Machchindru | Ahaa ahaa mhanatase ||

Ovee 131

मग परिधानावया उंची वस्त्र । काढूनि हस्तें देत मच्छिद्रनाथ । तों पुढारां पाहूनि हर्ष बळवंत । लाघवकळे वर्तवी ॥

Maga paridhaanaa-vayaa unchee vastru | Kaadhuni haste deta machchidranaathu | Toh pudhaaraa pahuni harsha balavantu | Laaghava-kale vartavee ||

Ovee 132

मृदंगवाद्य वाजवितां । अद्भुतपणा कुशळता । तया नादातें अक्षरव्यक्ता । भांती भांती काढीतसे ॥

Mridangavaadya vaajavitaa | Adbhuta-panaa kushalataa | Tayaa naadaate akshara-vyaktaa | Bhaantee bhaantee kaadheetase ||

Ovee 133

त्या अक्षरांमाजी अक्षर । मच्छिंद्रनामें चमत्कार । दावूनि पुढें तोचि व्यवहार । रंगासमान नाचवी ॥

Tyaa aksharaa-mmaajee aksharu | Machchindra-naame chamatkaaru | Davuni pudhe tochi vyavahaaru | Rangaa-samaana naachavee ||

Ovee 134

मृदंग अक्षरी तैसी चर्चा । दावितसे गुरुवर्या । चलो मच्छिंदर गोरक्ष आया । पुन्हां अक्षरें आच्छादी ॥

Mridanga aksharee taisee chariyaa | Davitase guruvaryaa | Chalo Machchindara Goraksha aayaa | Punhaa akshare aachchaadee ||

Ovee 135

परी अक्षरें मच्छिंद्रातें । श्रवण होतां पाहे भंवतें । चित्तीं चाकटूनि म्हणे येथें । कोठूनि आला गोरक्ष ॥

Paree akshare Machchindraate | Shravana hotaa paahe bhavate | Chittee chaakatuni mhane yethe | Kothuni aalaa Gorakshu ||

Ovee 136

येरीकडे सहज चालीं । गोरक्ष वाजवी गायकपाउलीं । रंजीत देखतां गुरुमाऊली । तींचि अक्षरें आणितसे ॥

Yereekade sahaja chaalee | Goraksha vaajavee gaayana-paaulee | Ranjeeta dekhataa guru-maaoolee | Teenchi akshare aanitase ||

Ovee 137

आणितां अक्षरें पूर्वव्यक्त । होतांची मच्छिंद्र दचकत । भवतें पाहूनि गोरक्षनाथ । कोठे आहे म्हणतसे ॥

Aanitaa akshare poorvavyaktu | Hotaanchi Machchindra dachakatu | Bhavate pahuni Goraksha-Naathu | Kothe aahe mhanatase ||

Ovee 138

शैल्या आणि कलावासिनी । तयासी व्यक्त न पाहतां नयनीं । कोठूनि पडतसे अक्षरध्वनीं । श्रवणीं साजणीं आमुचे ॥

Shailyaa aani kalaa-vaasinee | Tayaasee vyakta na paahataa nayanee | Kothuni padatase aksharadhvanee | Shravanee aamuche saajanee ||

Ovee 139

पिशाचवाणी भंवती पाहातसे । घडीघडी चित्त दचकतसे । थडाथडोनी हृदय उडतसे । आला गोरक्ष म्हणोनी ॥

Pishaacha-vaanee bhavatee paahaatase | Ghadee-ghadee chitta dachakatase | Thadaa-thadonee hridaya udatase | Aalaa Goraksha mhanonee ||

Ovee 140

मग न आवडे सभा कनकासन । मुख वाळलें झालें म्लान । मग कोणी ऐकेना गायन । चित्तीं फार व्यापिले ॥

Maga na aavade sabhaa kanakaasanu | Mukha vaalale jhaale mlaanu | Maga konee aikenaa gaayanu | Chittee phaara vyaapile ||

Ovee 141

चलो मच्छिंदर गोरख आया । जंव जंव अक्षरें हीं ऐकूंनियां । तंव तंव दचकूनि गेली काया । काळिमा तेव्हां येतसे ॥

Chalo Machchindara Gorakha aayaa | Java java akshare hee aikuni-yaa | Tava tava dachakuni gelee kaayaa | Kaalimaa tevhaa yetase ||

Ovee 142

तंव पाहूनि कीलोतळा । हृदयीं पेटूनि चिंतानळा । काळिंबी काया म्हणूनि सकळा । रोमांच उठती शरीरीं ॥

Tava pahuni Keelotalaa | Hridayee petuni chintaanalaa | Kaalimbee kaayaa mhanuni sakalaa | Romaancha uthatee shareeree ||

Ovee 143

तंव पाहूनि कीलोतळा । म्हणे महाराजा तपपाळा । सुरस रंगीं मुखकमळा । काळिंबी कां वरियेली ॥

Tava pahuni Keelotalaa | Mhane Mahaaraajaa tapa-paalaa | Surasa rangee mukha-kamalaa | Kaalimbee kaa variyelee ||

Ovee 144

येरी म्हणे वो मैनाकिनी । मातें दिसते विपरीत करणी । मच्छिंद्रशिष्य गोरक्ष अवनीं । भय आहे तयाचें ॥

Yeree mhane vo Mainaakinee | Maate disate vipareeta karanee | Machchindra-shishya Goraksha avanee | Bhaya aahe tayaache ||

Ovee 145

तो परम पवित्र भक्तचूडामणि । विषया नातळे इंद्रियदमनीं । महाप्रतापें तपोखाणी । बैरागी तो असे हो ॥

Toh parama pavitra bhakta-choodaamani | Vishayaa naatale indriya-damanee | Mahaaprataape tapokhaanee | Bairaagee toh ase ho ||

Ovee 146

अगे तो येतां तंव पट्टणीं । नेईल माते स्वदेशअवनीं । मग तव यतीची सुखयामिनी । गोरक्षअंकीं नासेल ॥

Aghe toh yetaa tava pattanee | Neeela maate sva-desha-avanee | Maga tava yateechee sukhayaaminee | Goraksha-ankee naaselu ||

Ovee 147

ऐसें ऐकतां कीलोतळा । मारुतिसूचनेचा खूणगरळा । हृदयीं व्यापूनि जाळूं लागला । मुख कोमाविती पैं झाली ॥

Aise aikataa Keelotalaa | Maaruti-soochanechaa khoonagaralaa | Hridayee vyaapuni jaaloo laagalaa | Mukha komaavitee pai jhaalee ||

Ovee 148

मग तो रंग नाट्यकृती । विरस होऊनि नावडे चित्तीं । हृदयालयीं ते चिंताभगवती । नांदती झाली प्रत्यक्ष ॥

Maga toh ranga naatyakritee | Viras houni naavade chittee | Hridayaa-layee tey chintaa-bhagavatee | Nandatee jhaalee pratyakshu ||

Ovee 149

नाट्यरंगाचा आनंदवेष । बळी आव्हानिला एकचि भाष । मग रंगदेवता पडूनि ओस । उठवी आपुल्या ठाण्यातें ॥

Naatya-rangaachaa aanandaveshu | Balee aavhaanilaa ekachi bhaashu | Maga ranga-devataa paduni osu | Uthavee aapulyaa thaanyaate ||

Ovee 150

जैसी पयसैंधवां पडे गांठी । मग विरस होऊनि नासल्या गोष्टी । मिरवला हा तन्न्यायः पोटीं । भय उभयतां आतळे ॥

Jaisee paya-saindhavaa pade gaanthee | Maga virasa houni naasalyaa goshtee | Miravalaa haa tannyaayah potee | Bhaya ubhayataa aatale ||

Ovee 151

परी ती चतुर मैनाकिनी । गायनस्वर आव्हान कानीं । तों मृदंगवाद्यीं उठोनि ध्वनी । चलो गुप्त गोरक्ष आया ॥

Paree tee chatura Mainaakinee | Gaayanasvara aavhaana kaanee | Toh mridanga-vaadyee uthoni dhvanee | Chalo gupta Goraksha aayaa ||

Ovee 152

ऐसा नाद अक्षरस्थित । कीलोतळा श्रवण करीत । मग बोलावूनि कलावंत । उत्तरातें आराधी ॥

Aisaa naada akshara-sthitu | Keelotalaa shravana kareetu | Maga bolaavuni kalaa-vantu | Uttaraate aaraadhee ||

Ovee 153

म्हणे तव सारंगी संगीती । वाजत आहे उत्तमा गतीं । परी आमुच्या साजसंग्रहाप्रती । आजी पाहूं वाजवोनी ॥

Mhane tava saarangee-sangeetee | Vaajata aahe uttamaa gatee | Paree aamuchyaa saaja-sangrahaa-pratee | Aajee paahoo vaajavonee ||

Ovee 154

ऐसें ऐकतां कलिंगा पद्मिनी । म्हणे आणा पाहूं वाजवोनी । मग ती कीलोतळा आज्ञापोनी । साज आणूनि ठेवीतसे ॥

Aise aikataa Kalingaa Padminee | Mhane aanaa paahoo vaaja-vonee | Maga tee Keelotalaa aajnyaaponee | Saaja anuni theveetase ||

Ovee 155

तोही साज पुढें घेऊनी । वाजविती कुशलपणीं । परी सुस्वर गाण्यांत अक्षर पूर्ण । तेंचि काढी पुन्हां पुन्हां ॥

Tohee saaja pudhe gheuunee | Vaajavitee kushala-panee | Paree susvara gaanyaanta akshara poornu | Tenchi kaadhee punhaa punhaa ||

Ovee 156

तेंही ऐकूनि मैनाकिनी । मग सेविका आपुली कलावंतिनी । कलिंगाचा साज देऊनि । उभी केली पाठीमागें ॥

Tehee aikuni Mainaakinee | Maga sevikaa aapulee kalaa-vantinee | Kalingaachaa saaja deuni | Ubhee kelee paathee-maage ||

Ovee 157

तीतें सांगे रहस्ययुक्ती । पुढारां वाद्यें अक्षरें काढिती । त्याची नीतीं अक्षरस्थिती । तूंही बोलवीं मृदंगा ॥

Teete saange rahasya-yuktee | Pudhaaraa vaadye akshare kaadhitee | Tyaachee neetee akshara-sthitee | Toonhee bolavee mridangaa ||

Ovee 158

परी ती वाजवितां कलावंतिणी । तैसीं अक्षरें न याती कानीं । मग पुरवंडेचा हात धरोनी । एकांतासी पैं गेली ॥

Paree tee vaajavitaa kalaavantinee | Taisee akshare na yetee kaanee | Maga puravandechaa haata dharonee | Ekaantaasee pai gelee ||

Ovee 159

सलीलपणीं चरणीं माथा । ठेवूनि पुसे तीस वार्ता । माये तूं कोण सांग आतां । सकळ संशय सोडोनी ॥

Saleela-panee charanee maathaa | Thevuni puse teesa vaartaa | Maye too kona saanga aataa | Sakala sanshaya sodonee ||

Ovee 160

जरी ही गोष्ट ठेविसी चोरुन । तरी तुज तुझ्या गुरुची आण । मातें वदें कीं प्रांजलपण । कोणकोणाची तूं अससी ॥

Jaree hee goshta thevisee chorunu | Taree tuja tujhyaa Guruchee aanu | Mate vade kee praanjala-panu | Kona-kona-achee too asasee ||

Ovee 161

ऐसी भूषिणी बोलतां वचन । मनांत विचारी गोरक्षनंदन । प्रकट होण्याचा समय पूर्ण । हाचि सुलक्षण दिसतसे ॥

Aisee bhooshinee bolataan vachanu | Manaanta vichaaree Goraksha-nandanu | Prakata honyaachaa samaya poornu | Haachi sulakshana disatase ||

Ovee 162

मग बोलता झाला प्रांजळ वचन । माये मी नसे सर्वथा नसे कामिण । श्रीमच्छिंद्राचा प्रियनंदन । गोरक्षनामें मिरवतसें ॥

Maga bolataa jhaalaa praanjala vachanu | Maye mee nase sarvathaa nase kaaminu | Shree-Machchindra-achaa priya-nandanu | Goraksha-naame miravatase ||

Ovee 163

तरी स्त्रीवेषनटी नारी । नटोनि निघों तव राजद्वारीं । ऐसें ऐकतां ती सुंदरी । पुन्हां चरणीं लोटली ॥

Taree stree-vesha-natee naaree | Natoni nighe tava raaja-dvaaree | Aise aikataa tee sundaree | Punhaa charanee lotalee ||

Ovee 164

मग पुरुषपरिधान आणोनि त्वरित । श्रीगोरक्षनाथा नेसवीत । म्हणे तूं माझा सुत । भेटलासी दैवानें ॥

Maga purusha-paridhaana aanoni tvaritu | Shree-Goraksha-Naathaa nesaveetu | Mhane too maajhaa sutu | Bhetalaasee daivaane ||

Ovee 165

पूर्वी नाथानें नामाभिधान । तव रुपीं केलें निवेदन । निवेदन होतांचि तनमनप्राण । तव भेटी उदेले ॥

Poorvee Naathaane naama-abhidhaanu | Tava rupee kele nivedanu | Nivedana hotaanchi tana-mana-praanu | Tava bhetee udele ||

Ovee 166

सांगू उदेले परी काय । जैसें सेवितां कां जगन्याय । कीं गृहीं वत्स काननीं गाय । परी प्राण वत्सा ठेवीतसे ॥

Saangoo udele paree kaayu | Jaise sevitaa kaa jaga-nyaayu | Kee grihee vatsa kaananee gaayu | Paree praana vatsaa theveetase ||

Ovee 167

कीं जळावेगळी मासोळी । होतां रिघूं पाहे पुन्हां जळीं । तन्न्यायें मोहकाजळी लागली । तुजसाठीं मज बा रे ॥

Kee jalaa-vegalee maasolee | Hotaa righoo paahe punhaa jalee | Tannyaaye moha-kaajalee laagalee | Tuja-saathee maja baa re ||

Ovee 168

मग हाटकश्रृंगार करुनि व्यक्त । जडितकोंदणीं लेववीत । रत्नमुद्रिका रणबिंदीसहित । मुक्ततुरा लाविला ॥

Maga haataka-shrringaara karuni vyaktu | Jaditakondanee levaveetu | Ratna-mudrikaa ranabindee-sahitu | Muktaturaa laavilaa ||

Ovee 169

भरजरीचे कनकवर्णी । परिधानिला चीरभूषणीं । मस्तकीं मंदिल नवरत्नी । शिरपेंच वरी जडियेला ॥

Bharajareeche kanaka-varnee | Paridhaanilaa cheera-bhooshanee | Mastakee mandila nava-ratnee | Shirapencha varee jadiyelaa ||

Ovee 170

हस्ताग्रीं बाहुवट । हेमकोंदणीं लखलखाट । सर्व भूषणीं तेजवट । श्रृगांरिला नाथ तो ॥

Hastaagree baahuvatu | Hemakondanee lakha-lakhaatu | Sarva bhooshanee tejavatu | Shrrigaarilaa Naatha toh ||

Ovee 171

मग हस्त धरुनि कीलोतळा । येती झाली सभामंडळा । येतांचि मच्छिंद्रें देखिली डोळां । पुरुषव्यक्त कामिनी ॥

Maga hasta dharuni Keelotalaa | Yeti jhaalee sabhaa-mandalaa | Yetaanchi Machchindre dekhilee dolaa | Purusha-vyakta kaaminee ||

Ovee 172

मनांत म्हणे मच्छिंद्रनाथ । पुरुष कैंचा आला येथ । निकट येतां कीलोतळेतें । हस्तें खुणावी कोण तो ॥

Manaanta mhane Machchindra-Naathu | Purusha kainchaa aalaa yethu | Nikat yetaa Keelotale tey | Haste khunaavee kona toh ||

Ovee 173

येरीकडे हस्तखुणे संकेतीं । पाहूनि म्हणे गोरक्षजती । तुमचा उद्देश धरुनि चित्तीं । भेटीलागीं पातला ॥

Yereekade hasta-khune sanketee | Pahuni mhane Goraksha-jatee | Tumachaa uddesha dharuni chittee | Bhetee-laagee paatalaa ||

Ovee 174

परी आज उदेला दैवआदित्य । भेटला माझा प्राणसुत । सकळ राज्याचा धैर्यवंत । बाळ गोरक्ष माझा हा ॥

Paree aaja udelaa daiva-Aadityu | Bhetalaa maajhaa praana-sutu | Sakala raajya-achaa dhairya-vantu | Baala Goraksha maajhaa haa ||

Ovee 175

आतां सकळ कांचणी ।िटूनि गेली अंतःकरणीं । सकळ वैभव राजमांडणी । संगोपील बाळ हा ॥

Aataa sakala kaanchanee | Phituni gelee antah-karanee | Sakala vaibhava raaja-maandanee | Sangopeela baala haa ||

Ovee 176

आणि पाठिंबा बळिवंत । सहोदर वडील गोरक्षनाथ । धाकुटा मीन तुमचा सुत । संगोपील तयासी ॥

Aani paathimbaa balivantu | Sahodara vadeela Goraksha-Naathu | Dhaakutaa Meena tumachaa sutu | Sangopeela tayaasee ||

Ovee 177

म्हणूनि समूळ माझी कांचणी । फिटूनि गेली दूर अवनीं । वृद्धापकाळीं चक्रपाणी । कृपें वेष्टिला आपणासी ॥

Mhanuni samoola maajhee kaanchanee | Phituni gelee doora avanee | Vriddhaa-pakaalee Chakra-paanee | Kripe veshtilaa aapanaasee ||

Ovee 178

ऐसें बोलतां मैनाकिनी । गोरक्ष हास्य करीं मनीं । चित्तीं म्हणे बळेंचि तरणी । अंधारचीरीं भूषीतसे ॥

Aise bolataan Mainaakinee | Goraksha haasya karee manee | Chittee mhane balenchi taranee | Andhaara-cheeree bhoosheetase ||

Ovee 179

आम्ही विरक्त शुद्ध वैष्णव । आम्हां कासयासी वैभव । विधवेलागीं कुंकुमटेव । खटाटोप कासया ॥

Aamhee virakta shuddha Vaishnavu | Aamhaa kaasayaasee vaibhavu | Vidha-velaagee kunkumatevu | Khataatopa kaasayaa ||

Ovee 180

कीं परिसालागीं कनकशृंगार । कीं तक्रीं तुष्टती देव अमर । तैसे आम्ही विरक्त थोर । राजवैभव कासया ॥

Kee parisaalaagee kanaka-shringaaru | Kee takree tushtatee deva amaru | Taise aamhee virakta thoru | Raaja-vaibhava kaasayaa ||

Ovee 181

कीं ग्रामगौतमीची कांस । दुग्ध काढूनि अंजुळीस । तें पयोब्धीस पाजूनि सुरस । तुष्ट चित्तीं मिरवला ॥

Kee graama-Gautameechee kaansu | Dugdha kaadhuni anjuleesu | Tey payobdheesa paajuni surasu | Tushta chittee miravalaa ||

Ovee 182

कीं सकळ महीचा नृपनाथ । अंजुळी धान्याचा गरजवंत । की मित्र तेजाचि भिक्षा मागत । काजव्यातें जाऊनि ॥

Kee sakala maheechaa nripanaathu | Anjulee dhaanya-achaa garajavantu | Kee Mitra tejaachi bhikshaa maagatu | Kaajavyaate jauni ||

Ovee 183

तयाचि न्यायें आम्हांसी वैभव । कायसें पद थोर राणीव । येरी जल्पतसे आपुला भाव । निःसंगा संग जाऊनी ॥

Tayaachi nyaaye aamhaansee vaibhavu | Kaayase pada thora raaneevu | Yeree jalpatase aapulaa bhaavu | Nihsangaa sanga jaauunee ||

Ovee 184

परी असो कार्यापुरती । ऐकूनि घ्यावी येउती मात । श्रीगुरुमर्जी आली करतलांत । मारुं लाथ वैभवासी ॥

Paree aso kaaryaa-pura-tee | Aikuni ghyaavee yeutee maatu | Shree-Guru-marjee aalee karatala-antu | Maaru laatha vaibhavaasee ||

Ovee 185

ऐसें गोरक्ष कल्पूनि मनीं । येरीकडे मछिंद्रमुनी । कीलोतळेचे शब्द ऐकुनीं । आसनाहुनि ऊठिला ॥

Aise Goraksha kalpuni manee | Yereekade Machchindra-munee | Keelotaleche shabda aikunee | Aasanaahuni oothilaa ||

Ovee 186

अतिप्रेमा दाटूनि पोटीं । गोरक्षगळां घातली मिठी । करीं कमळूनि हृदयपोटीं । प्रेमें सद्गद आलिंगिला ॥

Ati-premaa daatuni potee | Goraksha-galaa ghaatalee mithee | Karee kamaluni hridaya-potee | Preme sadgada aalingilaa ||

Ovee 187

मग कलिंगेतें पाचारुन । अमूप द्रव्य दिधलें कीं वसन । गौरवूनि तियेचें मन । स्वस्थानातें बोळविलें ॥

Maga Kalingete paachaarunu | Amoopa dravya didhale kee vasanu | Gauravuni tiyeche manu | Svasthaanaate bolavile ||

Ovee 188

येरीकडे मंडपांत । शैल्यासहित मच्छिंद्रनाथ । निकट बैसवूनि गोरक्षातें । योगक्षेम पुसतसे ॥

Yereekade mandapaantu | Shailyaa-sahita Machchindra-Naathu | Nikat baisavuni Gorakshaate | Yogakshema pusatase ||

Ovee 189

बद्रिकाश्रमीं तपोराहाटी । तितुकें सांगे गोरक्षजेठी । कंटकाग्रीं पादांगुष्ठीं । द्वादश वर्षे संपादिली ॥

Badrikaa-ashramee tapo-raahaatee | Tituke saange Goraksha-jethee | Kantakaagree paadaan-gushthee | Dvaadasha varshe sampaadilee ||

Ovee 190

उपरी तप झालिया पूर्ण । माव करी उमारमण । सकळ देवां बोलावून । आतिथ्यही मिरवलें ॥

Uparee tapa jhaaliyaa poornu | Maava karee Umaaramanu | Sakala devaa bolaavunu | Aatithyahee miravale ||

Ovee 191

ऐसी झालिया तपराहाटी । परी तव वियोग साहिना पोटीं । क्षणक्षणां होऊनि कष्टी । शोक करुं रिघतसे ॥

Aisee jhaaliyaa taparaa-haatee | Paree Tav viyoga saahinaa potee | Kshana-kshanaa houni kashtee | Shoka karu righatase ||

Ovee 192

जया पदाचें होतां स्मरण । अंती जठर जाय वेष्टून । म्लानवदनीं ओस कानन । दाही दिशां दिसतसे ॥

Jayaa Padaache hotaa smaranu | Antee jathara jaaya veshtunu | Mlaana-vadanee osa kaananu | Daahee dishaa disatase ||

Ovee 193

मग उदकावांचूनि जैसा मीन । तडफडूनि देऊं पहात प्राण । तेवीं माझें अन्तःकरण । दुःखडोहीं हेलावे ॥

Maga udakaa-vaanchuni jaisaa meenu | Tadaphaduni deoo pahaata praanu | Tevee maajhe antahkaranu | Duhkhadohee helaave ||

Ovee 194

परी प्रारब्धयोग दारुण । येथें भेटले तुमचे चरण । आतां गेलिया प्राण । एकाकी कदा न वसें मी ॥

Paree praarabdha-yoga daarunu | Yethe bhetale Tumache charanu | Aataa geliyaa praanu | Ekaakee kadaa na vase mee ||

Ovee 195

ऐसें ऐकतां वचनयुक्तीं । पुन्हां धरीतसे हृदयाप्रती । म्हणे वत्सा तुज मागुती । एकांगें कदा न करी मी ॥

Aise aikataa vachana-yuktee | Punhaa dhareetase hridayaa-pratee | Mhane vatsaa tuja maagutee | Ekaange kadaa na karee mee ||

Ovee 196

मुळींहुनि बाळपण । तुवां न जाणिलें मजविण । सकळ करुनि लालन । स्थावरपणीं मिरविलें ॥

Muleenhuni baalapanu | Tuvaa na jaanile majavinu | Sakala karuni laalanu | Sthaavara-panee miravile ||

Ovee 197

जळावेगळी जळमासोळी । विभक्त न होय कवणे काळीं । तेवीं मम चित्तदरींत तपमौळी । विभक्त झाला नाहींस ॥

Jalaavegalee jalamaasolee | Vibhakta na hoya kavane kaalee | Tevee mama chitta-dareenta tapa-maulee | Vibhakta jhaalaa naaheensu ||

Ovee 198

परी न व्हावें तें घडूनि आलें । श्रीमारुतीनें मज गोंविलें । गौरविलें परी सदा फोलें । वैभव वाटे तुजविण बा ॥

Paree na vhaave tey ghaduni aale | Shree-Maaruteene maja govile | Gauravile paree sadaa phole | Vaibhava vaate tujavina baa ||

Ovee 199

बा भोजन करितां षड्रसान्नीं । तुझें स्मरण होतसे मनीं । बा तो ग्रास ठेवितां आननी । विशासमान वाटतसे ॥

Baa bhojana karitaan shadra-saannee | Tujhe smarana hotase manee | Baa toh graasa thevitaa aananee | Vishaasa-maana vaatatase ||

Ovee 200

मग अश्रूनें पूर्ण भरती नयन । तुजजवळी लागे माझा प्राण । मग मूर्तिमंत तूं जठरीं येऊन । उभा राहसी माझिया ॥

Maga ashruune poorna bharatee nayanu | Tujajavalee laage maajhaa praanu | Maga moortimanta too jatharee yeunu | Ubhaa raahasee maajhiyaa ||

Ovee 201

मग ताप उपजे मनांत । अहा बाळकासी टाकोनि वनांत । आलों मी फिरत फिरत । हेंचि चिंतन निशिदिनीं ॥

Maga taapa upaje manaantu | Ahaa baalakaasee taakoni vanaantu | Alo mee phirata phiratu | Henchi chintana nishidinee ||

Ovee 202

बा तुजविण करितां तीर्थभ्रमण । परी ओस दिशा बोभावे खिन्न मन । मनांत जल्पें वत्स टाकून । कैसा आलों मी पापी ॥

Baa tujavina karitaa teertha-bhramanu | Paree osa dishaa bobhaave khinna manu | Manaanta jalpe vatsa taakunu | Kaisaa aalo mee paapee ||

Ovee 203

ऐसें बोलता मात । मग बोलता झाला गोरक्षनाथ । हे महाराजा माझी ऐकें मात । तूतें सुत बहु असती ॥

Aise bolataa maatu | Maga bolataa jhaalaa Goraksha-Naathu | Hey Mahaaraajaa maajhee aike maatu | Toote suta bahu asatee ||

Ovee 204

जया देशीं कराल गमन । तेथेंचि सुत कराल निर्माण । मग तुमच्या मोहाचें आचरण । वांटले जाय महाराजा ॥

Jayaa deshee karaala gamanu | Tethenchi suta karaala nirmaanu | Maga tumachyaa mohaache aavaranu | Vaantale jaaya Mahaaraajaa ||

Ovee 205

परी एकचि तूं माझी आई । मन माझें एकेंचि ठायीं । मग जैसी होय गती पाहीं । जळाविण मीनांतें ॥

Paree ekachi too maajhee aaee | Mana maajhe ekenchi thaayee | Maga jaisee hoya gatee paahee | Jalaavina meenaante ||

Ovee 206

कीं अर्का कुमुदिनी असती अपार । तो मोह करील कोणावर । परी कुमुदा तो एकचि मित्र । सुखापारी आणाया ॥

Kee Arkaa kumudinee asatee apaaru | Toh moha kareela konaavaru | Paree kumudaa toh ekachi mitru | Sukhaa-paaree aanaayaa ||

Ovee 207

कीं चंद्रा चकोर असती बहुत । परी चकोरा एकचि रोहिणीनाथ । त्याचि न्यायें जननी मातें । अससी एकचि मातें तूं ॥

Kee chandraa chakora asatee bahutu | Paree chakoraa ekachi rohineenaathu | Tyaachi nyaaye jananee maate | Asasee ekachi maate too ||

Ovee 208

जळांत असती बहुत जळचर । परी जळचरा असतें एकचि नीर । तन्न्यायें मज माहेर । एकचि मछिंद्र आराधिला ॥

Jalaanta asatee bahuta jalacharu | Paree jalacharaa asate ekachi neeru | Tannyaaye maja maaheru | Ekachi Machchindra aaraadhilaa ||

Ovee 209

श्लाघ्य पुरुषा अन्य युवती । परी युवतीसी एकचि पती । तन्न्यायें कृपामूर्ती । माझें जीवन तूं अससी ॥

Shlaaghya purushaa anya yuvatee | Paree yuvateesee ekachi patee | Tannyaaye kripaa-moortee | Maajhe jeevana too asasee ||

Ovee 210

घनासी अपार असती चातक । परी चातकासी घन तो एक । तेवीं तूं मातें जननीजनक । एकचि अससी महाराजा ॥

Ghanaasee apaara asatee chaataku | Paree chaatakaasee ghana toh eku | Tevee too maate jananee-janaku | Ekachi asasee Mahaaraajaa ||

Ovee 211

ऐसें म्हणूनि गोरक्षनाथ । नेत्रीं आणी अश्रुपात । तें पाहूनि अंतरिक्षसुत । प्रेमें हृदयीं कळवळला ॥

Aise mhanuni Goraksha-Naathu | Netree aanee ashrupaatu | Tey pahuni Antariksha-sutu | Preme hridayee kalavalalaa ||

Ovee 212

म्हणे तान्हुल्या सत्य वचन । तुज कोणी नसे मजविण । ऐसें म्हणूनि मुखचुंबन । कुरवाळून धरीतसे ॥

Mhane taanhulyaa satya vachanu | Tuja konee nase majavinu | Aise mhanuni mukha-chumbanu | Kuravaaluna dhareetase ||

Ovee 213

मग सभास्थान विसर्जून । पाकशाळेंत उभयतां जाऊन । श्रीगोरक्षा ताटीं घेऊन । भोजनातें सारिलें ॥

Maga sabhaa-sthaana visarjunu | Paakashaalenta ubhayataa jaunu | Shree-Gorakshaa taatee gheunu | Bhojanaate saarile ||

Ovee 214

भोजन झालिया एकासनीं । निद्रा करिती उभय जणीं । दिनोदयीं स्नानें करोनी । एकासनीं बैसती ॥

Bhojana jhaaliyaa ekaasanee | Nidraa karitee ubhaya janee | Dinodayee snaane karonee | Ekaasanee baisatee ||

Ovee 215

एका अंकीं मीननाथ । एका अंकी गोरक्षसुत । कनकासनीं राजसभेंत । घेऊनि नाथ बैसती ॥

Ekaa ankee Meena-Naathu | Ekaa ankee Goraksha-sutu | Kanaka-aasanee raaja-sabhentu | Gheuni Naatha baisatee ||

Ovee 216

जैसा वक्रतुंड षडानन । घेऊनि बैसे उमारमण । कीं माय यशोदेजवळी राम कृष्ण । उभय अंकी मिरवती ॥

Jaisaa vakratunda shadaananu | Gheuni baise Umaa-ramanu | Kee Maya yashodejavalee Raama krishnu | Ubhaya ankee miravatee ||

Ovee 217

असो आतां हें कथन । पुढें सुखें झाले संपन्न । तें पुढिले अध्यायीं निरुपण । होईल श्रोतीं श्रवण कीजे ॥

Aso aataa hey kathanu | Pudhe sukhe jhaale sampannu | Tey pudhile adhyaayee nirupanu | Hoeela shrotee shravana keeje ||

Ovee 218

ते मछिंद्र उभय अंकीं । घेऊनि सुतसुताची फेडिल बाकी । शैल्यांनीं वेष्टुनि सुखासनीं हाटकीं । नित्य मिरवे मछिंद्र तो ॥

Tey Machchindra ubhaya ankee | Gheuni suta-suta-achee phedila baakee | Shailyaannee veshtuni sukhaasanee haatakee | Nitya mirave Machchindra toh ||

Ovee 219

नरहरिवंशीं धुंडीसुत । नरहरि मालू नाम ज्याते । तो श्रीगुरुकृपें रसाळ कथेतें । निवेदिल श्रोतियां ॥

Narahari-vamshee dhundee-sutu | Narahari Maaloo naama jyaate | Toh shree-gurukripe rasaala kathete | Nivedila shrotiyaa ||

Ovee 220

स्वस्ति श्रीभक्तिकथासार । संमत गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । विंशतितमाध्याय गोड हा ॥

Svasti shree-bhakti-kathaa-saaru | Sammata Goraksha-kaavya Kimayaa-gaaru | Sadaa parisota bhaavika chaturu | Vinshatitamaadhyaaya goda haa || श्रीकृष्णार्पणमस्तु । श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु । Shri Krishnarpanamastu Shri Dattatreyarpanamastu इति श्रीनवनाथभक्तिसार विंशतितमाध्याय संपूर्ण । Iti Shri Navnath Bhaktisar Adhyaya Vimshatitama Sampurnah