Chapter 8

श्रीगणेशाय नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीपांडुरंगाय नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीमातापितृभ्यां नमः ।

Shri Ganeshaaya Namah | Shri Gurubhyo Namah | Shri Paandurangaaya Namah | Shri Kuladevataayai Namah | Shri Maataa pitribhyaam Namah |

Ovee 1

ॐ नमोजी गुरुराया । भवच्छेदका पळवीं माया । श्रीज्ञानेश्वरा सदयहृदया । मम किंचित नाम मिरविशी ॥

Om namojee Guru-raayaa | Bhava-cchedakaa palavee maayaa | Shree-Jnyaaneshvaraa sadaya-hridayaa | Mama kinchita naama miravishee ||

Ovee 2

अघा हे ज्ञानदिवटी । आम्हा साधकां जे दिठी । मिरवला आहेसी पूर्णकोटी । हितकारक महाराजा ॥

Aghaa hey jnyaana-divatee | Aamhaa saadhakaa je dithee | Miravalaa aahesee poorna-kotee | Hina (Hita)-kaaraka Mahaaraajaa ||

Ovee 3

तरी मागिले अध्यायीं कथन । विधियुक्त वीरभद्र केला प्रसन्न । आणि स्वर्गवासातें भोगून । महीलागीं मच्छिंद्र उतरला ॥

Taree maagile adhyaayee kathanu | Vidhi-yukta Veera Bhadra kelaa prasannu | Aani Svarga-vaasaate bhoguunu | Mahee-laagee Machchindra utaralaa ||

Ovee 4

आणि वज्रावटिके वज्र भगवती । तोषविलें स्नानाप्रती । उष्णोदकीं भोगावती । जगामाजी मिरविली ॥

Aani Vajraa-vatike Vajra Bhagavatee | Tophavile (Toshavile) snaanaa-pratee | Ushno-dakee bhogaa-vatee | Jagaa-maajee miravilee ||

Ovee 5

यापरी द्वारका करुनि तीर्थ । गोमतीं स्नानविधी यथार्थ । करुनियां द्वारकानाथ । प्रसन्न चित्तीं आगळा ॥

Yaaparee Dvaarakaa karuni teerthu | Gomatee snaana-vidhee yathaarthu | Karuniyaa Dvaarakaa-Naathu | Prasanna chittee aagalaa ||

Ovee 6

त्यावरी आला अयोध्येसी । तरी श्रोतिया कथा परियेसीं । स्नान करुनि शरयूतीरासी । रामदर्शना जातसे ॥

Tyaavaree aalaa Ayodhyesee | Taree shrotiyaa kathaa pariyesee | Snaana karuni Sharayoo-teeraasee | Raama-darshanaa jaatase ||

Ovee 7

तों पशुपतराव तया ग्रामीं । रामवंशांत पराक्रमी । तो देवालयीं पूजेलागुनी । आला होता संभारें ॥

Toh Pashupata-raava tayaa graamee | Raama-vamshaanta paraakramee | Toh devaalayee pooje-laagunee | Aalaa hotaa sambhaare ||

Ovee 8

अपार सैन्य जें भोंवतीं । सदनीं तुरंगमें राबती । छत्रचामरें कळसदीप्ती । लाजविती भानूतें ॥

Apaara sainya je bhovatee | Sadanee turangame raavatee (raabatee) | Chatra-chaamare kalasadeeptee | Laajavitee mhanute (bhaanoote) ||

Ovee 9

वाजी गज यांचे रंग आणिक । तेही चपळ अलोलिक । वाताकृती लक्ष एक । तयाभोवतें फिरताती ॥

Vaajee gaja yaanche ranga aaniku | Tehee chapala aloliku | Vaataa-kritee laksha eku | Tayaa-bhovate phirataatee ||

Ovee 10

सकळ वाजी श्रृंगारयुक्त । जडित पाखरा हाटकवत । रत्नकोंदणीं हार लखलखीत । कीं नक्षत्रमणी मिरवले ॥

Sakala vaajee shrringaara-yuktu | Jadita paakharaa haataka-vatu | Ratna-kondanee haara lakhalakheetu | Kee nakshatra-manee miravale ||

Ovee 11

त्यांतही झळकत झालरीयुक्त । गुणीं ओविले अपार मुक्त । कोणी विराजत गंगावत । शुभ्रतेजीं मितवले ॥

Tyaata-hee jhalakata jhaalaree-yuktu | Gunee ovile apaara muktu | Konee viraajata Gangaa-vatu | Shubhra-tejee miravale ||

Ovee 12

ग्रीवे माळा रत्नवती । हाटकासी जे ढाळ देती । रत्न नोहे तेजगभस्ती । चमूलागी मिरवला ॥

Greeve maalaa ratna-vatee | Haatakaasee je dhaala detee | Ratna nohe teja-gabhastee | Chamoo-laagee miravalaa ||

Ovee 13

पदीं पैंजण रुणझुणती । कीं वीरांची वीरश्री वाचे वदती । कीं शत्रुगणींच्या अपार पंक्ती । ब्रीद म्हणती विभांडूं ॥

Padee painjana runa-jhunatee | Kee veeraanchee veera-shree vaache vadatee | Kee shatru-ganeencyaa apaara panktee | Breeda mhanatee vibhaandoo ||

Ovee 14

ऐशियापरी वाजी ते हौसे । कीं चिंतल्या ठायीं दाविती वास । अतिवातचपळगतीस । सर सर म्हणती माघारा ॥

Aishiyaa-paree vaajee tey hause | Kee chintalyaa thaayee daavitee vaasu | Ati-vaata-chapala-gateesu | Sara sara mhanatee maaghaaraa ||

Ovee 15

अगा ते वाजी न म्हणूं महीचे । कीं इंदुबंधुरत्न उदधीचे । विशाळ शुक्तीकापात्र अब्धीचें । मुक्त करुनि आणिले ते ॥

Agaa tey vaajee na mhanoo maheeche | Kee indubandhu-ratna udadheeche | Vishaala shukteekaa-paatra abdheeche | Mukta karuni aanile tey ||

Ovee 16

याचकनीती विकासूनि अवनीं । हत्ती मिरवती पृतनेलागुनी । विशाळ गंडस्थळ दंतकदनी । चूडे सुवर्ण मिरवलें ॥

Yaachaka-neetee vikaasuuni avanee | Hattee miravatee prutane-laagunee | Vishaala gandasthala danta-kadanee | Choode suvarna miravale ||

Ovee 17

हाटक व्यक्त त्यां भूषण । हौदे अंबारिया देदीप्यमान । कीं पृतनामहीचे नग ते पूर्ण । भावनीं ऐसें पाहे कां ॥

Haataka vyakta tyaa bhooshanu | Haude ambaariyaa daideepya-maanu | Kee prutanaa-maheeche naga tey poornu | Bhaavanee aise paahe kaa ||

Ovee 18

अपार सैन्य बहु संभार । पाहतां उचलिले जे गिरिवर । कीं पर्वत माथां तरुशृंगार । तैशा पताका गजपृष्ठीं ॥

Apaara sainya bahu sambhaaru | Paahataa uchalile je girivaru | Kee parvata maathaa taru-shringaaru | Taishaa pataakaa gaja-prishthee ||

Ovee 19

एकाहूनि एक अधिक । महारथी ते युद्धकामुक । दहा सहस्त्र रायासवें लोक । युद्धकामुक असती ॥

Ekaahuuni eka adhiku | Mahaa-rathee tey yuddha-kaamuku | Dahaa sahastra raayaa-save loku | Yuddha-kaamuka asatee ||

Ovee 20

परी युद्धशास्त्री चतुर सुगम । कीं परमशक्तीस देती दम । ऐसे प्रतापीक स्तोम । इंद्रसुखा आगळे कीं ॥

Paree yuddha-shaastree chatura sugamu | Kee parama-shakteesa detee damu | Aise prataapeeka stomu | Indra-sukhaa aagale kee ||

Ovee 21

पायींचे पायदळ अपार । वस्त्राभरणीं मंडिताकार । छडीदार आणि चोपदार । जासूद हलकारे मिरवती ॥

Paayeenche paaya-dala apaaru | Vastra-aabharanee mandita-aakaaru | Chadee-daara aani chopa-daaru | Jaasooda halakaare miravatee ||

Ovee 22

हेमभूषणीं मुक्तमाळा । सकळ पाइकां झळकती गळां । जडितरत्नीं अति तेजाळा । हेमालंकार करकमळीं ॥

Hema-bhooshanee mukta-maalaa | Sakala paaikaa jhalakatee galaa | Jadita-ratnee ati tejaalaa | Hema-alankaara kara-kamalee ||

Ovee 23

दाहीं अंगुळीं मुद्रिका गहन । हेमयुक्तें ते मिरवती श्रवण । पहातेपणीं राणीवपण । भार पडेल लोकातें ॥

Daahee angulee mudrikaa gahanu | Hema-mukte tey miravatee shravanu | Pahaate-panee raaneeva-panu | Bhaara padela lokaate ||

Ovee 24

असो ऐशी अपार संपत्ती । मिरवला पाशुपत अयोध्यापती । ते सकळ दाटी देवळाभोंवतीं । राजीराजीने मिरवली ॥

Aso aishee apaara sampattee | Miravalaa Paashupata Ayodhyaa-patee | Tey sakala daatee devalaa-bhovatee | Raajee-raajeene miravalee ||

Ovee 25

त्यांत श्रीरामदर्शनाकारण । जाता झाला योगद्रुम । परी ते द्वारपाळ परम । नाथालागीं बोलत ॥

Tyaata Shree-Raama-darshanaa-kaaranu | Jaataa jhaalaa yoga-drumu | Paree tey dvaara-paala paramu | Naathaa-laagee bolatu ||

Ovee 26

परम पाप संचल्या तुंबळ । तेव्हां मिरवे द्वारपाळ । प्रथम धर्मालागीं काळ । अधर्मपरी मिरवतसे ॥

Parama paapa sanchalyaa tumbalu | Tevhaa mirave dvaara-paalu | Prathama dharmaa-laagee kaalu | Adharma-paree miravatase ||

Ovee 27

त्या धर्मद्वारींचे म्हणती श्वान । ते द्वारपाळ द्वाररक्षण । आपण बुडुनि यजमाना । बुडवूं पाहती निश्चयें ॥

Tyaa dharma-dvaareenche mhanatee shvaanu | Tey dvaara-paala dvaara-rakshanu | Aapana buduni yajamaanaa | Budavoo paahatee nishchaye ||

Ovee 28

महानष्ट जातां समोर । कदा न म्हणती लहानथोर । न भीड चित्तीं परम निष्ठुर । वाचे कठोर बोलती ॥

Mahaa-nashta jaataa samoru | Kadaa na mhanatee lahaana-thoru | Na bhanda chittee parama nishthuru | Vaache kathora bolatee ||

Ovee 29

सप्तजन्म तस्करनीती । शत ब्रह्महत्या जया घडती । तेव्हां तो पावे द्वारपाळ क्षितीं । धर्मविनाश रायाचा ॥

Sapta-janma taskara-neetee | Shata brahma-hatyaa jayaa ghadatee | Tevhaa toh paave dvaara-paala kshitee | Dharma-vinaasha raayaachaa ||

Ovee 30

ऐसियेपरी द्वारपाळ । राजद्वारीं असती सकळ । मच्छिंद्र जातां उतावेळ । हटकूनि डंभ केली असे ॥

Aisiye-paree dvaara-paalu | Raaja-dvaaree asatee sakalu | Machchindra jaataa utaavelu | Hatakuuni dambha kelee ase ||

Ovee 31

तीव्र वाचे बोलती वचन । म्हणती कान फाडूनि बुद्धिहीन । कोठें जासी तांतडीनें । मतिमंदा हे मूर्खा ॥

Teevra vaache bolatee vachanu | Mhanatee kaana phaaduuni buddhi-heenu | Kothe jaasee taatadeene | Matimandaa hey moorkhaa ||

Ovee 32

हे भ्रष्टा तूतें कैसें कळेना । कीं राव आला आहे दर्शना । त्यात तूं जासी बुद्धिहीना । सर परता माघारा ॥

Hey bhrashtaa toote kaise kalenaa | Kee raava aalaa aahe darshanaa | Tyaata too jaasee buddhi-heenaa | Sara parataa maaghaaraa ||

Ovee 33

ऐसें म्हणूनि निष्ठुर वचन हातीं । लोटिलें मच्छिंद्रनाथाप्रती । येणेकरुनि परम चित्तीं । विक्षेपातें पावला ॥

Aise mhanuuni nishthura vachana haatee | Lotile Machchindra-Naathaa-pratee | Yene-karuni parama chittee | Vikshepaate paavalaa ||

Ovee 34

परी तो सर्वज्ञ संतापासी । विवेक अर्गळा घाली त्यासी । तो म्हणे सेवकांसीं । संवाद करणें विहित नव्हे ॥

Paree toh sarvajnya santaapaa-see | Viveka argalaa ghaalee tyaasee | Toh mhane sevakaansee | Savaada karane vihita navhe ||

Ovee 35

पतिस्वाधीन पतिव्रता । कीं पात्रसोई वाहे सरिता । तेवीं बुद्धि करुनि पाशुपता । सेवक सेवा आव्हानिती ॥

Pati-svaadheena pati-vrataa | Kee paatrasoee vaahe saritaa | Tevee buddhi karuni Paashupataa | Sevaka sevaa aavhaanitee ||

Ovee 36

कीं सुईमागें गुंतोजातां । कीं मित्रामागें रश्मी येतां । तदनबुद्धि पाशुपता । सेवक सेवा आव्हानिती ॥

Kee suee-maage guntojaataa | Kee Mitraa-maage rashmee yetaa | Tadanu-buddhi Paashupataa | Sevaka sevaa aavhaanitee ||

Ovee 37

कीं रत्नामागे सकळकळा । माउलीसवे आव्हानूं बाळा । तदनबुद्धि अयोध्यानृपाळा । सेवक सेवा आव्हानिती ॥

Kee ratnaa-maage sakala-kalaa | Maaulee-save aavhaanoo baalaa | Tadanu-buddhi Ayodhyaa-nripaalaa | Sevaka sevaa aavhaanitee ||

Ovee 38

कीं माळी मळ्याचा योजूनि पंथ । सयुक्त सोडी उदक आत । तदनबुद्धि पाशुपत । सेवक सेवा आव्हानिती ॥

Kee maalee malyaachaa yojuuni panthu | Sayukta sodee udaka aatu | Tadanu-buddhi Paashupatu | Sevaka sevaa aavhaanitee ||

Ovee 39

ऐसिये शब्दां सद्गुणवाणी । बोधी सकळां विवेकखाणी । बंधनीं निर्मूनि विक्षेप मनाचे चरणीं । घालितां झाला महाराज ॥

Aisiye shabdaa sad-guna-vaanee | Bodhee sakalaa viveka-khaanee | Bandhanee nirmuuni vikshepa manaache charanee | Ghaalitaa jhaalaa Mahaaraaja ||

Ovee 40

परी बुद्धिप्रकरण । आणिक सुचलें तयाकारण । कीं सेवकांतें काय बोलून । शिक्षा देऊं राजातें ॥

Paree buddhi-prakaranu | Aanika suchale tayaa-kaaranu | Kee sevakaante kaaya boluunu | Shikshaa deoo raajaate ||

Ovee 41

एक रांव आर्हाटिता । संपूर्ण सेवकां दाटे व्यथा । जेवीं गवसणी मित्रा घालितां । रश्मी आतुडती सहजचि ॥

Eka raava aarhaatitaa | Sampoorna sevakaa daate vyathaa | Jevee gavasanee Mitraa ghaalitaa | Rashmee aatudatee sahajachi ||

Ovee 42

शरीरीं कोठें घालितां घाय । परी सर्वोपरी दुःख होय । तदनुशिक्षा योजितां राया । दुःख मिरवी पृतनेतें ॥

Shareeree kothe ghaalitaa ghaayu | Paree sarvoparee dukha hoyu | Tadanu-shikshaa yojitaa raayaa | Dukha miravee prutanete ||

Ovee 43

ऐसें योजूनि मच्छिंद्रनाथ । भस्मचिमुटी कवळी हाता । स्पर्शास्त्रमंत्रप्रयुक्ता । रामनामीं जल्पला ॥

Aise yojuuni Machchindra-Naathu | Bhasma-chimutee kavalee haataa | Sparsha-astra-mantra-prayuktaa | Raama-naamee jalpalaa ||

Ovee 44

येरीकडे पाशुपत । देवा बद्धांजुळी होऊनि प्रणत । रामासन्मुख दंडवत । महीं मस्तक ठेवीतसे ॥

Yereekade Paashupatu | Devaa baddha-anjulee houuni pranatu | Raamaa-sammukha dandavatu | Mahee mastaka theveetase ||

Ovee 45

तों स्पर्श मग येऊनि निकट । करिता झाला अंग झगट । झगट होतां महीपाठ । भाळा सहज झालीसे ॥

Toh sparsha maga yeuuni nikatu | Karitaa jhaalaa angi jhagatu | Jhagata hotaa mahee-paathu | Bhaala sahaja jhaaleese ||

Ovee 46

राव उठूं पाहे क्षणीं । परी सुदृढ युक्त न सोडी मेदिनी । भाळपदादी उभयपणीं । महीयुक्त झालीं तीं ॥

Raava uthoo paahe kshanee | Paree sudrudha yukta na sodee medinee | Bhaala-padaadee ubhaya-panee | Mahee-yukta jhaalee tee ||

Ovee 47

करितां यत्न बहुतांपरी । परी विभक्त नोहे कदा धरित्री । बहु श्रमला नानापरी । उपाय कांही चालेना ॥

Karitaa yatna bahutaan-paree | Paree vibhakta nohe kadaa dharitree | Bahu shramalaa naanaa-paree | Upaaya kaahee chaalenaa ||

Ovee 48

मग बोलावूनि सेवकमंत्री । वृत्तांत सांगे झाल्यापरी । म्हणे कदा न सोडी धरित्री । व्यक्त झाली सर्वस्वें ॥

Maga bolaavuuni sevaka-mantree | Vrittaanta saange jhaalyaa-paree | Mhane kadaa na sodee dharitree | Vyakta jhaalee sarvasve ||

Ovee 49

परी मंत्री बुद्धिमंत । एकटाचि तेव्हां बाहेर येत । सेवकां पुसे रळी मात । कोणी कोणातें झाली कां ॥

Paree mantree buddhi-mantu | Ekataachi tevhaa baahera yetu | Sevakaa puse ralee maatu | Konee konaate jhaalee kaa ||

Ovee 50

मनांत म्हणे कोणी जाती । आला असेल नगराप्रती । गांजिला असेल राजदूतीं । म्हणून क्षोभला असेल तो ॥

Manaanta mhane konee jaatee | Aalaa asela nagaraa-pratee | Gaanjilaa asela raajadootee | Mhanuuna kshobhalaa asela toh ||

Ovee 51

मग त्यातें क्षोभ न येतां । क्षोभ वरिला श्रीभगवंता । तयाचे साधु जगीं छळितां । क्रोध नावरे देवासी ॥

Maga tyaate kshobha na yetaa | Kshobha varilaa Shree-Bhagavantaa | Tayaache saadhu jagee chalitaa | Krodha naavare devaasee ||

Ovee 52

महीं श्रेष्ठ तो अत्रिनंदन । परी उगेंचि क्षोभवूनि आपुलें मन । श्रीअंबऋषींचे केले छळण । तरी न साहे देवातें ॥

Mahee shreshtha toh Atrinandanu | Paree ugenchi kshobhavuuni aapule manu | Shree-Ambarisheenche kele chalanu | Taree na saahe daivaate ||

Ovee 53

तेणें सुदर्शन लावूनि पाठीं । गर्भ सोसी आपण जगजेठी । तस्मात् भक्त गांजिल्यापाठीं । कदा न राहवे देवातें ॥

Tene Sudarshana laavuuni paathee | Garbha sosee aapana jaga-jethee | Tasmaatu bhakta gaanjilyaa-paathee | Kadaa na raahave devaate ||

Ovee 54

भजनीं प्रेमा प्रल्हादबाळा । परम आवडे तमाळनीळा । दानवीं गांजितां उतावळा । कोरडे काष्ठीं प्रगटला ॥

Bhajanee premaa Pralhaada-baalaa | Parama aavade tamaala-neelaa | Daanavee gaanjitaa utaavalaa | Korade kaashthee pragatalaa ||

Ovee 55

धर्महवनीं मंडूकबाळ । तप्तोदकीं केले शीतळ । तस्मात् संकटी भक्त प्रेमळ । कदा न राहवे देवातें ॥

Dharma-havanee mandooka-baalu | Taptodakee kele sheetalu | Tasmaatu sankatee bhakta premalu | Kadaa na raahave devaate ||

Ovee 56

रणीं होतां कडकडाट बहुत । पक्षिजोडा बाळें टाकूनि जात । बाळकांनीं स्मरतां रमानाथ । करिवंटा टाकी तयांवरी ॥

Ranee hotaa kada-kadaata bahutu | Pakshi-jodaa baale taakuuni jaatu | Baalakaannee smarataa Ramaa-Naathu | Kari-ghantaa taakee tayaa-varee ||

Ovee 57

पारधी पक्षिप्राणहरणीं । व्याळरुप झाले चक्रपाणी । तस्मात् दासाचा छळ कोणीं । कदाकाळीं करुं नये ॥

Paaradhee pakshi-praana-haranee | Vyaala-rupa jhaale Chakra Paanee | Tasmaatu daasaachaa chala konee | Kadaa-kaalee karu naye ||

Ovee 58

जळीं पदातें नक्र ओढी । स्मरतां धांवला अतितांतडी । सुदर्शन प्रेरुनि घाली उडी । निजदासा रक्षावया ॥

Jalee padaate nakra odhee | Smarataa dhaavalaa ati-taatadee | Sudarshana preruni ghaalee udee | Nija-daasaa rakshaavayaa ||

Ovee 59

याचि नीतीं कोणें दूतीं । गांजिली असेल हरिभक्ती । म्हणूनि लोभे सायक हातीं । हरीनें वरिला असेल कीं ॥

Yaachi neetee kone dootee | Gaanjilee asela Hari-bhaktee | Mhanuuni lobhe saayaka haatee | Hareene varilaa asela kee ||

Ovee 60

ऐशी भावना आणूनि चित्तीं । शोध करीतसे पृतनेप्रती । शोध सोचिता द्वारा निगुती । वृत्तांत तो प्रविष्ट झाला ॥

Aishee bhaavanaa aanuuni chittee | Shodha kareetase prutane-pratee | Shodha sochitaa dvaaree nigutee | Vrittaanta toh pravishta jhaalaa ||

Ovee 61

मंत्री वृत्तांत ऐकूनि कानीं । शोधूनि काढी मच्छिंद्रमुनी । धन्य मंत्री तो शोधप्रकरणीं । अर्थपैशुन्य निवडिता ॥

Mantree vrittaanta aikuuni kaanee | Shodhuuni kaadhee Machchindra-munee | Dhanya mantree toh shodha-prakaranee | Artha-paishunya nivaditaa ||

Ovee 62

अहो तो मंत्री नोहे मोहरा । अमृत घेऊनि सांडी मदिरा । कीं चिंता मणिराज अधीरा । राजचिंताहरणार्थ ॥

Aho toh mantree nohe moharaa | Amrita gheuuni saandee madiraa | Kee chintaa mani-raaja adheeraa | Raaja-chintaa-haranaartha ||

Ovee 63

तन्न्यायें तो सुघडकरणी । त्वरें लागला मच्छिंद्रचरणीं । मग म्हणे महाराजा औदार्यपणीं । कृपादान ओपावें ॥

Tannyaaye toh sughada-karanee | Tvare laagalaa Machchindra-charanee | Maga mhane Mahaaraajaa audaarya-panee | Kripaa-daana opaave ||

Ovee 64

तुम्ही संत ते स्नेहभरित । पूर्णशांतीचे भांडारयुक्त । औदार्य सांगतां नाहीं मित । अपराध क्षमा करावा ॥

Tumhee santa tey sneha-bharitu | Poorna-shaanteeche bhaandaara-yuktu | Audaarya saangataa naahee mitu | Aparaadha kshamaa karaavaa ||

Ovee 65

मेघ जरी उदार म्हणावा । तोही समता न करी संतमाथा । मेव विसरे दातृत्वभावा । तेवी संत नोहे तो ॥

Megha jaree udaara mhanaavaa | Tohee samataa na karee santa-matha| Megha visare daatrtvabhava | Tevee santa nohe toh ||

Ovee 66

जरी परिसाची उपमा देऊं । तो लोहातेचि देत हाटकभाऊ । इतर धातूसी होत परिभवू । न चले शक्ती तयाची ॥

Jaree parisaachee upamaa deoo | Toh lohaatechi deta haataka-bhaaoo | Itara dhaatoosee hota pari-bhavoo | Na chale shaktee tayaachee ||

Ovee 67

कल्पतरु जरी करावा समान । शुभाशुभ दावी रत्न । तेवीं नोहे संतजन । शुभचिन्हेंचि वांछिती ॥

Kalpataru jaree karaavaa samaanu | Shubha-ashubha daavee ratnu | Tevee nohe santajanu | Shubha-chinhenchi vaanchitee ||

Ovee 68

ऐसें बोलतां मच्छिंद्रनाथ । प्रसन्न झाले स्वचित्तांत । क्रोध आवरुनि होतां शांत । प्रसाद देऊं म्हणतसे ॥

Aise bolataa Machchindra-Naathu | Prasanna jhaale sva-chittaatu | Krodha aavaruni hotaa shaantu | Prasaada deoo mhanatase ||

Ovee 69

मग करीं कवळूनि भस्म चिमुटी । विभक्त अस्त्र मंत्रपोटीं । कविराज जल्पतां होटीं । धरा चिमुटी सोडीतसे ॥

Maga karee kavaluuni bhasma chimutee | Vibhakta astra mantra-potee | Kaviraaja jalpataa hotee | Dharaa chimutee sodeetase ||

Ovee 70

राव उठूनि बैसे धरित्री । वेगीं पाचारीतसे सुहितमंत्री । सवेंचि येऊनि झडकरी । दूती राजाज्ञा निवेदिली ॥

Raava uthuuni baise dharitree | Vegee paachaareetase suhita-mantree | Sarvenchi yeuuni jhada-karee | Dootee raaja-ajnyaa nivedilee ||

Ovee 71

पत्रिके बोलावूनि निकट दूत । विचारुनि घेतो राजक्षेमांत । तंव ते शुभवार्ता सांगत । कल्याणें राजा विराजला ॥

Patrike bolaavuuni nikata dootu | Vichaaruni gheto raaja-kshemaantu | Tava tey shubha-vaartaa saangatu | Kalyaane raajaa viraajalaa ||

Ovee 72

मग मच्छिंद्राचा धरुनि पाणी । मंत्री नेत तया लागुनी । प्रवेश होता तये क्षणीं । वृत्तांत रायातें निवेदिला ॥

Maga Machchindraachaa dharuni paanee | Mantree neta tayaa laagunee | Pravesha hotaa tayekshanee | Vrittaanta raayaate nivedilaa ||

Ovee 73

रायें ऐकूनि सकळ वृत्तांत । मच्छिंद्र चरणीं भाळ अर्पीत । अति गौरवें स्नेहभरित । नाम पुसे तयाप्रती ॥

Raaye aikuuni sakala vrittaantu | Machchindra charanee bhaala arpeetu | Ati gaurave sneha-bharitu | Naama puse tayaa-pratee ||

Ovee 74

येरी म्हणे नरेंद्रपाळा । मज मच्छिंद्र म्हणती तान्हुल्या बाळा । रायें ऐकूनि वृत्तांत सकळा । मच्छिंद्र चरणीं प्रेरीतसे ॥

Yeree mhane narendra-paalaa | Maja Machchindra mhanatee taanhulyaa baalaa | Raaye aikuuni vrittaanta sakalaa | Machchindra charanee prereetase ||

Ovee 75

पूर्वी मच्छिंद्रकृतिरत्न । सांठवलें श्रवणाकारणें । तेणेकरुनि दर्शनभूषण । स्वीकारावयासी पहातसे ॥

Poorvee Machchindra-kriti-ratnu | Saathavale shravanaa-kaarane | Tenekaruni darshana-bhooshanu | Sveekaaraavayaasee pahaatase ||

Ovee 76

ऐसी इच्छा अब्धापाठीं । तो मच्छिंद्रचंद्र देखीला दृष्टी । मग परम मनीं आनंददाटी । चित्रपात्री हेलावली ॥

Aisee ichchaa abdhaan-paathee | Toh Machchindra-Chandra dekheelaa drishtee | Maga parama manee aananda-daatee | Chitra-paatree helaavalee ||

Ovee 77

मग सुखासनें सिद्ध करुन । राजाने मच्छिंद्राचा हात धरुन । आपुले सभास्थानीं नेऊन । कनकासनी बैसविला ॥

Maga sukhaasane siddha karunu | Raajaane Machchindraachaa haata dharunu | Aapule sabhaa-sthaanee neuunu | Kanaka-aasanee baisavilaa ||

Ovee 78

षोडशोपचारें पूजन । अर्पिता झाला तन मन धन । वरी परम आदरें भक्तिरत्न । मच्छिंद्रनाथ ओपीतसे ॥

Shodasha-upachaare poojanu | Arpitaa jhaalaa tana mana dhanu | Varee parama aadare bhakti-ratnu | Machchindra-Naatha opeetase ||

Ovee 79

सदा सर्वदा आसनीं शयनीं । गमनीं भोजनीं जोडूनि पाणी । निरंतर उभा सेवेलागुनी । अन्य कांहीं सुचेना ॥

Sadaa sarvadaa aasanee shayanee | Gamanee bhojanee joduuni paanee | Nirantara ubhaa seve-laagunee | Anya kaanhee suchenaa ||

Ovee 80

ऐशिया भक्तीचा पाहतां पाठ । मच्छिंद्रकृपेचा लोटला लोट । म्हणे कोण नरेंद्र कामनालोट । कवण चित्तीं दाटतसे ॥

Aisiyaa bhakteechaa paahataa paathu |Machchindra-kripechaa lotalaa lotu | Mhane kona narendra kaamanaa-lotu |Kavana chittee daatatase ||

Ovee 81

येरु म्हणे जी योगद्रुमा । मी सूर्यवंशी पाशुपतनामा । राम अवलाद कुशपत्नीधामा । अवलाद देह असे हा ॥

Yeru mhane jee yogadrumaa | Mee Soorya Vamshee Paashupata-naamaa | Raama avalaada Krusha-patnee dhaamaa | Avalaada deha ase haa ||

Ovee 82

तरी वडील माझा विजयी ध्वज । श्रीराम अवतरे तेजःपुंज । मातें भेटवी महाराजा । मित्रकुळाचा टिळक जो ॥

Taree vadeela maajhaa vijayee dhvaju | Shree-Raama avatare tejapunju | Maate bhetavee Mahaaraajaa | Mitra-kulaachaa tilaka jo ||

Ovee 83

येरी म्हणे रे भाऊका दिठीं । आतां करितों तयाची भेटी । मग सभेबाहेरी तपोजेठी । राया घेऊनि येतसे ॥

Yeree mhane re bhaavookaa dithee | Aataa karito tayaachee bhetee | Maga sabhe-baaheree tapojethee | Raayaa gheuuni yetase ||

Ovee 84

उभा राहूनि राजांगणीं । धूमास्त्र मंत्र जल्पे वाणी । भस्मचिमुटी संजीवनी । अर्कावरी प्रेरितसे ॥

Ubhaa raahuuni raaja-anganee | Dhooma-astra mantra jalpe vaanee | Bhasma-chimutee sanjeevanee | Arkaavaree preritase ||

Ovee 85

तेणें ध्रुव खगमंडळ संपूर्ण । धूम्रे भरुनि गेले गगन । दिशांसह अर्क संपूर्ण । झांकाळूनि पैं गेला ॥

Tene dhruva khaga-mandala sampoornu | Dhoomre bharuni gele gaganu | Dishaan-saha Arka sampoornu | Jhaankaaluuni pai gelaa ||

Ovee 86

धूम्रास्त्रानें भरले नयन । नेत्र पुसीतसे सारथी अरुण । धूम्र संचारोनि मुखाकारण । कासावीस होतसे ॥

Dhoomra-astraane bharale nayanu | Netra puseetase saarathee Arunu | Dhoomra sanchaaroni mukhaa-kaaranu | Kaasaaveesa hotase ||

Ovee 87

तें पाहुनि सविताराज । म्हणे अस्त्रविद्ये धूम्र विराजे । क्षत्रिय कुळांतील नरेंद्र ओजें । तेणें प्रेरली ही विद्या ॥

Tey paahuni Savitaa-raaju | Mhane astra-vidye dhoomra viraaje | Kshatriya kulaanteela narendra oje | Tene preralee hee vidyaa ||

Ovee 88

मग तो महाराज जगलोचन । कवळूनि सायका चढवूनि गुण । वायुअस्त्र शर निर्मून । सोडिता झाला महाराजा ॥

Maga toh Mahaaraaja jaga-lochanu | Kavaluuni saayakaa chadhavuuni gunu | Vaayu-astra shara nirmuunu | Soditaa jhaalaa Mahaaraajaa ||

Ovee 89

तंव तो शर प्रतापवंत । लवकरी प्रगटवी स्थावर मारुत । तेणें मंदराचळ पर्वत । हालूं पाहती डगडगां ॥

Tava toh shara prataapa-vantu | Lavakaree pragatavee sthaavara maarutu | Tene Mandaraa-chala parvatu | Haaloo paahatee dagadagaa ||

Ovee 90

गगनापासूनि महीपर्यंत । प्रगट झाला प्रलयवात । तरु उचंबळूनि नभीं भ्रमत । पक्षी जेवीं भूगोलातें ॥

Gaganaa-paasuuni mahee-pariyantu | Pragata jhaalaa pralaya-vaatu | Taru uchambaluuni nabhee bhramatu | Pakshee jevee bhoogolaate ||

Ovee 91

ऐसा वात होतां प्रगट । धूम्रें फुटला दिशापाट । सदनालागीं निर्मळ वाटे । गमन करितां येईना ॥

Aisaa vaata hotaa pragatu | Dhoomre phutalaa dishaa-paatu | Sadanaa-laagee nirmala vaate | Gamana karitaa yee-naa ||

Ovee 92

तें पाहुनिया योगद्रुम । जल्पता झाला अस्त्र उत्तम । तें पर्वतास्त्र विशाळ प्रकाम । आड झालें रथातें ॥

Tey paahuniyaa yoga-drumu | Jalpataa jhaalaa astra uttamu | Tey Parvata-astra vishaala prakaamu | Aada jhaale rathaate ||

Ovee 93

विशाळपणीं सांगूं कितुलें । कीं मंदराचळचि दुजे उगवले । तेणे मार्ग कुंठित जाहले । वातचक्राचे महाराजा ॥

Vishaala-panee saangoo kitule | Kee Mandaraa-chalachi duje ugavale | Tene maarga kunthita jaahale | Vaata-chakraache Mahaaraaju ||

Ovee 94

मग ते अस्त्रीं नारायण । पर्वत पाहतां विशाळपणें । मग वज्रास्त्रसंधान । करिता झाला अर्क तो ॥

Maga tey astree Naaraayanu | Parvata paahataa vishaala-pane | Maga Vajra-astra-sandhaanu | Karitaa jhaalaa Arka toh ||

Ovee 95

तंव वज्रास्त्र अतिकठिण । पर्वतमाथें गेले भेदून । तेणें घायें शतचूर्ण । त्वरें झाले नगराज ॥

Tava Vajra-astra ati-kathinu | Parvata-maathe gele bheduunu | Tene ghaaye shata-choornu | Tvare jhaale nagaraaja ||

Ovee 96

पर्वत चूर्ण होतां निगुतीं । तें पाहुनि मच्छिंद्रजती । भ्रमी अस्त्र योजूनि उपरती । मित्र भागीं सांडीतसे ॥

Parvata choorna hotaa nigutee | Tey paahuni Machchindra-jatee | Bhramee astra yojuuni uparatee | Mitra bhaagee saandeetase ||

Ovee 97

तें अस्त्र होतां स्पंदनी प्रविष्ट । वाजींसह अरुण झाला भ्रमिष्ट । सांडूनि रहाणीची नित्य वाट । स्पंदन नेती भलतीकडे ॥

Tey astra hotaa sandanee pravishtu | Vaajeensaha Aruna jhaalaa bhramishtu | Saanduuni rahaaneechee nitya vaatu | Sandana netee bhalateekade ||

Ovee 98

तें पाहूनियां द्वादशनामी । ज्ञानशराच्या न उरल्या गुणऊर्मी ॥तेणें करुनि भ्रमें प्रकामी । नाशाप्रती पावतसे ॥

Tey paahuuniyaa dvaadasha-naamee | Jnyaana-sharaachyaa na uralyaa gunaoormee || Tene karuni bhrame prakaamee | Naashaa-pratee paavatase ||

Ovee 99

जैसा पेटला पावक । त्यावरी सोपविलें सकळ उदक । मग तो उरे केवीं दाहक । तेवीं अर्का झाले असे ॥

Jaisaa petalaa paavaku | Tyaavaree sopavile sakala udaku | Maga toh ure kevee daahaku | Tevee Arkaa jhaale ase ||

Ovee 100

कीं अज्ञानपण साधकाचें । श्रीसद्गुरु निवारीत वाचें । अंगीं भूषण ज्ञानपणाचें । बोधगुणीं गोवीतसे ॥

Kee ajnyaana-pana saadhakaache | Shree-Sad-guru nivaareeta vaache | Angee bhooshana jnyaana-panaache | Bodha-gunee goveetase ||

Ovee 101

कीं सदनांत दाटला अंधार अपार । तो दीप उजळितां होतो दूर । तन्न्यायें श्रीभास्कर । ज्ञानेश्वरा प्रेरितसे ॥

Kee sadanaanta daatalaa andhaara apaaru | Toh deepa ujalitaa hoto dooru | Tannyaaye Shree-Bhaaskaru | Jnyaaneshvaraa preritase ||

Ovee 102

तेणें उडवूनि भ्रमिष्टपण । सुपंथसुपंथा करी गमन । तें मच्छिंद्रनाथें दृष्टीं पाहोन । वाताकर्षण जल्पत ॥

Tene udavuuni bhramishta-panu | Supantha-supanthaa karee gamanu | Tey Machchindra-Naathe drishtee paahonu | Vaataakarshana jalpatu ||

Ovee 103

वातास्त्र आकर्षण सबळ । वायुवक्रीं भेदिलें तुंबळ । मग वाजींचे आणि सारथ्याचे तये वेळ । श्वासोच्छवास राहिले ॥

Vaata-astra aakarshana sabalu | Vaayu-chakree bhedile tumbalu | Maga vaajeenche aani saarathyaache taye velu | Shvaasochcha-vaasa raahile ||

Ovee 104

आणि जो प्रत्यक्ष चंडीकरण । तोही दाटला श्वासेंकरुन । वायुचक्री गेले आटून । रथ उलथोनि पडियेला ॥

Aani jo pratyaksha chandee--karanu | Tohee daatalaa shvaasen-karunu | Vaayu-chakree gele aatuunu | Ratha ulathoni padiyelaa ||

Ovee 105

वायुचक्राचा ज्यासी आधार । तों आधार तुटतांचि सत्वर । स्वर्गाहूनि उर्वीवर । आदळला स्यंदन तो ॥

Vaayu-chakra-achaa jyaasee aadhaaru | Toh aadhaara tutataanchi satvaru | Svargaahuuni urveevaru | Aadalalaa sandana toh ||

Ovee 106

महीं आदळतां दिव्य रथ । खालीं पडला श्रीआदित्य । स्यंदनीं वाजी अति होत । कासाविस श्वासानें ॥

Mahee aadalataa divya rathu | Khaalee padalaa Shree-Aadityu | Sandanee vaajee ati hotu | Kaasaavisa shvaasaane ||

Ovee 107

परी महीं पडतां तेजोराशिपाळ । महीं मातला अति अनळ । तेणें दाहूं पाहे सकळ । महीवरले उद्भिज्ज ॥

Paree mahee padataa tejo-raashi-paalu | Mahee maatalaa ati analu | Tene daahoo paahe sakalu | Mahee-varale udbhijja ||

Ovee 108

तें पाहूनि मच्छिंद्रनाथ । जलदास्त्र स्मरे त्वरित । तेणेंकरुनि अपरमित । जलवृष्टी होतसे ॥

Tey paahuuni Machchindra-Naathu | Jalada-astra smare tvaritu | Tenenkaruni aparamitu | Jala-vrishtee hotase ||

Ovee 109

परी आदित्य पडतां निचेष्टित । परम घाबरले स्वर्गदैवत । मग विमानयानीं होऊनि त्वरित । मच्छिंद्रापाशीं पातले ॥

Paree Aaditya padataa nicheshtitu | Parama ghaabarale Svarga-daivatu | Maga vimaana-yaanee houuni tvaritu | Machchindraa-paashee paatale ||

Ovee 110

ब्रह्मा विष्णु आणि शिव । वरुण अश्विनी कुबेर देव । सुरवर अनादि सकळ गंधर्व । महीलागीं पातले ॥

Brahmaa Vishnu aani Shivu | Varuna Ashvinee Kubera daivu | Suravara anaadi sakala gandharvu | Mahee-laagee paatale ||

Ovee 111

सत्यलोक तपोलोक । अतळ वितळ सुतळादिक । संकटीं पडला एक अर्क । लागवेगीं धांविन्नले ॥

Satyaloka Tapoloku | Atala Vitala Sutalaadiku | Sankatee padalaa eka Arku | Laaga-vegee dhaavinnale ||

Ovee 112

जैसे सकळ तरुवरतीं । चहूंकडूनि पक्षी येती । तन्न्यायें महीवरती । सकळ देव उतरले ॥

Jaise sakala taru-varatee | Chahoon-kaduuni pakshee yetee | Tannyaaye mahee-varatee | Sakala deva utarale ||

Ovee 113

मग महाराजा क्षीराब्धिजांवई । धांवूनि मच्छिंद्र धरिला हृदयीं । म्हणे हा आदित्य कोण न्यायी । संकटीं तुवां योजिला ॥

Maga Mahaaraajaa Ksheera-abdhi-jaavaee | Dhaavuuni Machchindra dharilaa hridayee | Mhane haa Aaditya kona nyaayee | Sankatee tuvaa yojilu ||

Ovee 114

याउपरी करुनि नमस्कार । विष्णुतें देत उत्तर । म्हणे महाराजा पाशुपतवीर । आदित्यकुळीं असे हा ॥

Yaauparee karuni namaskaaru | Vishnute deta uttaru | Mhane Mahaaraajaa Paashupata-veeru | Aaditya-kulee ase haa ||

Ovee 115

ऐसें असतां यथार्थ । वंशजासी न पाहे हा आदित्य । तस्मात् वडिलांची धर्मनीत । ऐसेपरी असावी कां ॥

Aise asataa yathaarthu | Vamsha-jaasee na paahe haa Aadityu | Tasmaatu vadilaanchee dharma-neetu | Aise-paree asaavee kaa ||

Ovee 116

जिया मातेने बालकांचे संगोपन । तिया रोषाची केली पाखरण । मग ती माता काय म्हणून । लावेपरी मिरवावी ॥

Jiyaa maatene baalakaanche sangopanu | Tiyaa roshaachee kelee paakharanu | Maga tee maataa kaaya mhanuunu | Laave-paree miravaavee ||

Ovee 117

स्वामी सेवकां अमित्र मानी । मग कार्य कैचें येत घडोनि । सदा संशयाची गवसणी । उभयचित्तीं मिरवतसे ॥

Svaamee sevakaa amitra maanee | Maga kaarya kaiche yeta ghadoni | Sadaa sanshayaachee gavasanee | Ubhaya-chittee miravatase ||

Ovee 118

तस्मात् राय पाशुपती । नावडे या आदित्याप्रती । म्हणूनि ऐसा वैकुंठपती । चर्याभाग रचियेला ॥

Tasmaatu raaya Paashupatee | Naavade yaa Aaditya-pratee | Mhanuuni aisaa Vaikuntha-patee | Charyaa-bhaaga rachiyelaa ||

Ovee 119

आणिक एक मम वागुत्तरासी । साबरीविद्या कवित्वराशी । सूर्यनामें मंत्र उपदेशी । प्रसन्न असावें अर्काने ॥

Aanika eka mama vaagu-uttaraasee | Saabaree Vidyaa kavitva-raashee | Soorya-naame mantra upadeshee | Prasanna asaave Arkaane ||

Ovee 120

याउपरी आणिक आहे चोज । सूर्यवंशीं विजयध्वज । तो पाशुपतातें श्रीराम आज । भेटवावा महाराजा ॥

Yaauparee aanika aahe choju | Soorya Vamshee vijaya-dhvaju | Toh Paashupataate Shree-Raama aaju | Bheta-vaavaa Mahaaraajaa ||

Ovee 121

ऐसेपरी कामना मनीं । वेधली आहे चक्रपाणी । पाशुपतरायाचें प्रेमवदनीं । गुंती पावलों भक्तीनें ॥

Aise-paree kaamanaa manee | Vedhalee aahe Chakra Paanee | Paashupata-raayaache prema-vadanee | Guntee paavalo bhakteene ||

Ovee 122

नवराणिवासह माझा काम । पूर्णते आणा मेघश्याम । ऐसें बोलता योगद्रुम । हरी उत्तरा स्वीकारी ॥

Nava-raani-vaasaha maajhaa kaamu | Poornate aanaa Megha-hyaamu | Aise bolataa yoga-drumu | Haree uttaraa sveekaaree ||

Ovee 123

म्हणे बा रे योगद्रुमा । जो जो काय वेधला काम । तो तूं पावशील कल्पद्रुमा । परी सावध करी अर्कातें ॥

Mhane baa re yoga-drumaa | Jo jo kaaya vedhalaa kaamu | Toh too paavasheela kalpa-drumaa | Paree saavadha karee Arkaate ||

Ovee 124

बा रे सूर्यनामीं मंत्र । जगीं होतील प्रविष्ट पवित्र । तै रवकष्टानें येऊनि मित्र । कार्य करील लोकांचे ॥

Baa re Soorya-naamee mantru | Jagee hoteela pravishta pavitru | Tai e ava-kashtaane yeuuni mitru | Kaarya kareela lokaanche ||

Ovee 125

ऐसें बोलूनि चक्रपाणी । करतळा कर देत वचनीं । म्हणे बा रे भास्कर मंत्रालागुनी । वरदाता झालासे ॥

Aise boluuni Chakra Paanee | Karatalaa kara deta vachanee | Mhane baa re Bhaaskara mantraa-laagunee | Varadaataa jhaalaase ||

Ovee 126

बा रे तव मंत्र लोकोपकार । नामस्मरणीं होता नर । तेणेंचि पातक योग भद्र । सकळ जनांचे मिटतील ॥

Baa re tava mantra lokopakaaru | Naama-smaranee hotaa naru | Tenenchi paataka yoga bhadru | Sakala janaanche mitateelu ||

Ovee 127

सहज सूर्याचें वदतां नाम । सकळ पातकें होतील भस्म । तैशांत मंत्रप्रयोग उत्तम । कार्यालागीं दुणावेल ॥

Sahaja Sooryaache vadataa naamu | Sakala paatake hoteela bhasmu | Taishaanta mantra-prayoga uttamu | Kaaryaa-laagee dunaavelu ||

Ovee 128

नाममंत्रयुक्त प्रयोग । त्यावरी तव वाणी पवित्र अभंग । त्याहीवरती वरद चांग । प्रत्यक्ष दैवतें मिरवतील ॥

Naama-mantra-yukta prayogu | Tyaa-varee tava vaanee pavitra abhangu | Tyaa-hee-varatee varada chaangu | Pratyaksha daivate miravateelu ||

Ovee 129

तरी बा सोळा राशी पावलें । सुवर्ण जडावासी गमले । तें भूषण मोला चढलें । मान्य केवीं होईना ॥

Taree baa solaa raashee paavale | Suvarna jadaa-vaasee gamale | Tey bhooshana molaa chadhale | Maanya kevee hoeenaa ||

Ovee 130

तरी या कामा कदा आळस । होणार नाहीं महापुरुष । आम्ही सर्व देत तव वचनास । उतरलों आहों महाराजा ॥

Taree yaa kaamaa kadaa aalasu | Honaara naahee mahaa-purushu | Aamhee sarva deta tava vachanaasu | Utaralo aaho Mahaaraajaa ||

Ovee 131

वीरभद्राचे समरंगणीं । आणी नागपत्रअश्वत्थस्थानीं । तूतें ओपूनि वरदवाणी । तुष्ट केलें आधींच ॥

Veera Bhadraache sama-ranganee | Aanee Naaga-patra-Ashvattha-sthaanee | Toote opuuni varada-vaanee | Tushta kele aadheenchu ||

Ovee 132

तरी आतां संशय । सांडूनि अर्का जीववावें । याचि रीतीं देव अवघे । गौरविती मच्छिंद्रा ॥

Taree aataa sanshayu | Saanduuni Arkaa jeevavaave | Yaachi reetee deva avaghe | Gauravitee Machchindraa ||

Ovee 133

जैसे एका चंद्राबुसाठी । न्याहाळिती चकोर पाठी । तेवीं जगलोचना दिठीं । सकळ देव गौरविती ॥

Jaise ekaa Chandraa-busaathee | Nyaahaalitee chakora paathee | Tevee jaga-lochanaa dithee | Sakala deva gauravitee ||

Ovee 134

मच्छिंद्र म्हणे पाशुपतराया । आधी दावीन राम काया । तेव्हांचि समाधान तरी राया । मम चित्तांत ओसंगी ॥

Machchindra mhane Paashupata-raayaa | Aadhee daaveena Raama kaayaa | Tevhaanchi samaadhaana taree raayaa | Mama chittaanta osangee ||

Ovee 135

ऐसी ऐकतां मच्छिंद्रवाणी । सौमित्रासह सगुणी । प्रगट झाला कोदंडपाणी । दशरथतनय महाराज ॥

Aisee aikataa Machchindra-vaanee | Saumitraa-saha sagunee | Pragata jhaalaa Kodanda Paanee | Daśarathatanaya Mahaaraaja ||

Ovee 136

मग राममूर्ती प्रगट होतां । शिवासी आनंद वाटला चित्ता । जयानें राया पाशुपता । आनंदसरिता उचंबळली ॥

Maga Raama-moortee pragata hotaa | Shivaasee aananda vaatalaa chittaa | Jayaane raayaa Paashupataa | Aananda-saritaa uchambalalee ||

Ovee 137

मच्छिंद्रें देखता कोदंडपाणी । भावे मस्तक ओपिलें चरणीं । रामें प्रेमें धरुनि वक्षःस्थानीं । मच्छिंद्रनाथ कवळिला ॥

Machchindre dekhataa Kodanda Paanee | Bhaave mastaka opile charanee | Raame preme dharuni vaksha-sthaanee | Machchindra-Naatha kavalilaa ||

Ovee 138

पाशुपतराव भाविक पूर्ण । तोही वंदी श्रीरामचरण । राम त्यातें हृदयीं धरुन । धन्य वंश म्हणतसें ॥

Paashupata-raava bhaavika poornu | Tohee vandee Shree-Raama-charanu | Raama tyaate hridayee dharunu | Dhanya vamsha mhanatase ||

Ovee 139

यावरी मच्छिंद्र जोडोनि दोन्ही हस्त । नम्रोत्तरीं स्तवूनि रघुनाथ । गौरवोनि रामा बोधत । हे रघुत्तमा महाराजा ॥

Yaavaree Machchindra jodoni donhee hastu | Namrottaree stavuuni Raghu-Naathu | Gauravoni Raamaa bodhatu | Hey Raghu-uttamaa Mahaaraajaa ||

Ovee 140

तव नामें अनंत असती । तेवीं त्यांत रामनाम गंगा वसती । सर्वांत श्रेष्ठ सीतापती । ग्रंथामाजी निवेदिलें ॥

Tava naame ananta asatee | Tevee tyaanta Raama-naama Gangaa vasatee | Sarvaanta shreshtha Seetaa-patee | Granthaa-maajee nivedile ||

Ovee 141

त्याही ग्रंथां नाहीं मिती । परी तव नामें शुभ ते असती । तेवी माझ्या कवित्वाप्रती । वदनपात्रीं विराजिजे ॥

Tyaahee granthaa naahee mitee | Paree tava naame shubha tey asatee | Tevee maajhyaa kavitvaa-pratee | Vadana-paatree viraajije ||

Ovee 142

साबरीविद्येचें अपार वचन । मंत्रप्रयोगीं कवित्व पूर्ण । जेथें येईल तुझें नाम । तेथें कार्य करावें समग्र त्वां ॥

Saabaree-vidyeche apaara vachanu | Mantra-prayogee kavitva poornu | Jethe yeeela tujhe naamu | Tethe kaarya karaave samagra tvaa ||

Ovee 143

तव नामीं होतां मंत्रोच्चार । तें त्वां कार्य करावें समग्र लवकर । तरी प्रांजळ चित्ती देवीं कर । मम करीं ओपावा ॥

Tava naamee hotaa mantra-ucchaaru | Tey tvaa kaarya karaave samagra lavakaru | Taree praanjala chittee devee karu | Mama karee opaavaa ||

Ovee 144

चित्तीं असेल जरी अवमान । तरी सज्ज करीं कां कोदंडबाण । माजवोनि आतां समरंगण । नृत्य करु रणांगणीं ॥

Chittee asela jaree avamaanu | Taree sajja karee kaa Kodanda-baanu | Maajavoni aataa sama-ranganu | Nritya karu ranaanganee ||

Ovee 145

श्रीराम म्हणे मच्छिंद्रा ऐक । तूं तिहीं देवांचा वरदायक । श्रीदत्तात्रेय प्रतापार्क । अवतार तिघा देवांचा ॥

Shree-Raama mhane Machchindraa aiku | Too tihee devaanchaa varadaayaku | Shree-Dattaatreya prataapa-Arku | Avataara tighaa devaanchaa ||

Ovee 146

आणि नरसिंह अवतार पूर्णब्रह्म । ते तुज वश्य आहेत योगद्रुमा । तेथें मी कां नसावें साह्यार्थकामा । साह्य असो तुज आतां ॥

Aani Narasimha avataara poorna-Brahmu | Tey tuja vashya aaheta yogadrumu | Tethe mee kaa nasaave saahya-artha-kaamaa | Saahya aso tuja aataa ||

Ovee 147

तुझ्या मंत्रीं माझे स्मरण । होतांचि कार्य करीन । बावनवीरांत सबळ आचरण । मंत्रप्रयोगीं दावीन मी ॥

Tujhyaa mantree maajhe smaranu | Hotaanchi kaarya kareenu | Baavana-veeraanta sabala aacharanu | Mantra-prayogee daaveena mee ||

Ovee 148

ऐसी वदूनि वरदवाणी । भाष देत मच्छिंद्रपाणी । मग म्हणे हे योगधामी । मज तुज ऐक्य असे कीं ॥

Aisee vaduuni varada-vaanee | Bhaasha deta Machchindra-paanee | Maga mhane hey yoga-dhaamee | Maja tuja aikya ase kee ||

Ovee 149

तूं विष्णूचा अवतार । जो कविनारायण महाथोर । तस्मात् तुझें शरीर । ऐक्यत्व असें या लोकीं ॥

Too Vishnoochaa avataaru | Jo Kavi Naaraayana mahaa-thoru | Tasmaatu tujhe shareeru | Aikyatva ase yaa lokee ||

Ovee 150

ऐसें बोलोनि कौसल्यासुत । धन्य म्हणवूनि ग्रीवा तुकावीत । यावरी बोले सावध आदित्य । वेगें करीं तपोराया ॥

Aise boloni Kausalyaa-sutu | Dhanya mhanavuuni greevaa tukaaveetu | Yaavaree bole saavadha Aadityu | Vege karee tapo-raayaa ||

Ovee 151

एक मित्रावांचूनि धरणी । झाली असे दिनवाणी । तरी योगींद्रा सुखधामीं । मम पूर्वजां मिरवीं कां ॥

Eka Mitraa-vaanchuuni dharanee | Jhaalee ase dina-vaanee | Taree yogeendraa sukha-dhaamee | Mama poorvajaa miravee kaa ||

Ovee 152

महीं पडला अंधकार । देव त्रास पावले समग्र । सकळ जगाचा व्यवहार । खोळंबला तपोराया ॥

Mahee padalaa andha-kaaru | Deva traasale paavale samagru | Sakala jagaachaa vyavahaaru | Kholambalaa taporaayaa ||

Ovee 153

ऐसे ग्लानीं सुढाळ वचन । श्रीराममुखीं ऐकोन । तें मच्छिंद्रहृदयीं अपार भूषण । चित्तशक्तीतें मिरविले ॥

Aise glaanee sudhaala vachanu | Shree-Raama-mukhee aikonu | Tey Machchindra-hridayee apaara bhooshanu | Chitta-shakteete miravile ||

Ovee 154

तेणें परम आनंदवृत्ती । प्रसन्न झाली चित्तभगवती । मग वातास्त्रमंत्र देहस्थव्यक्ती । प्रसादातें ओपीतसे ॥

Tene parama aananda-vrittee | Prasanna jhaalee chitta-bhagavatee | Maga Vaata-astra-mantra dehastha-vyaktee | Prasaadaate opeetase ||

Ovee 155

वातयुक्त अस्त्र पूर्ण । मुखीं जल्पतां मच्छिंद्रयोगिजन । मग सुटी पावोनि वातकर्षण । सुखी केला आदित्य तो ॥

Vaata-yukta astra poornu | Mukhee jalpataa Machchindra-yogi-janu | Maga sutee paavoni Vaatakarshanu | Sukhee kelaa Aaditya toh ||

Ovee 156

मग सावध होऊनि महीं बैसत । दाही दिशा न्याहाळीत । तों अपार दृष्टी देखूनि दैवतें । सकळांलागी पाचारी ॥

Maga saavadha houuni mahee baisatu | Daahee dishaa nyaahaaleetu | Toh apaara drishtee dekhuuni daivate | Sakalaa-laagee paachaaree ||

Ovee 157

सकळ दैवतें जाऊनि तेथ । नमिला महाराज प्रताप आदित्य । यावरी विष्णूलागीं पुसत । क्षत्रिय कोण ऐसा आहे ॥

Sakala daivate jaauuni tethu | Namilaa Mahaaraaja prataapa Aadityu | Yaavaree Vishnoo-laagee pusatu | Kshatriya kona aisaa aahe ||

Ovee 158

कीं वासना पुन्हां परतून । हरुं पाहत श्यामकर्ण । धन्य प्रतापी प्रतापगहन । आजि दावीं कां मजकारणें ॥

Kee vaasanaa punhaa paratuunu | Haru paahata shyaama-karnu | Dhanya prataapee prataapa-gahanu | Aaji daavee kaa maja-kaarane ||

Ovee 159

तरी ऐसें प्रतिज्ञे लागून । कीं युगानुयुगीं असें प्रसन्न । तरी तयाचें मुखमंडन । मज भेटीतें आणावें ॥

Taree aise pratijnye laaguunu | Kee yuga-anuyugee ase prasannu | Taree tayaache mukha-mandanu | Maja bheteete aanaave ||

Ovee 160

मग मच्छिंद्रातें देव पाचारिती । कीं तुज बोलावीतसे गभस्ती । मग चंद्रास्त्र जल्पूनि उक्ती । दर्शना जात मच्छिंद्र ॥

Maga Machchindraate deva paachaaritee | Kee tuja bolaaveetase gabhastee | Maga Chandra-astra jalpuuni uktee | Darshanaa jaata Machchindru ||

Ovee 161

मित्र दाहक तो अति सबळ । म्हणूनि चंद्रास्त जपला मच्छिंद्रबाळ । तें मागें पुढें परम शीतळ । चंद्रास्त्री मिरवीतसे ॥

Mitra daahaka toh ati sabalu | Mhanuuni Chandraasta japalaa Machchindra-baalu | Tey maage pudhe parama sheetalu | Chandra-astree miraveetase ||

Ovee 162

त्यांत जलदास्त्राचा वर्षाव । होवोनि होत शीतल ठाव । ऐसें योजूनि सविताराव । जाऊनिया नमियेला ॥

Tyaanta Jalada-astraachaa varshaavu | Hovoni hota sheetala thaavu | Aise yojuuni Savitaa-raavu | Jaauuniyaa namiyelaa ||

Ovee 163

सर्वांतें देखूनि मच्छिंद्रनाथ । धन्य धन्य ऐसें म्हणत । कवण नामीं असे पुसत । ग्राम धाम जन्मादि ॥

Sarvaante dekhuuni Machchindra-Naathu | Dhanya dhanya aise mhanatu | Kavana naamee ase pusatu | Graama dhaama janmaadi ||

Ovee 164

मग विष्णुवनें मुळापासूनि कथा । नामधामादि सांगितली वार्ता । कविनारायण महीवरता । मच्छिंद्रनाथ मिरवतसे ॥

Maga Vishnuvane mulaa-paasuuni kathaa | Naama-dhaamaadi saangitalee vaartaa | Kavi Naaraayana mahee-varataa | Machchindra-Naatha miravatase ||

Ovee 165

येरी म्हणे माझा अंश । नवनारायण असती महीस । तयांचा अवतार शुभ आम्हांस । चांगुलपणीं वाटला हा ॥

Yeree mhane maajhaa amshu | Nava Naaraayana asatee maheesu | Tayaanchaa avataarau shubha aamhaansa| Chaangula-panee vaatalaa haa ||

Ovee 166

तरी बा रे मच्छिंद्रनाथा । कवण कामनीं वेधली व्यथा । तें मज वदूनि वरदामृता । प्राशन करीं महाराजा ॥

Taree baa re Machchindra-Naathaa | Kavana kaamanee vedhalee vyathaa | Tey maja vaduuni varada-amritaa | Praashana karee Mahaaraajaa ||

Ovee 167

कृत त्रेता द्वापारयुग गेलें । परी ऐसें नाहीं केले । धन्य तुझा प्रताप असे विपुल । धन्य गुरु तुझा तो ॥

Krita Tretaa Dvaapaara-yuga gele | Paree aise naahee kele | Dhanya tujhaa prataapa ase vipulu | Dhanya guru tujhaa toh ||

Ovee 168

येरु म्हणे कर जोडोनी । मम वेधली कामना मनीं । साबरीविद्या कवित्वकरणी । कृपा करुनि दाविली ॥

Yeru mhane kara jodonee | Mama vedhalee kaamanaa manee | Saabaree Vidyaa kavitva-karanee | Kripaa karuni daavilee ||

Ovee 169

परी त्यातें वरद आपुला । असावा ऐसें वाटतें मनाला । तरी कृपा करुनि वर त्याला । दिधला पाहिजे महाराजा ॥

Paree tyaate varada aapulaa | Asaavaa aise vaatate manaalaa | Taree kripaa karuni vara tyaalaa |Didhalaa paahije Mahaaraajaa ||

Ovee 170

मंत्रप्रयोगी तुझें स्मरण । होता व्हावें दृश्यमान । जगाचे कार्य मंत्रसाधन । स्वकष्टानें मिरवावें ॥

Mantra-prayogee tujhe smaranu | Hotaa vhaave drishya-maanu | Jagaache kaarya mantra-saadhanu | Sva-kashtaane miravaave ||

Ovee 171

ऐसी ऐकतां मच्छिंद्रवाणी । अवश्य म्हणे वासरमणी । मंत्रप्रयोग स्वयें घेऊनि । कार्य करीन जगाचें ॥

Aisee aikataa Machchindra-vaanee | Avashya mhane vaasara-manee | Mantra-prayoga svaye gheuuni | Kaarya kareena jagaache ||

Ovee 172

ऐसें वदोनि जगलोचनी । भाष देत करतळींवचनीं । यावरी पाशुपतराया बोलावुनी । चरणावरी घातला ॥

Aise vadoni jaga-lochanee | Bhaasha deta karatalee-vachanee | Yaavaree Paashupata-raayaa bolaavunee | Charanaa-varee ghaatalaa ||

Ovee 173

सूर्यवंशीं वीर्यप्रवाह । वंशमालिका सगुण सर्व । तुष्ट केला सविताराव । मच्छिंद्रानें ते समयीं ॥

Soorya Vamshee veerya-pravaahu | Vamsha-maalikaa saguna sarvu | Tushta kelaa Savitaa-raavu | Machchindraane tey samayee ||

Ovee 174

वंशमालिका ऐसी ऐकून । संतुष्ट झाला सवितानारायण । मग आपुला सिद्ध करुनि स्पंदन । वातचक्रा आव्हानी ॥

Vamsha-maalikaa aisee aikuunu | Santushta jhaalaa Savitaa-Naaraayanu | Maga aapulaa siddha karuni spandanu | Vaata-chakraa aavhaanee ||

Ovee 175

येरीकडे सकळ देव । विमानयानीं गेले सर्व । आपुलालें स्थान अपूर्व । पाहते झाले ते वेळां ॥

Yereekade sakala devu | Vimaana-yaanee gele sarvu | Aapulaale sthaana apoorvu | Paahate jhaale tey velaa ||

Ovee 176

येरीकडे मच्छिंद्रनाथ कृपें आव्हानूनि पाशुपत । निघता झाला करुनि तीर्थ । राममूर्ती वंदूनिया ॥

Yereekade Machchindra-Naathu|Kripe aavhaanuuni Paashupatu | Nighataa jhaalaa karuni teerthu | Raama-moortee vanduuniyaa ||

Ovee 177

आतां पुढील अध्यायीं कथन । चंद्रागिरि पाहिला ग्राम । तेथें गवरांतूनि गोरक्ष काढून । पुन्हा तीर्थे करील कीं ॥

Aataa pudheela adhyaayee kathanu | Chandraa Giri paahilaa graamu | Tethe gavaraantuuni Goraksha kaadhuunu | Punhaa teerthe kareela kee ||

Ovee 178

नरहरिवंशीं धुंडीसुत । मालू हरीचा शरणागत । पुढिले अध्यायीं उत्तम कथेंत । निवेदील श्रोतियांसी ॥

Narahari-vamshee Dhundee Sutu | Maaloo hareechaa sharanaagatu | Pudhile adhyaayee uttama kathetu | Nivedeela shrotiyaansee ||

Ovee 179

स्वस्ति श्रीभक्तिकथासार । संमत गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । अष्टमाध्याय गोड हा ॥

Svasti Shree-Bhakti-Kathaa-Saaru | Sammata Goraksha-Kaavya Kimayaa-gaaru | Sadaa parisota bhaavika chaturu | Ashtama-Adhyaaya goda haa || श्रीकृष्णार्पणमस्तु । श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥ Shri Krishnarpanamastu Shri Dattatreyarpanamastu इति श्रीनवनाथभक्तिसार अष्टमाध्याय संपूर्ण । Iti Shri Navnath Bhaktisar Ashtama Adhyaya Samapth