Chapter 2

श्रीगणेशाय नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीपांडुरंगाय नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीमातापितृभ्यां नमः ।

Shri Ganeshaaya Namah | Shri Gurubhyo Namah | Shri Paandurangaaya Namah | Shri Kuladevataayai Namah | Shri Maataa pitribhyaam Namah |

Ovee 1

जयजयाजी मूळपीठवासिनी । पुंडलिकाच्या गोंधळालागोनी । भक्तवरदे भवानी । उभी अससी माये तूं ॥ १ ॥

Jaya-jaya-ji moola-peetha-vaasinee | Pundalikaachyaa gondhalaa-laagonee | Bhakta-varade Bhavaanee | Ubhee asasee maaye too ||

Ovee 2

संत गोंधळीं विचश्रण । कंठीं मिरवितां तुळसीभूषण । तेचि माळा सुलक्षण । जगामाजी मिरविसी ॥ २ ॥

Santa gondhalee vichashranu | Kanthee miravitaa tulasee-bhooshanu | Techi maalaa sulakshanu | Jagaa-maajee miravisee ||

Ovee 3

घालिती तुझा प्रेमगोंधळ । कामक्रोधांचे देती बळ । गीतसंगीत सबळ । गुण गाती माये तुझे ॥ ३ ॥

Ghaalitee tujhaa prema-gondhalu | Kaama-krodhaanche detee balu | Geeta-sangeeta sabalu | Guna gaatee maaye tujhe ||

Ovee 4

असो ऐशा गोंधळप्रकरणीं । संतुष्ट होसी माय भवानी । तरी या ग्रंथगोंधळीं येऊनी । साह्य करी जननीये ॥ ४ ॥

Aso aishaa gondhala-prakaranee | Santushta hosee Maaya Bhavaanee | Taree yaa grantha-gondhalee yeuunee | Saahya karee jananeeye ||

Ovee 5

मागिल्या अध्यायीं रसाळ कथन । गणादि सकळांचे केलें नमन । उपरी मच्छिंद्राचें जनन । यथाविधी कथियेलें ॥ ५ ॥

Maagilyaa adhyaayee rasaala kathanu | Ganaadi sakalaanche kele namanu | Uparee Machchindraache jananu | Yathaavidhee kathiyele ||

Ovee 6

आतां पुढे श्रवणार्थी । बैसले आहेत महाश्रोती । तयांची कामना भगवती । पूर्ण करावया येई कां ॥ ६ ॥

Aataa pudhe shravana arthee | Baisale aaheta mahaa-shrotee | Tayaanchee kaamanaa Bhagavatee | Poorna karaavayaa yeee kaa ||

Ovee 7

तरी श्रोतीं सिंहावलोकनीं कथन । श्रीदत्तदेव आणि उमारमण । भागीरथीविपिनाकारण । पहात पहात चालिले ॥ ७ ॥

Taree shrotee sinha-avalokanee kathanu | Shree Datta Deva aani Umaaramanu | Bhaageerathee-vipinaa-kaaranu | Pahaata pahaata chaalile ||

Ovee 8

जैसे फलानिमित्त पक्षी । फिरत राहती वृक्षोवृक्षी । त्याचि न्याये उभयपक्षी । गमन करिती तीरातें ॥ ८ ॥

Jaise phala-animitta pakshee | Phirata raahatee vriksho-vrikshee | Tyaachi nyaaye ubhaya-pakshee | Gamana karitee teeraate ||

Ovee 9

सहज चालती विपिनवाटी । तो मच्छिंद्र देखिला त्यांनीं दृष्टीं । बाळतनू पाठपोटीं । अस्थि त्वचा उरल्या पैं ॥ ९ ॥

Sahaja chaalatee vipina-vaatee | Toh Machchindra dekhilaa tyaannee drishtee | Baala tanoo paatha potee | Asthi tvachaa uralyaa pai ||

Ovee 10

जटा पिंगट नखें जळमट । कंटकारी पादांगुष्ठ । कार्पासमय झाली दृष्ट । त्वचा लिपटली अस्थींसी ॥ १० ॥

Jataa pingata nakhe jalamatu | Kantakaaree paada-angushthu | Kaarpaasamaya jhaalee drishtu | Tvachaa lipatalee astheensee ||

Ovee 11

सर्वांगें शिरा टळटळाट । दिसती अवनीं नामपाठ । ध्वनिमात्र शब्द उठे । चलनवलन नयनांचें ॥ ११ ॥

Sarvaange shiraa talatalaatu | Disatee avanee naama paathu | Dhvanimaatra shabda uthe | Chalana-valana nayanaanche ||

Ovee 12

ऐसा पाहूनि तपोजेठी । विस्मयो करिती आपुले पोटीं । म्हणती ऐसा कलीपाठीं । तपी नेणों कोणीच ॥ १२ ॥

Aisaa paahuuni tapojethee | Vismayo karitee aapule potee | Mhanatee aisaa Kalee-paathee | Tapee neno koneecha ||

Ovee 13

अहो विश्वामित्रप्रकरणी । दिसतो तपी हा मुगुटमणी । तपार्थ कामना अंतःकरणीं । करणी कोण यातें उदेली ॥ १३ ॥

Aho Vishvaamitra-prakaranee | Disato tapee haa mugutamanee | Tapaartha kaamanaa antakaranee | Karanee kona yaate udelee ||

Ovee 14

मग दत्तासि म्हणे आदिनाथ । मी स्थिरता राहतों महीं येथ । तुम्हीं जाऊनि कामनेतें । विचारावें तयातें ॥ १४ ॥

Maga Dattaasi mhane Aadinaathu | Mee sthirataa raahato mahee yethu | Tumhee jaauuni kaamanete | Vichaaraave tayaate ||

Ovee 15

कवणा अर्थी कैसा भाव । उचंबळला कामार्णव । तरी लिप्सेचा समूळ ठाव । काय तोही पहावा ॥ १५ ॥

Kavanaa arthee kaisaa bhaavu | Uchambalalaa kaamaarnavu | Taree lipsechaa samoola thaavu | Kaaya tohee pahaavaa ||

Ovee 16

येऊनि त्यापरी अत्रिनंदन । शिवानंदसूक्तिक सुढाळ रत्न । श्रवणपुटीं स्वीकारुन । तयापासीं पातला ॥ १६ ॥

Yeuuni tyaaparee Atrinandanu | Shiva-aananda-sooktikaa sudhaala ratnu | Shravana-putee sveekaarunu | Tayaapaasee paatalaa ||

Ovee 17

उभा राहोनि समोर दृष्टी । म्हणे महाराजा तपोजेठी । कवण कामना उदेली पोटीं । तें वरदवरातें मिरवावें ॥ १७ ॥

Ubhaa raahoni samora drishtee | Mhane Mahaaraajaa tapojethee | Kavana kaamanaa udelee potee | Tey varada-varaate miravaave ||

Ovee 18

ऐसें वरदाचे वागवट । मच्छिंद्र श्रवण करितां झगट । नम्रभाव धरुनि प्रकट । तयालागीं बोलत ॥ १८ ॥

Aise varadaache vaagavatu | Machchindra shravana karitaa jhagatu | Namrabhaava dharuni prakatu | Tayaa laagee bolata ||

Ovee 19

कर्णी शब्द पडतां सुखस्थिती । दृष्टी काढोनियां वरती । पाहता झाला दत्ताप्रती । महाराज योगी तो ॥ १९ ॥

Karnee shabda padataa sukha sthitee | Drishtee kaadhoniyaa varatee | Paahataa jhaalaa Dattaa pratee | Mahaaraaja yogee toh ||

Ovee 20

भ्रूसंकेतें करोनि नमन । दाविता झाला निजनम्रपण । जो कीं ईश्वरी आराधन । प्राप्तीलागी ऊदेला ॥ २० ॥

Bhroo-sankete karoni namanu | Daavitaa jhaalaa nija-namrapanu | Jo kee Eeshvaree aaraadhanu | Praaptee-laagee udelaa ||

Ovee 21

बोले महाराजा कृपासरिता । तुम्ही कोण तें सांगावें आतां । द्वादश वर्षे काननीं लोटतां । मानव नातळे दृष्टीसी ॥ २१ ॥

Bole Mahaaraajaa kripaa saritaa | Tumhee kona tey saangaave aataa | Dvaadasha varshe kaananee lotataa | Maanava naatale drishteesee ||

Ovee 22

तरी त्वच्चित्त सदैव भवानी । प्रत्यक्ष झाली मम प्रारब्धें धरणीं । तरी प्रसादनग अभ्युत्थानीं । स्थापूनि जाईं महाराजा ॥ २२ ॥

Taree tvachchitta sadaiva Bhavaanee | Pratyaksha jhaalee mama praarabdhe dharanee | Taree prasaada-naga abhyutthaanee | Sthaapuuni jaaee Mahaaraajaa ||

Ovee 23

ऐसें तयाचें वागुत्तर । ऐकोनि तोषला अनसूयाकुमर । म्हणे वा रे नामोच्चार । दत्त ऐसें मज म्हणती ॥ २३ ॥

Aise tayaache vaaguttaru | Aikoni toshalaa Anasooyaa-kumaru | Mhane vaa re naama-ucchaaru | Datta aise maja mhanatee ||

Ovee 24

जो व्याघ्रपदीं ऋषिजन्म । अत्रि ऐसें तया नाम । तयाचा सुत मी दासोत्तम । महीलागीं आधारलों ॥ २४ ॥

Jo Vyaaghra-padee rishi janmu | Atri aise tayaa naamu | Tayaachaa suta mee daasottamu | Mahee-laagee aadhaaralo ||

Ovee 25

तरी असो ऐसी गोष्टी । कवण कामना तुझ्या पोटीं । उदेली जे तपोजेठी । शब्दसंपुटीं मिरवीं कां ॥ २५ ॥

Taree aso aisee goshtee | Kavana kaamanaa tujhyaa potee | Udelee je tapojethee | Shabda-samputee miravee kaa ||

Ovee 26

येरु म्हणे वरदोस्तु । कामना वरी एक भगवंतु । ऐसें वदता झाला अतीतु । पदावरी लोटला ॥ २६ ॥

Yeru mhane varadostu | Kaamanaa varee eka Bhagavantu | Aise vadataa jhaalaa ateetu | Padaavaree lotalaa ||

Ovee 27

जैसी सासुर्‍या बाळा असतां । अवचट दृष्टी पडे माता । हंबरडोनि धांवोनि येतां । ग्रीवे मिठी घालीतसे ॥ २७ ॥

Jaisee saasuryaa baalaa asataa | Avachata drishtee pade maataa | Hambaradoni dhaavoni yetaa | Greeve mithee ghaaleetase ||

Ovee 28

किंवा अवचट वत्सा भेटतां गाय । मग प्रेम लोटी चित्त सदैव । तेणेंपरी मच्छिंद्र मोहें । पदावरी लोटला तो ॥ २८ ॥

Kivaa avachata vatsaa bhetataa gaayu | Maga prema lotee chitta sadaivu | Tenemparee Machchindra mohe | Padaavaree lotalaa toh ||

Ovee 29

द्वादश वर्षे तपाचे श्रम । ते आजि फळले मानूनि उत्तम । सांडोनि सकळ आपुला नेम । पदावरी लोटला तो ॥ २९ ॥

Dvaadasha varshe tapaache shramu | Tey aaji phalale maanuuni uttamu | Saandoni sakala aapulaa nemu | Padaavaree lotalaa toh ||

Ovee 30

परी तपश्रमाचे बहुत क्लेश । हृदयीं गहिंवरले दुःखलेश । नेत्रींचे झरे विशेष । पदावरी लोटला तो ॥ ३० ॥

Paree tapa-shramaache bahuta kleshu | Hridayee gahivarale dukhaleshu | Netreenche jhare visheshu | Padaavaree lotalaa toh (tai) ||

Ovee 31

तेणें झालें पादक्षालन । पुढती बोले करी रुदन । हे महाराजा तूं भगवान । महीमाजी मिरविशी ॥ ३१ ॥

Tene jhaale paada-kshaalanu | Pudhatee bole karee rudanu | Hey Mahaaraajaa too Bhagavaanu | Mahee maajee miravishee ||

Ovee 32

रुद्र विष्णु विरिंची सदय । त्रिवर्गरुपी देह ऐक्यमय । ऐसें असोनि सर्वमय । साक्षी महीं अससी तूं ॥ ३२ ॥

Rudra Vishnu Virinchee sadayu | Trivarga rupee deha aikyamayu | Aise asoni sarvamayu | Saakshee mahee asasee toh ||

Ovee 33

तरी येऊनि सर्वज्ञमूर्ती । असोनि माझा विसर चित्तीं । पडलासे किमर्थ अर्थी । अपराध गळीं सेवोनियां ॥ ३३ ॥

Taree yeuuni Sarvajnya Moortee | Asoni maajhaa visara chittee | Padalaase kimartha arthee | Aparaadha galee sevoniyaa ||

Ovee 34

ऐसें म्हणोनि वारंवार । ग्लानींत करी नमस्कार । क्लेशनगींचे चक्षुद्वार । सरितालोट लोटवी ॥ ३४ ॥

Aise mhanoni vaaranvaaru | Glaaneenta karee namaskaaru | Klesha-nageenche chakshu-dvaaru | Saritaa lota lotavee ||

Ovee 35

तरी तो अत्यंत शांत दाता । म्हणे बा हे न करी चिंता । प्रारब्धमंदराचळाची सरिता । ओघ ओघील आतांचि ॥ ३५ ॥

Taree toh atyanta shaanta daataa | Mhane baa hey na karee chintaa | Praarabdha-Mandaraachala-achee saritaa | Ogha ogheela aataanchi ||

Ovee 36

मगवरदहस्ते स्पर्शोनि मौळी । कर्णी ओपीत मंत्रावळी । तेणें अज्ञानदशाकाजळी । फिटोनि गेली तत्काळ ॥ ३६ ॥

Maga varada haste sparshoni maulee | Karnee opeeta mantra-aavalee | Tene ajnyaana-dashaa-kaajalee | Phitoni gelee tatkaala ||

Ovee 37

जैसे माहात्म्य भारती । उदयदृष्टी करितां गभस्ती । मग अंधकाराची व्याप्ती । फिटोनि जाय तत्काळ ॥ ३७ ॥

Jaise maahaatmya Bhaaratee | Udaya drishtee karitaa gabhastee | Maga andhakaaraachee vyaaptee | Phitoni jaaya tatkaala ||

Ovee 38

तेवी दत्त वरदघन । वोळतां गेले सकळ अज्ञान । मग चराचर सकळ जीवन । जैसे हेलावले दृष्टीसी ॥ ३८ ॥

Tevee Datta varada ghanu | Volataa gele sakala ajnyaanu | Maga charaachara sakala jeevanu | Jaise helaavale drishteesee ||

Ovee 39

नाठवे कांहीं दुजेपण । झालें ऐक्य ब्रह्मसनातन । जैसे उदधीं सरिता जीवन । जीवना जीवनसम दिसे ॥ ३९ ॥

Naathave kaanhee dujepanu | Jhaale aikya Brahma-sanaatanu | Jaise udadhee saritaa jeevanu | Jeevanaa jeevana sama dise ||

Ovee 40

ऐसी झालिया जीवनसम दृष्टी । आत्रेय धरिता झाला पोटीं । म्हणे बा रे योगी धूर्जटी । इंदिरावर कोठे तो सांग ॥ ४० ॥

Aisee jhaaliyaa jeevana sama drishtee | Aatreya dharitaa jhaalaa potee | Mhane baa re yogee Dhoorjatee | Indiraavara kothe toh saanga ||

Ovee 41

येरु म्हणे जी ताता । ईश्वरावांचोनि नसे वार्ता । जळीं स्थळीं काष्ठीं महीं पर्वता । ईश्वर नांदे सर्वस्वीं ॥ ४१ ॥

Yeru mhane jee taataa | Eeshvaraa-vaanchoni nase vaartaa | Jalee sthalee kaashthee mahee parvataa | Eeshvara naande sarvasvee ||

Ovee 42

ऐसे ऐकोनि वागुत्तर । ग्रीवा तुकवी अत्रिकुमर । मग सच्छिष्याचा धरोनि कर । चालता झाला महाराज तो ॥ ४२ ॥

Aise aikoni vaaguttaru | Greevaa tukavee Atrikumaru | Maga sat-shishyaachaa dharoni karu | Chaalataa jhaalaa Mahaaraaja toh ||

Ovee 43

सहज चालतां चाले नेटीं । आले आदिनाथ प्रेमदृष्टीं । मच्छिंद्र मूर्धकमळघाटी । पदावरी वाहातसे ॥ ४३ ॥

Sahaja chaalataa chaale netee | Aale Aadinaatha prema drishtee | Machchindra moordha-kamala-ghaatee | Padaavaree vaahaatase ||

Ovee 44

शिवें पाहूनि मंददेहीं । म्हणे हा पूर्वी नारायण कवी । मग प्रेमसरितेच्या लोटप्रवाहीं । धरिला हृदयीं तत्काळ ॥ ४४ ॥

Shive paahuuni mandadehee | Mhane haa poorvee Naaraayana Kavee | Maga prema sarite chyaa lota pravaahee | Dharilaa hridayee tatkaala ||

Ovee 45

मग त्रिवर्ग येऊनि त्या स्थानीं । दत्तासी म्हणे पंचमूर्धनी । या शिष्यांते अभ्यासोनि । सकळ सिद्धी मिरवीं कां ॥ ४५ ॥

Maga trivarga yeuuni tyaa sthaanee | Dattaasee mhane pancha moordhanee | Yaa shishyaante abhyaasoni | Sakala siddhee miravee kaa ||

Ovee 46

जें वेदकारणाचें निजसार । जें सर्वोपकाराचें गुहागर । सकळ सिद्धींचे अर्थमाहेर । निवेदीं तूं महाराजा ॥ ४६ ॥

Je Veda-kaaranaache nijasaaru | Je sarva-upakaaraache guhaagaru | Sakala siddheenche artha-maaheru | Nivedee too Mahaaraajaa ||

Ovee 47

जारणमारण उच्चाटन । शापादपि निवारण । शरादपि अस्त्रादिनिबर्हण । ममत्रशक्ती त्या वरत्या ॥ ४७ ॥

Jaarana-maarana uchchaatanu | Shaapaadapi nivaaranu | Sharaadapi astra-aadi-nibarhanu | Mantra-shaktee tyaa varatyaa ||

Ovee 48

जो जैसा कर्मविजे पाठ । होती दैवतें वरती भेट । वंशवरद वाक्पट । मस्तकीं स्थापोनि जाताती ॥ ४८ ॥

Jo jaisaa karmavije paathu | Hotee daivate varatee bhetu | Vamsha varada vaakpatu | Mastakee sthaaponi jaataatee ||

Ovee 49

वरुण आदित्य सोमस्वामी । भौमशक्रादि यमदमी । शिवशक्ति कामतरणी । वर देऊनि उठविले ॥ ४९ ॥

Varuna Aaditya Somasvaamee | Bhauma-Shakraaadi Yamadamee | Shiva Shakti Kaama taranee | Vara deuuni uthavile ||

Ovee 50

विष्णु विरिंची कृपाकृती । वरदबीजे देऊनि शक्ति । ते मंत्रअस्त्रे अपारगती । हृदयामाजी हेलावला ॥ ५० ॥

Vishnu Virinchee kripaa kritee | Varada beeje deuuni shakti | Tey mantra astre apaaragatee | Hridayaa-maajee helaavalaa ||

Ovee 51

असो सद्विद्येचा मंदराचळ । उभवोनियां अत्रिबाळ । क्षणमात्र वेंचूनि केला सबळ । सिद्धतरणी जेउता ॥ ५१ ॥

Aso sat-vidyechaa Mandaraa-chalu | Ubhavoniyaa Atribaalu | Kshanamaatra venchuuni kelaa sabalu | Siddha taranee jeutaa ||

Ovee 52

नागबकादि वातास्त्र । नगनागादि महावज्र । पावक जलधी अस्त्र पवित्र । सांगोपांग तो झाला ॥ ५२ ॥

Naaga-baka-aadi vaataastru | Naga-naaga-aadi mahaa vajru | Paavaka jaladhee astra pavitru | Saanga-upaanga toh jhaalaa ||

Ovee 53

ऐसें सांगोनि सांगोपांग । जाता झाला योगमार्ग । परी संप्रदाय योजूनि योग । कानफाडी मिरवला ॥ ५३ ॥

Aise saangoni saanga-upaangu | Jaataa jhaalaa yoga maargu | Paree sampradaaya yojuuni yogu | Kaanaphaadee miravalaa ||

Ovee 54

पुढील भविष्य जाणोन । सांप्रदाय केला निर्माण । षड्रुप जोगीदर्शन । कानफाडी मिरवले ॥ ५४ ॥

Pudheela bhavishya jaanonu | Saampradaaya kelaa nirmaanu | Shadrupa jogee darshanu | Kaanaphaadee miravale ||

Ovee 55

नाथ ऐसे देऊनि नाम । शिंगी शैली देऊनि भूषण । ऐसें परिकरोनि प्रमाण । अत्रिनंदन पैं गेला ॥ ५५ ॥

Naatha aise deuuni naamu | Shingee shailee deuuni bhooshanu | Aise parikaroni pramaanu | Atrinandana pai gelaa ||

Ovee 56

यापरी तो मच्छिंद्रनाथ । नमोनि निघाला आदिनाथ । महीवरी नाना तीर्थे । शोध करीत चालिला ॥ ५६ ॥

Yaaparee toh Machchindra-Naathu | Namoni nighaalaa Aadinaathu | Maheevaree naanaa teerthe | Shodha kareeta chaalilaa ||

Ovee 57

तो भ्रमण करितां सप्तश्रृंगीं । येता झाला महायोगी । अंबिका वंदोनि मनोमार्गी । सप्रेम स्थितीं गौरविली ॥ ५७ ॥

Toh bhramana karitaa Sapta-Shrringee | Yetaa jhaalaa mahaa yogee | Ambikaa vandoni manomaargee | Saprema sthitee gauravilee ||

Ovee 58

करीत वैखरीं अंबास्तवन । तों आलें कल्पनें मन । कीं कांहीं तरी कवित्वसाधन । लोकांमाजी मिरवावें ॥ ५८ ॥

Kareeta vaikharee Ambaa stavanu | Toh aale kalpane manu | Kee kaanhee taree kavitva saadhanu | Lokaam-maajee miravaave ||

Ovee 59

कवित्व तरी करावें ऐसें । कीं उपयोगीं पडे सर्व जगास । मग योजोनियां शाबरीविद्येस । मनामाजी ठसविली ॥ ५९ ॥

Kavitva taree karaave aise | Kee upayogee pade sarva jagaasu | Maga yojoniyaa Shaabaree-vidyesu | Manaamaajee thasavilee ||

Ovee 60

यापरी अनेक कल्पना करीत । कीं शाबरीविद्येचें करावें कवित । परी वरदगुंतीं वश्य दैवत । केउते रीतीं होतील ॥ ६० ॥

Yaaparee aneka kalpanaa kareetu | Kee Shaabaree-vidyeche karaave kavitu | Paree varada-guntee vashya daivatu | Keute reetee hoteela ||

Ovee 61

मग अंबेपासी अनुष्ठान । करिता झाला सप्तदिन । वेदबीजाचें अभिषिंचन । अंबेलागी करीतसे ॥ ६१ ॥

Maga Ambepaasee anushthaanu | Karitaa jhaalaa saptadinu | Veda-beejaache abhishinchanu | Ambelaagee kareetase ||

Ovee 62

तेणें जागृत महिषमर्दिनी । होऊनि बोले तयालागोनी । बा रे कवण कामना मनीं । वेधली तें मज सांग ॥ ६२ ॥

Tene jaagrita Mahisha-Mardinee | Houuni bole tayaa-laagonee | Baa re kavana kaamanaa manee | Vedhalee tey maja saanga ||

Ovee 63

येरु म्हणे वो जगज्जननी । शाबरी विद्येचें कवित्व कामनीं । वेधक परी वरालागोनी । उपाय कांही मज सांग ॥ ६३ ॥

Yeru mhane vo Jagat-Jananee | Shaabaree-vidyeche kavitva kaamanee | Vedhaka paree varaa-laagonee | Upaaya kaanhee maja saangu ||

Ovee 64

उपरी बोले चंडिका भवानी । पूर्णता पावशी सकळ कामनीं । मग त्या सिद्धाचा हात धरोनी । मार्तंडपर्वतीं पैं नेला ॥ ६४ ॥

Uparee bole Chandikaa Bhavaanee | Poornataa paavashee sakala kaamanee | Maga tyaa siddha achaa haata dharonee | Maartanda-Parvatee pai nelaa ||

Ovee 65

तेथें नागवृक्ष अचिंत्य थोर । तरु नोहे तो सिद्धीचे माहेर । दृश्यादृश्य केलें पर । महातरु नांदतसे ॥ ६५ ॥

Tethe naaga vriksha achintya thoru | Taru nohe toh siddhee che maaheru | Drishya adrishya kele paru | Mahaataru naandatase ||

Ovee 66

तेथें करोनि बीजी हवन । तरु केला दृश्यमान । तो कनकवर्ण देदीप्यमान । निजदृष्टीं देखिला ॥ ६६ ॥

Tethe karoni beejee havanu | Taru kelaa drishya maanu | Toh kanakavarna dedeepya-maanu | Nija-drishtee dekhilaa ||

Ovee 67

त्या तरुच्या शाखोपांतीं । नाना दैवतें विराजती । मग नामाभिधानें सकळ भगवती । देवतांची सांगे त्या ॥ ६७ ॥

Tyaa taruchyaa shaakhaa-upaantee | Naanaa daivate viraajatee | Maga naama-abhidhaane sakala bhagavatee | Devataanchee saange tyaa ||

Ovee 68

तीं दैवतें धुरंधर बावन्न वीर । मूर्तिमंत असती तरुवर । नरसी काळिका महिषासुर । म्हंमदा झोटिंग वीरभद्र ॥ ६८ ॥

Tee daivate dhurandhara baavanna veeru | Moortimanta asatee taruvaru | Narasee Kaalikaa Mahisha-asuru | Mhammadaa Jhotinga Veera-Bhadra ||

Ovee 69

वेताळ मारुती अयोध्याधीश । श्रीकोदंडपाणी रामेश । सूर्य नामीं तेथ द्वादश । मूर्तिमंत नांदतसे ॥ ६९ ॥

Vetaala Maarutee Ayodhyaa-adheeshu | Shree Kodanda-Paanee Raameshu | Soorya-naamee tetha dvaadashu | Moortimanta naandatase ||

Ovee 70

पायरी जलदेवता असती नव । कुमारी धनदा नंदा नांव । विमळा मंगळा ज्ञानप्राप्तिव । लक्ष्मी आणि विख्याता ॥ ७० ॥

Paayaree jala devataa asatee navu | Kumaaree Dhanadaa Nandaa naavu | Vimalaa Mangalaa jnyaana-praaptivu | Lakshmee aani vikhyaataa ||

Ovee 71

यापरी चंडा मामुंडा । रंडा कुंडा महालंडा । अप्सरा जोगिनी शंडवितंडा । तरुभागीं विराजल्या ॥ ७१ ॥

Yaaparee Chandaa Maamundaa | Randaa Kundaa Mahaalandaa | Apsaraa joginee shanda-Vitandaa | Taru bhaagee viraajalyaa ||

Ovee 72

काळव्याळ वीरभैरव । भस्मकेत सिद्धभैरव । रुद्र ईश्वरी गण भैरव । अष्टभैरव हे असती ॥ ७२ ॥

Kaalavyaala Veera Bhairavu | Bhasmaketa Siddha Bhairavu | Rudra Eeshvaree Gana Bhairavu | Ashta Bhairava hey asatee ||

Ovee 73

यापरी शस्त्रअस्त्रयामिना । दमि धूमि कुचित भामिना । सातवी ज्वाळा शुभानना । वृक्षावरी त्या असती ॥ ७३ ॥

Yaaparee shastra-astra-yaaminaa | Dami dhoomi kuchita bhaaminaa | Saatavee jvaalaa shubha-aananaa | Vrikshaa-varee tyaa asatee ||

Ovee 74

यापरी शंखिनी डंखिणी यक्षिणी । त्या समुच्चयें असती बारा जणी । अष्टसिद्धी महाप्रकरणी । वृक्षावरी विराजल्या ॥ ७४ ॥

Yaaparee shankhinee dankhinee yakshinee | Tyaa samuchchaye asatee baaraa janee | Ashta siddhee mahaa prakaranee | Vrikshaa-varee viraajalyaa ||

Ovee 75

प्राप्ति प्राकाम्या अणिमा गरिमा । ईशित्व वशित्व प्रथिमा महिमा । एवंच अष्टसिद्धी नामा । तरुवरी विराजल्या ॥ ७५ ॥

Praapti Praakaamyaa Animaa Garimaa | Eeshitva Vashitva Prathimaa Mahimaa | Evancha ashta siddhee naamaa | Taruvaree viraajalyaa ||

Ovee 76

अष्टसिद्धीसमवेत । बावन्न वीर सकळ दैवत । तया तरुच्या शाखा व्यक्त । करोनियां बैसले ॥ ७६ ॥

Ashta-siddhee-samavetu | Baavanna veera sakala daivatu | Tayaa taruchyaa shaakhaa vyaktu | Karoniyaa baisale ||

Ovee 77

ऐसे दृष्टीं पाहिले सर्वही । तीं पहाती न बोलती कांहीं । यावरी अंबिका करी काई । निवे दोनी नाथातें ॥ ७७ ॥

Aise drishtee paahile sarvahee | Tee pahaatee na bolatee kaanhee | Yaavaree Ambikaa karee kaaee | Nive donee naathaate ||

Ovee 78

बा रे ऋषमूकपर्वतस्थानीं । ब्रह्मगिरीच्या निकटवासनीं । अंजनपर्वत तयासी म्हणी । नदी काचित् आहे बा ॥ ७८ ॥

Baa re Rishamooka-parvata-sthaanee | Brahma Giree chyaa nikata-vaasanee | Anjana-parvata tayaasee mhanee | Nadee kaachitu aahe baa ||

Ovee 79

दक्षिणओघीं सरिता जात । ते कांठी महाकाळी दैवत । स्थानें असती जाण तेथ । भगवतीतें नमावें ॥ ७९ ॥

Dakshina-oghee saritaa jaatu | Tey kaanthee Mahaakaalee daivatu | Sthaane asatee jaana tethu | Bhagavateete namaave ||

Ovee 80

तेथोनि पुढें दक्षिणपंथीं । सरितापात्रें जावें निगुती । परी बा तेथें श्वेतकुंडें असती । तोयभरित महाराजा ॥ ८० ॥

Tethoni pudhe dakshina-panthee | Saritaa-paatre jaave nigutee | Paree baa tethe shveta kunde asatee | Toyabharita Mahaaraajaa ||

Ovee 81

तरी शुक्ल वेल कवळूनि हातीं । एक एक सोडावी कुंडाप्रती । ऐशीं कुंडे एकशतीं । हस्तिपदसमान आहेत ॥ ८१ ॥

Taree shukla vela kavaluuni haatee | Eka eka sodaavee Kundaa-pratee | Aishee kunde ekashatee | Hasti-pada-samaana aaheta ||

Ovee 82

परी तितुकें पूजन कोरडे वेलीं । सकळ सरल्या परत पाउलीं । पाहात यावें ती वल्ली । सकळ कुंडामाझारी ॥ ८२ ॥

Paree tituke poojana korade velee | Sakala saralyaa parata paaulee | Paahaata yaave tee vallee | Sakala Kundaa-maajhaaree ||

Ovee 83

जया कुंडांत सजीव वेल । दृष्टिगोचर बा होईल । तया कुंडीं स्नान वहिले । करोनि जीवन प्राशिजे ॥ ८३ ॥

Jayaa kundaanta sajeeva velu | Drishti-gochara baa hoeelu | Tayaa kundee snaana vahile | Karoni jeevana praashije ||

Ovee 84

तें जीवन प्राशितां निश्चित । मूर्च्छा येईल एक मुहूर्त । तै बारा नामीं जपावे आदित्य । मूर्च्छेमाजी असतां पै ॥ ८४ ॥

Tey jeevana praashitaa nishchitu | Moorchchaa yeeela eka muhoortu | Tai baaraa naamee japaave Aadityu | Moorchche-maajee asataa pai ||

Ovee 85

मग प्रत्यक्ष होईल तमांतक । मौळी घ्यावा तो हस्तक । पुढें काचकूपिका भरोनि उदक । येथें यावें महाराजा ॥ ८५ ॥

Maga pratyaksha hoeela Tamaantaku | Maulee ghyaavaa toh hastaku | Pudhe kaacha-koopikaa bharoni udaku | Yethe yaave Mahaaraajaa ||

Ovee 86

मग बारा नामीं करोनि सिंचनीं । तरु न्हाणावा तया जीवनीं । तेव्हां दैवतें प्रसन्न होऊनि । वरदान तूंतें देतील बा ॥ ८६ ॥

Maga baaraa naamee karoni sinchanee | Taru nhaanaavaa tayaa jeevanee | Tevhaa daivate prasanna houuni | Varadaana toonte deteela baa ||

Ovee 87

परी एक वेळां न घडे ऐसें । खेपा घालाव्या षण्मास । एक एक दैवत एक खेपेस । प्रसन्न होईल महाराजा ॥ ८७ ॥

Paree eka velaa na ghade aise | Khepaa ghaalaavyaa shanmaasu | Eka eka daivata eka khepesu | Prasanna hoeela Mahaaraajaa ||

Ovee 88

ऐसें सांगोनि माय भगवती । गेली आपुले स्थानाप्रती । येरु पावला अंजनपर्वतीं । सरितापात्री ओघांतें ॥ ८८ ॥

Aise saangoni Maaya Bhagavatee | Gelee aapule sthaanaa pratee | Yeru paavalaa Anjana-Parvatee | Saritaa paatree oghaante ||

Ovee 89

काळी महाकाळी देवतांस । नमोनि निघाला काननास । करीं कवळोनि शुक्लवेलास । कुंडालागी शोधीतसे ॥ ८९ ॥

Kaalee Mahaakaalee devataansu | Namoni nighaalaa kaananaasu | Karee kavaloni shukla-velaasu | Kundaa-laagee shodheetase ||

Ovee 90

असो एकशत कुंडें पाहोन । तितुक्यांत शुक्लवेल स्थापोन । पुन्हां पाहें परतोन । सकळ कुंडामाझारी ॥ ९० ॥

Aso ekashata kunde paahonu | Titukyaanta shuklavela sthaaponu | Punhaa paahe paratonu | Sakala Kundaa-maajhaaree ||

Ovee 91

तों आदित्यनामें कुंडीं तीव्र । ते वेल पाहे साचोकार । तों दृष्टीं पडले पल्लवाकार । स्नान तेथें सारिलें ॥ ९१ ॥

Toh Aaditya naame kundee teevru | Toh vela paahe saachokaaru | Toh drishtee padale pallavaa-kaaru | Snaana tethe saarile ||

Ovee 92

स्नान झालिया उदकपान । होतांचि व्यापिलें अतिमूर्च्छेन । परी द्वादश नामीं मंत्रसाधन । सोडिलें नाहीं तयाने ॥ ९२ ॥

Snaana jhaaliyaa udakapaanu | Hotaanchi vyaapile ati-moorchchenu | Paree dvaadasha-naamee mantra-saadhanu | Sodile naahee tayaane ||

Ovee 93

परी मूर्च्छा ओढवली अतितुंबळ । शरीर झालें अतिविकळ । स्वेद नेत्रें गेला अनिळ । देह सांडोनि तयाचा ॥ ९३ ॥

Paree moorchchaa odhavalee atitumbalu | Shareera jhaale ativikalu | Sveda netre gelaa Anilu | Deha saandoni tayaachaa ||

Ovee 94

ब्रह्मांडांतोनि अंतर्ज्योती । तीही वेंधों पाहे अंती । तरी आदित्यनांवे जाण होतीं । जपालागीं नित्य करीत ॥ ९४ ॥

Brahmaandaa-antoni antarjyotee | Teehee vendho paahe antee | Taree Aaditya-naave jaana hotee | Japaalaagee nitya kareeta ||

Ovee 95

असें जागृती घडोनि येत । तोंचि स्वप्नीं जीव घोकीत । त्याची न्यायें उरला हेत । जीव जपी अर्का तो ॥ ९५ ॥

Jase jaagritee ghadoni yetu | Tenchee (Tonchi) svapnee jeeva ghokeetu | Tyaachee nyaaye uralaa hetu | Jeeva japee Arkaa toh ||

Ovee 96

ऐसें संकट घडतां थोर । खालीं उतरला प्रभाकर । कृपें स्पर्शोनि नयनीं कर । सावध केला महाराज ॥ ९६ ॥

Aise sankata ghadataa thoru | Khaalee utaralaa Prabhaakaru | Kripe sparshoni nayanee karu | Saavadha kelaa Mahaaraaju ||

Ovee 97

मग कामनेचा पुरवोनि हेत । मस्तकीं ठेविला वरदहस्त । म्हणे बा रे योजिला अर्थ । सिद्धी पावसी येणे तूं ॥ ९७ ॥

Maga kaamanechaa puravoni hetu | Mastakee thevilaa varadahastu | Mhane baa re yojilaa arthu | Siddhee paavasee yene too ||

Ovee 98

ऐसें बोलोनि आदित्य गेला । तेणें काचकुपिका भरोनि वहिला । पुन्हा मार्तंडपर्वती आला । येऊनि नमी अश्वत्थ ॥ ९८ ॥

Aise boloni Aaditya gelaa | Tene kaacha-kupikaa bharoni vahilaa | Punhaa Maartanda-Parvatee aalaa | Yeuuni namee Ashvatthu ||

Ovee 99

आदित्यनामें करोनि चिंतन । आदित्य तेथें झाला प्रसन्न । म्हणे महाराजा काय कामना । निवेदावी मज आतां ॥ ९९ ॥

Aaditya naame karoni chintanu | Aaditya tethe jhaalaa prasannu | Mhane Mahaaraajaa kaaya kaamanaa | Nivedaavee maja aataa ||

Ovee 100

येरु म्हणे कवित्व करीन । तया साह्य तुवां होऊन । मंत्रविद्या तव नामानें । फळास येवो महाराजा ॥ १०० ॥

Yeru mhane kavitva kareenu | Tayaa saahya tuvaa houunu | Mantra vidyaa tava naamaane | Phalaasa yevo Mahaaraajaa ||

Ovee 101

अवश्य म्हणूनि तमभंजन । मंत्रविद्या साध्य करुन । बांधला गेला जलजलोचन । मंत्रशक्तिकार्यार्थ ॥ १०१ ॥

Avashya mhanuuni Tamabhanjanu | Mantra vidyaa saadhya karunu | Baandhalaa gelaa Jalajalochanu | Mantra shakti kaarya artha ||

Ovee 102

ऐसा सप्त मास येरझारा करुन । दैवतांसी करोनि घेतलें प्रसन्न । मग शाबरीविद्येचा ग्रंथ निर्मून । बंगाल देशीं चालता झाला ॥ १०२ ॥

Aisaa sapta maasa yerajhaaraa karunu | Daivataansee karoni ghetale prasannu | Maga Shaabaree-Vidyechaa grantha nirmuunu | Bangaala-Deshee chaalataa jhaalaa ||

Ovee 103

असो ऐसी गोरक्षकथा । वदला आहे किमयागारग्रंथा । तेथें किमयांचीं स्थानें सर्वथा । सांगितली आहेत जी ॥ १०३ ॥

Aso aisee Goraksha Kathaa | Vadalaa aahe kimayaagaara-Granthaa | Tethe kimayaanchee sthaane sarvathaa | Saangitalee aaheta jee ||

Ovee 104

परी प्रथम अवघड करणें । तें मानवातें न ये घडोन । ते अवतारी असती परिपूर्ण । म्हणोनि घडलें तयांसी ॥ १०४ ॥

Paree prathama avaghada karane | Tey maana vaate na ye ghadonu | Tey avataaree asatee paripoornu | Mhanoni ghadale tayaansee ||

Ovee 105

परी सांगावया कारण । स्वमुखें गोरक्ष वदला आहे कथन । त्या ग्रंथाचा आश्रय पाहून । नवही योगी वर्णिले ग्रंथीं ॥ १०५ ॥

Paree saangaavayaa kaaranu | Svamukhe Goraksha vadalaa aahe kathanu | Tyaa grantha achaa aashraya paahuunu | Navahee yogee varnile granthee ||

Ovee 106

तरी श्रोतीं तया ग्रंथा । दोष न ठेवावा सर्वथा । संशय आलिया किमयागारग्रंथा । विलोकावें विचक्षणीं ॥ १०६ ॥

Taree shrotee tayaa granthaa | Dosha na thevaavaa sarvathaa | Sanshaya aaliyaa kimayaagaara-Granthaa | Vilokaave vichakshanee ||

Ovee 107

मुळावेगळें कांहीं कथन । येत नाहीं जी घडोन । म्हणोनि सकळ संशय सांडोन । ग्रंथ श्रवणीं स्वीकारा ॥ १०७ ॥

Mulaavegale kaanhee kathanu | Yeta naahee jee ghadonu | Mhanoni sakala sanshaya saandonu | Grantha shravanee sveekaaraa ||

Ovee 108

यापरी बळचि चाळवोनि दोष । निंदोनिं जो कां मोडील हरुष । विकल्पपंथी मिरवितां जगास । पावेल वंशबुडी तो ॥ १०८ ॥

Yaaparee balachi chaalavoni doshu | Nindoni jo kaa modeela harushu | Vikalpa-panthee miravitaa jagaasu | Paavela vanshabudee toh ||

Ovee 109

आणिक वाणी जाईल झडोन । नरकीं पडेल सप्त जन्म । आणि जन्मोजन्मीं शरीरेंकरोन । क्षयरोग भोगील तो ॥ १०९ ॥

Aanika vaanee jaaeela jhadonu | Narakee padela sapta janmu | Aani janmojanmee shareeren-karonu | Kshayaroga bhogeela toh ||

Ovee 110

असो तीर्थ उद्देशीं । मच्छिंद्र गेला बंगालदेशीं । तेथे फिरत तीर्थवासीं । हेळा समुद्रीं पातला ॥ ११० ॥

Aso aatha teertha uddeshee | Machchindra gelaa Bangaala-Deshee | Tethe phirata teertha-vaasee | Helaa Samudree paatalaa ||

Ovee 111

असो ऐसी गोष्टी । कवण कामना तुझ्या पोटीं । उदेली जे तपोजेठी । शब्दसंपुटीं मिरवीं कां ॥ १११ ॥

Taye deshee Chandragiri graamu | Tethe Narasimhaachaa jhaalaa janmu | Suraaja pitaa viprottamu | Kritidevee kushee jhaalaa toh ||

Ovee 112

तया गांवीं गौडब्राह्मण । सर्वोपदयाळ तया नाम । वसिष्ठगोत्री आचारनेम । सकळ धर्म पाळी तो ॥ ११२ ॥

Aso tethe jaauuni Naathu | Sahaja bhikshesee hindataa gaavaatu | Toh tethe bhavishya uttarakathentu | Kaaya vartale tey aikaa ||

Ovee 113

आधीं तपन यजन याजन । स्नानसंध्यामाजी निपुण । तयाची कांता गुणोत्तम । सरस्वती नामें मिरवतसे ॥ ११३ ॥

Tayaa gaavee Gauda-braahmanu | Sarvopadayaala tayaa naamu | Vasishtha-gotree aachaara-nemu | Sakala dharma paalee toh ||

Ovee 114

सदा सुशील लावण्यखाणी । कीं नक्षत्रपातीं विराजे मांडणी । वाटे काम इच्छा धरुनि मनीं । तेथें येऊनि बैसला ॥ ११४ ॥

Aadhee tapana yajana yaajanu | Snaana-sandhyaa-maajee nipunu | Tayaachee kaantaa gunottamu | Sarasvatee naame miravatase ||

Ovee 115

कीं स्वर्गी मेघांचे मंडळ पाहीं । तेथोनि चपळा उदया ये ही । कीं अर्क होऊनि गृहीं गोसावी । तेजभिक्षा मागतसे ॥ ११५ ॥

Sadaa susheela laavanya khaanee | Kee nakshatra-paatee viraaje maandanee | Vaate kaama ichchaa dharuni manee | Tethe yeuuni baisalaa ||

Ovee 116

जियेचे अधरपंवळदेठीं । द्विज विराजती वरती थाटीं । जैसे रत्न हेमी शेवटी । स्वतेजें तगटीं मिरवितसे ॥ ११६ ॥

Kee svargee meghaanche mandala paahee | Tethoni chapalaa udayaa ye hee | Kee Arka houuni grihee gosaavee | Teja bhikshaa maagatase ||

Ovee 117

भाळ विशाळ सोगयांजन । कुंकुमरसें शोभलें गहन । मुक्तानक्षत्रवरीं संगोन । चंद्राबिजोरा विराजवी ॥ ११७ ॥

Jiyeche adhara-pavaladethee | Dvija viraajatee varatee thaatee | Jaise ratna hemee shevatee | Sva-teje tagatee miravitase ||

Ovee 118

नासिक सरळाकृती । ते शुक्तिकारत्नहेमगुप्ती । मुक्तनळे जैसे गभस्ती । नासिकपात्रीं विराजले ॥ ११८ ॥

Bhaala vishaala sogayaa-anjanu | Kunkumarase shobhale gahanu | Muktaa nakshatra kabaree (kambaree) sanginu | Chandraa-bijoraa viraajavee ||

Ovee 119

कर्णबिंदीं वलयाकृती । हेममुगुटीं ढाळ देती । रत्नताटंके नक्षत्रपातीं । करुं वश्य ती पातले ॥ ११९ ॥

Naasika saralaa-aakritee | Tey shuktikaa-ratna-hema-guptee | Muktanale jaise gabhastee | Naasika-paatree viraajale ||

Ovee 120

असो ऐसी श्रृंगारखाणी । सकळ संपत्ति नटली कामिनी । रुपवंती सकळ गुणीं । जगामाजीं मिरवतसे ॥ १२० ॥

Karnabindee valayaa-aakritee | Hema-mugutee dhaala detee | Ratna-taatanke nakshatra-paatee | Karu vashya tee paatale ||

Ovee 121

परी उदरीं नाहीं संतान परम । तेणें उचंबळोनी योगकाम । न आवडे धंदा धामाश्रम । सदा वियोग बाळाचा ॥ १२१ ॥

Aso aisee shrringaara khaanee | Sakala sampatti natalee kaaminee | Rupavantee sakala gunee | Jagaa-maajee miravatase ||

Ovee 122

देवदेव्हारे उपाय अनेक । करिती झाली कामनादिक । परी अर्थ कोठें उदयदायक । स्वप्नामाजीं आतळेना ॥ १२२ ॥

Paree udaree naahee santaana paramu | Tene uchambalonee yogakaamu | Na aavade dhandaa dhaamaa shramu | Sadaa viyoga baala achaa ||

Ovee 123

नावडे आसन वसन गात्र । विकळ मिरविती निराशगात्र । शून्यधामीं चित्त । पवित्र नांदणुकी नांदतसे ॥ १२३ ॥

Deva-devhaare upaaya aneku | Karitee jhaalee kaamanaa-aadiku | Paree artha kothe udaya-daayaku | Svapnaa-maajee aatalenaa ||

Ovee 124

प्रपंच मानिती अतिहीन । जैसे दीपाविण शून्य सदन । कीं सकळ स्वरुपीं दाराहरण । परी नासिकहीन मिरवतसे ॥ १२४ ॥

Naavade aasana vasana gaatru | Vikala miravitee niraasha-gaatru | Shuunya-dhaamee chittu | Pavitra naandanukee naandatase ||

Ovee 125

कीं वज्राउपरी गिरे गोमट । परी वसतीस दिसे तळपट । तेथें पाहतां दानवी पिष्ट । कांडिती ऐसें वाटे कीं ॥ १२५ ॥

Prapancha maanitee atiheenu | Jaise deepaavina shuunya sadanu | Kee sakala svarupee daaraa-haranu | Paree naasika-heena miravatase ||

Ovee 126

कीं तरुविण अरण्य कर्कश । कीं सरिताविण जैसें विरस । मग तें क्षणैक पशुमात्रास । भयंकर दरी वाटतसे ॥ १२६ ॥

Kee Vajraa uparee gire gomatu | Paree vasateesa dise talapatu | Tethe paahataa daanavee pishtu | Kaanditee aise vaate kee ||

Ovee 127

कीं शरीरीं चांगुलपण । परिधानिलें वस्त्रानें भूषण । परी चतुःस्कंधीं शवदर्शन । सुगम कांहीं वाटेना ॥ १२७ ॥

Kee taruvina aranya karkashu | Kee saritaavina jaise virasu | Maga teykshanaika pashu-maatraasu | Bhayankara daree vaatatase ||

Ovee 128

तें शरीर घ्राणाविण । आप्तवर्गातें वाटे हीन । तेवीं सर्व उपचार कांतेलागोन । संसार हीन वाटतसे ॥ १२८ ॥

Kee shareeree chaangula panu | Paridhaanile vastraane bhooshanu | Paree chatus-kandhee shava-darshanu | Sugama kaanhee vaatenaa ||

Ovee 129

ऐसें असतां भावस्थिती । गृही दर्शिली योगमूर्ती । नाथ मच्छिंद्र अंगणाप्रती । अलक्ष सवाल वदतसे ॥ १२९ ॥

Tey shareera ghraanaa-vinu | Aapta-vargaate vaate heenu | Tevee sarva upachaara kaante-laagonu | Samsaara heena vaatatase ||

Ovee 130

तंव ते कांतेनें पाहूनि त्यातें । चरणीं लोटली शोकभरितें । आणोनि शीघ्र वस्त्र आसनांतें । विराजविला महाराज ॥ १३० ॥

Aise asataa bhaava sthitee | Grihee darshilee yoga moortee | Naatha Machchindra anganaa-pratee | Alaksha savaala vadatase ||

Ovee 131

आपण बैसोनि नाथानिकट । सांगती वियोग शोक उल्हाट । हृदयीं भरोनि नेत्रपाट । क्लेशांबु मिरविले ॥ १३१ ॥

Tava tey kaantene paahuuni tyaate | Charanee lotalee shoka-bharite | Aanoni sheeghra vastra aasanaante | Viraajavilaa Mahaaraaja ||

Ovee 132

म्हणे महाराजा अनाथनाथा । तुम्ही सर्वगुणी विद्येसी जाणतां । तरी मम हृदयीं शोकसरिता । नाशजळा वाटतसे ॥ १३२ ॥

Aapana baisoni Naathaa-nikatu | Saangatee viyoga shoka ulhaatu | Hridayee bharoni netra paatu | Kleshaambu miravile ||

Ovee 133

म्हणे तरी यातें उपाव कांहीं । सांगा म्हणोनि लागतें पायीं । पुन्हां स्पर्शोनि मौळी प्रवाहीं । कवण शब्दा वाढवीतसे ॥ १३३ ॥

Mhane Mahaaraajaa anaatha-Naathaa | Tumhee sarva gunee vidyesee jaanataa | Taree mama hridayee shoka saritaa | Naashajalaa vaatatase ||

Ovee 134

पुढें ठेवोनि भिक्षान्न । पुन्हां कवळी मोहें चरण । आणि नेत्रां घनाची वृष्टि जीवन । पदमहीतें सिंचीतसे ॥ १३४ ॥

Mhane taree yaate upaava kaanhee | Saangaa mhanoni laagate paayee | Punhaa sparshoni maulee pravaahee | Kavana shabdaa vaadhaveetase ||

Ovee 135

तेणें मच्छिंद्रचित्तसरिते । मोहसराटे अपार भरुते । शब्दें तोयओघ मिरवत । होतें सुखसरितेसी ॥ १३५ ॥

Pudhe thevoni bhikshaannu | Punhaa kavalee mohe charanu | Aani netraa ghana achee vrishti jeevanu | Padamaheete sincheetase ||

Ovee 136

म्हणे वो साध्वी क्लेशवंत । किमर्थ कामनीं चित्त । तें मज वद कीं चित्तार्थ । सकळां मुक्ती लाहील कीं ॥ १३६ ॥

Tene Machchindra chitta sarite | Moha-saraate apaara bharute | Shabde toyaogha miravatu | Hote sukha-saritesee ||

Ovee 137

ऐसें शब्दवर्गउगमा । ऐकोनि बोले द्विजरामा । म्हणे महाराज योगद्रुमा । संतती नाही वंशातें ॥ १३७ ॥

Mhane vo saadhvee kleshavantu | Kimartha kaamanee chittu | Tey maja vada kee chitta arthu | Sakalaa muktee laaheela kee ||

Ovee 138

तेणें वियोगें खदिरांगार । झगट करितो अतितीव्र । तेणेकरोनि चित्त शरीर । दाह पाये महाराजा ॥ १३८ ॥

Aise shabda varga-ugamaa | Aikoni bole dvija Raamaa | Mhane Mahaaraaja yogadrumaa | Santatee naahee vamshaate ||

Ovee 139

ऐसे क्लेश चित्तशक्ती । कदा न वसे धैर्यपाठी । दुःख गोंधळी शोकपाती । नृत्य करी कवळूनी ॥ १३९ ॥

Tene viyoge khadira-angaaru | Jhagata karito atiteevru | Tene karoni chitta shareeru | Daaha paaye Mahaaraajaa ||

Ovee 140

तरी हा शोकवडवानळ । जाळूं पाहे धैर्यजळ । त्यांत स्वामींनी होऊनि दयाळ । शोकाग्नींतें विझवावें ॥ १४० ॥

Aise klesha chitta shaktee | Kadaa na vase dhairya paathee | Dukha gondhalee shokapaatee | Nritya karee kavaluunee ||

Ovee 141

ऐसी वदतां वाग्भगवती । प्रेमा उदेला नाथचित्ती । मग आदित्यनामें मंत्रविभुती । महाशक्ती निर्मीतसे ॥ १४१ ॥

Taree haa shoka vadavaanalu | Jaaloo paahe dhairya jalu | Tyaata svaameennee houuni dayaalu | Shoka-agneente vijhavaave ||

Ovee 142

नाथाकरीं भस्मचिमुटी । तेथें वीर्य करी राहाटी । मग तें भस्म तपोजठी । तियें हातीं वोपीतसे ॥ १४२ ॥

Aisee vadataa vaag-bhagavatee | Premaa udelaa Naatha chittee | Maga Aaditya naame mantra-vibhutee | Mahaa shaktee nirmeetase ||

Ovee 143

म्हणे माय वो शुभाननी । हे भस्मचिमुटी करीं कवळुनी । घेई सेवीं आपुले शयनीं । निशीमाजी जननीये ॥ १४३ ॥

Naathaa karee bhasma-chimutee | Tethe veerya karee raahaatee | Maga tey bhasma tapojathee | Tiye haatee vopeetase ||

Ovee 144

म्हणसील भस्म नोहे पूर्ण गभस्ती । जो हरिनारायणउदयो कीर्ति । प्रभा मिरवोनि त्रिजगतीं । मोक्षमांदुसा मिरवेल ॥ १४४ ॥

Mhane Maaya vo shubha-aananee | Hey bhasma-chimutee karee kavalunee | Gheee sevee aapule shayanee | Nishee-maajee jananeeye ||

Ovee 145

तरी तूं सहसा हळवटपणी । कामना न वरीं भस्मासनी । म्यांही पुढील भविष्य जाणोनि । चिद्भवानी वदविली ॥ १४५ ॥

Mhanateela (Mhanaseela) bhasma nohe poorna gabhastee | Jo Hari-Naaraayana-udayo keerti | Prabhaa miravoni trijagatee | Moksha-maandusaa miravela ||

Ovee 146

या भस्माची प्रतापस्थित । तव उदरीं होईल जो सुत । तयातें अनुग्रह देऊनिया स्वतः । करीन सरस ब्रह्मांडीं ॥ १४६ ॥

Taree too sahasaa halavata-panee | Kaamanaa na varee bhasmaa-aasanee | Myaanhee pudheela bhavishya jaanoni | Chit-Bhavaanee vadavilee ||

Ovee 147

मग तो सुत न म्हणे माय । सकळ सिद्धींचा होईल राय । जैसा खगीं नक्षत्रमय । शशिनाथ मिरवेल ॥ १४७ ॥

Yaa bhasma achee prataapa-sthitu | Tava udaree hoeela jo sutu | Tayaate anugraha deuuniyaa svata | Kareena sarasa Brahmaandee ||

Ovee 148

मग तो न माय ब्रह्मांडभरी । कीर्तिरश्मीचे तेजविवरी । आणि वंद्य होईल चराचरीं । मानवदानवदेवादिकां ॥ १४८ ॥

Maga toh suta na mhane maayu | Sakala siddheenchaa hoeela raayu | Jaisaa khagee nakshatra-mayu | Shashi Naatha miravelu ||

Ovee 149

तरी माये संशयो न धरितां । भक्षीं भस्म सांडोनि चिंता । ऐसी सांगोनि सकळ वार्ता । नाथ उठे तेथूनि ॥ १४९ ॥

Maga toh na Maaya Brahmaanda-bharee | Keerti-rashmeeche tejavivaree | Aani vandya hoeela charaa-charee | Maanava daanava devaadi kaa ||

Ovee 150

यावरी बोले शुभाननी । कीं महाराजा योगधामीं । तुम्ही केव्हां याल परतोनी । सुता अनुग्रह वोपावया ॥ १५० ॥

Taree maaye samshaya na dharitaa | Bhakshee bhasma saandoni chintaa | Aisee saangoni sakala vaartaa | Naatha uthe tethuuni ||

Ovee 151

नाथ ऐकोन बोले तीतें । म्हणे ऐक वो सद्गुणसरिते । पुन्हां येऊनि देई उपदेशातें । द्वादशवर्षाउपरांतीं ॥ १५१ ॥

Yaavaree bole shubha-aananee | Kee Mahaaraajaa yoga dhaamee | Tumhee kevhaa yaala paratonee | Sutaa anugraha vopaavayaa ||

Ovee 152

ऐसे वदोनि शब्द सुढाळ । निघता झाला सिद्धपाळ । तीर्थउद्देशीं नानास्थळ । महीलागीं लंघीतसे ॥ १५२ ॥

Naatha aikona bole teete | Mhane aika vo sad guna sarite | Punhaa yeuuni dei upadeshaate | Dvaadasha-varsha-uparaantee ||

Ovee 153

तेरीकडे भस्मचिमुटी । सदृढ बांधोनि ठेविली गांठी । हरुष न राहे पोटीं । उचंबळोनि दाटलासे ॥ १५३ ॥

Aise vadoni shabda sudhaalu | Nighataa jhaalaa siddha paalu | Teertha uddeshee naanaa-sthalu | Mahee-laagee langheetase ||

Ovee 154

मग ती सवेंचि नितंबिनी । जाऊनि बैसे शेजारसदनीं । तेथें सात पांच व्रतजवासिनि । येऊनि त्या स्थानीं बैसल्या ॥ १५४ ॥

Yereekade bhasma-chimutee | Sadridha baandhoni thevilee gaanthee | Harusha na raahe potee | Uchambaloni daatalaase ||

Ovee 155

ते त्या जाया शब्दरहाटीं । सहज बोलती प्रपंचगोष्टी । त्यांत ही जाया हर्ष पोटीं । कथा सांगे ती आपुली ॥ १५५ ॥

Maga tee savenchi nitambinee | Jaauuni baise shejaara-sadanee | Tethe saata paancha vrataja-vaasini | Yeuuni tyaa sthaanee baisalyaa ||

Ovee 156

म्हणे माय वो ऐका वचन । चित्त क्षीण झालें संततीविण । परी आज आला सर्वार्थ घडोन । तो श्रवणपुटें स्वीकारा ॥ १५६ ॥

Tey tyaa jaayaa shabda-rahaatee | Sahaja bolatee prapancha-goshtee | Tyaata-hee jaayaa harsha potee | Kathaa saange tee aapulee ||

Ovee 157

एक अकस्मात माझ्या सदनीं । बोवा आला कान फाडोनि । कानफाडी केवळ तरणी । मातें दिसूनि आला तो ॥ १५७ ॥

Mhane Maaya vo aikaa vachanu | Chitta ksheena jhaale santatee-vinu | Paree aaja aalaa sarva artha ghadonu | Toh shravana-pute sveekaaraa ||

Ovee 158

मग म्यां त्यासी स्तवोनी भक्तीं । प्रसन्न केली चित्तभगवती । मग प्रसाद वोपूनि माझे हातीं । गमन करिता झाला तो ॥ १५८ ॥

Ek akasmaata maajhyaa sadanee | Bovaa aalaa kaana phaadoni | Kaanaphaadee kevala taranee | Maate disuuni aalaa toh ||

Ovee 159

तरी तो प्रसाद भस्मचिमुटी । मातें दिधली पुत्रवृष्टी । परी सांगोनि गेला स्वयें होटीं । भक्षण करीं शयनांत ॥ १५९ ॥

Maga myaa tyaasee stavonee bhaktee | Prasanna kelee chitta bhagavatee | Maga prasaada vopuuni maajhe haatee | Gamana karitaa jhaalaa toh ||

Ovee 160

तरी माय वो सांगा नीती । तेणें वाढेल काय संतती । येरी ऐकोनि न मानिती । तेणें काय होईल गे ॥ १६० ॥

Taree toh prasaada bhasma-chimutee | Maate didhalee putra vrishtee | Paree saangoni gelaa svaye hotee | Bhakshana karee shayanaantu ||

Ovee 161

अगे ऐसीं सोंगें महीवरती । कितीएक ठक बहु असती । नाना कवटाळे करुनि दाविती । जग भोंदिती जननीये ॥ १६१ ॥

Taree Maaya vo saangaa neetee | Tene vaadhela kaaya santatee | Yeree aikoni na maanitee | Tene kaaya hoeela ge ||

Ovee 162

आणि दुसरा त्यांत आहे अर्थ । कानफाडे कवटाळे व्यक्त । नानापरींच्या विद्या बहुत । तयांपासी असती वो ॥ १६२ ॥

Aghe aisee songe mahee varatee | Kitee-eka thaka bahu asatee | Naanaa kavataale karuni daavitee | Jaga bhonditee jananeeye ||

Ovee 163

काय वो सांगूं शुभगात्री । कानफाडे कृत्रिम मंत्री । जाया पाहोनि शुभगात्री । करिती कुत्री मंत्रानें ॥ १६३ ॥

Aani dusaraa tyaata aahe arthu | Kaanaphaade kavataale vyaktu | Naanaa-pareenchyaa vidyaa bahutu | Tayaam-paasee asatee vo ||

Ovee 164

मग ते तयांते सवें घेऊनी । हिंडती वस्ती क्षेत्रमेदिनी । रात्रीमाजी कांता करोनी । सुखशयनीं भोगिती ते ॥ १६४ ॥

Kaaya vo saangoo shubha-gaatree | Kaanaphaade kritrima mantree | Jaayaa paahoni shubha-gaatree | Karitee kutree mantraane ||

Ovee 165

तरी दिवसां कुत्री रात्रीं जाया । करिती त्यांसी जाण माया । तूं कोणीकडूनि भ्रमांत या । पडली आहेस जननीये ॥ १६५ ॥

Maga tey tayaante save gheuunee | Hindatee vastee kshetra-medinee | Raatree-maajee kaantaa karonee | Sukha shayanee bhogitee tey ||

Ovee 166

परी हें आम्हांसी दिसतें वोखट । तूं शुभानन जाया अतिवरवंट । पदरीं बांधोनि घेतले कपट । यांत बरवे दिसेना ॥ १६६ ॥

Taree divasaa kutree raatree jaayaa | Karitee tyaansee jaana maayaa | Too konee-kaduuni bhramaanta yaa | Padalee aahesa jananeeye ||

Ovee 167

ऐसे बोल बोलतां युवती । भवव्याघ्राची झाली वस्ती । मग ती परम विटूनी चित्तीं । सदनाप्रती आलीसे ॥ १६७ ॥

Paree hey aamhaansee disate vokhatu | Too shubhaanana jaayaa ati vara vantu | Padaree baandhoni ghetale kapatu | Yaanta barave disenaa ||

Ovee 168

मग ती कवळोनि भस्मचिमुटीसी । येती झाली गोठ्यापासीं । तेथें गोरजकेरांसीं । मिरवलीसे उकरडा ॥ १६८ ॥

Aise bola bolataa yuvatee | Bhava vyaaghra achee jhaalee vastee | Maga tee parama vituunee chittee | Sadanaa pratee aaleese ||

Ovee 169

तयामाजी भस्मचिमुटी । सांडिती झाली ते गोरटी । तयामाजी हरिजेठी । संचार करी महाराज ॥ १६९ ॥

Maga tee kavaloni bhasma-chimuteesee | Yetee jhaalee gothyaa-paasee | Tethe goraja-keraansee | Miravaleese ukaradaa ||

Ovee 170

जो नवनारायण कीर्तिध्वज । प्रत्यक्ष विष्णु तेजःपुंज । हरि ऐसे नाम साजे । कीर्ति रत्नामाझारीं ॥ १७० ॥

Tayaa maajee bhasma-chimutee | Saanditee jhaalee tey goratee | Tayaa maajee Harijethee | Sanchaara karee Mahaaraaja ||

Ovee 171

असो ऐशी अद्वैतराहटी । करोनि जाती झाली गोरटी । सदनीं येऊनि प्रपंचदिठीं । सदा सर्वदा मिरवतसे ॥ १७१ ॥

Jo Nava Naaraayana keerti-dhvaju | Pratyaksha Vishnu tejapunju | Hari aise naama saaje | Keerti ratnaa-maajhaaree ||

Ovee 172

असो ऐशी कथाअवसर । पुढें निवेदूं ग्रंथ सादर । तरी श्रोतीं क्षीरोदकसार । पुढिलें अध्यायीं स्वीकारणें ॥ १७२ ॥

Aso aishee Advaita-raahatee | Karoni jaatee jhaalee goratee | Sadanee yeuuni prapancha-dithee | Sadaa sarvadaa miravatase ||

Ovee 173

भक्तिसार हा कथार्थ ग्रंथ । शुक्तिकानवरत्नमुक्त । तुम्हां श्रोत्यांचे कर्णग्रीवेंत । भूषणांते शृंगारुं हो ॥ १७३ ॥

Aso aishee kathaa-avasaru | Pudhe nivedoo grantha saadaru | Taree shrotee ksheera-udaka-saaru | Pudhile adhyaayee sveekaarane ||

Ovee 174

यापरी निंदक खळ दुर्जन । असो त्यांचें कांजीपान । तयांचे निंद्य वचन ऐकोन । सोडों नका क्षीरोदका ॥ १७४ ॥

Bhakti Saara haa katha artha granthu | Shuktikaa-nava-ratna-muktu | Tumhaa shrotyaanche Karna-greeventu | Bhooshanaante shringaaru ho ||

Ovee 175

धुंडीसुत मालूचें वचन । नरहरि वदे जग सुगम । भावार्थगुणीं गुंफोन । माळ स्वीकारी श्रोत्यांसी ॥ १७५ ॥

Yaaparee nindaka khala durjanu | Aso tyaanche Kaanjee-paanu | Tayaanche nindya vachana aikonu | Sodo nakaa ksheera-udakaa ||

Ovee 176

स्वस्तिश्रीभक्तिकथासार । संमत गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । द्वितीयोध्याय गोड हा ॥ १७६ ॥

Dhundeesuta Maalooche vachanu | Narahari vade jaga sugamu | Bhaavaartha gunee gumphonu | Maala sveekaaree shrotyaansee ||

Ovee 177

स्वस्तिश्रीभक्तिकथासार । संमत गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । द्वितीयोध्याय गोड हा ॥ १७७ ॥

Svasti Shreebhaktikathaa Saaru | Sammata Goraksha Kaavya kimayaa gaaru | Sadaa parisota bhaavika chaturu | Dviteeya Adhyaaya goda haa || श्रीकृष्णार्पणमस्तु । श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु । Shri Krishnarpanamastu | Shri Dattatreyarpanamastu इति श्रीनवनाथभक्तिसार द्वितीयाध्याय संपूर्ण । Iti Shri Navnath Bhaktisar Adhyaya Dviteeya Sampurnah